Kanadalı İhracatçının Türk Alıcıdan Alacağını Tahsili: CISG, Dava Şartı Arabuluculuk ve İcra Takibi

Bu rehber satışa hangi hukukun uygulandığını, ticari para alacaklarında dava açmadan önce zorunlu olan arabuluculuğu, ilamsız icra takibini, alıcının itirazından sonra açılan yolları, ihtiyati haczi, yabancı davacıdan istenen teminatı ve Kanada'da hazırlanacak belgeleri anlatır.

Bu rehber, Kanada’da şirket yöneten Türkçe konuşan yöneticiler ve Türkiye ile ticaret yapan Türk asıllı Kanadalı iş insanları için yazıldı. Durumlar farklı olabilir: Ontario’daki bir üretici Bursa’daki distribütörüne yedek parça gönderir, Toronto’daki bir yazılım şirketi İstanbul’daki müşterisine proje teslim eder, Saskatchewan’daki bir gıda ihracatçısı Mersin’deki ithalatçıya mahsul satar. Mal teslim edilir, fatura vadesi gelir, ödeme gelmez. Alıcı telefonlara çıkmaz, sonradan ayıp iddia eder ya da hiç başlamayan bir taksit planı önerir.

Türk hukuku yabancı satıcıya alacağını tahsil etmek için birkaç yol tanır ve bunların çoğu, Türkiye’deki bir avukat aracılığıyla Kanada’dan yürütülebilir. Aşağıda önce Kanada’ya özgü noktaları (satışa uygulanacak hukuk, yabancı davacıdan istenen teminat, Kanada’da hazırlanacak belgeler), sonra pratik bir iş sırasını bulacaksınız. Türk icra hukukunun genel kuralları için Türkiye’de yabancı alacaklı için alacak tahsili rehberimize bakabilirsiniz.

Kanada’dan Türkiye’ye satışta hangi hukuk uygulanır

Başlangıç noktası CISG’dir. UNCITRAL’in onay durumu tablosuna göre Kanada, Milletlerarası Mal Satımına İlişkin Sözleşmeler Hakkında Birleşmiş Milletler Antlaşmasına 23 Nisan 1991’de katılmış, Antlaşma Kanada bakımından 1 Mayıs 1992’de yürürlüğe girmiştir. Kanada’nın m. 93 uyarınca yaptığı beyanlarla Antlaşma on eyaletin ve üç bölgenin tamamına uygulanır. Türkiye 7 Temmuz 2010’da katılmış, Antlaşma Türkiye bakımından 1 Ağustos 2011’de yürürlüğe girmiştir; tabloda Türkiye için bir beyan yer almaz.

Antlaşmanın m. 1/1-a hükmü, işyerleri farklı devletlerde bulunan taraflar arasındaki mal satım sözleşmelerine, bu devletler akit devlet olduğunda uygulanır. Kanada’daki satıcı ile Türkiye’deki alıcı bu koşulu karşılar. Tarafların uyruğu ile tarafların ya da sözleşmenin ticari veya medeni niteliği dikkate alınmaz (m. 1/3). Bir tarafın birden fazla işyeri varsa sözleşme ve ifasıyla en yakın ilişkisi olan işyeri esas alınır (m. 10/a).

Uygulamada üç sınır önemlidir:

• Hizmet sözleşmeleri. Malı sağlayan tarafın borçlarının ağırlıklı kısmı iş gücü veya başka hizmetlerden oluşuyorsa Antlaşma uygulanmaz (m. 3/2). Saf hizmet ya da yazılım geliştirme sözleşmeleri genellikle kapsam dışıdır.
• Kapsam dışı satışlar. m. 2; kişisel, ailevi veya ev içi kullanım için alınan malları (satıcı bunu bilmiyor ve bilmesi gerekmiyorsa hariç), açık artırmayla satışları, gemi ve uçakları ve elektriği kapsam dışında bırakır.
• Tarafların dışlaması. m. 6 tarafların Antlaşmayı dışlamasına ya da hükümlerinden ayrılmasına izin verir. MÖHUK m. 1/2, Türkiye’nin taraf olduğu milletlerarası sözleşme hükümlerini saklı tutar; yalnız iç hukukun uygulanması isteniyorsa sözleşmede bu açıkça yazılmalıdır.

Antlaşmaya göre alıcı bedeli ödemek ve malı teslim almakla yükümlüdür (m. 53); vadesi geçmiş bir bedeli ödemeyen taraf, tazminat hakkı saklı kalmak üzere faiz öder (m. 78). m. 78 faiz oranını belirlemez.

CISG’nin ulusal hukuka bıraktıkları. Antlaşma yalnızca sözleşmenin kuruluşunu ve tarafların hak ve borçlarını düzenler; sözleşmenin geçerliliği ve satılan mal üzerindeki mülkiyet ile ilgilenmez (m. 4). Kapsamındaki ama açıkça çözümlemediği konular genel ilkelerine, bunlar yoksa milletlerarası özel hukuk kurallarıyla belirlenen hukuka göre çözülür (m. 7/2). Türk mahkemesi önünde bu, 5718 sayılı MÖHUK demektir. m. 24/1 tarafların seçtiği hukuku uygular. Seçim yoksa m. 24/4 uyarınca sözleşmeyle en sıkı ilişkili hukuk uygulanır; ticari sözleşmelerde bu hukuk, karakteristik edim borçlusunun işyeri hukuku olarak kabul edilir. Satışta karakteristik edim borçlusu genel olarak satıcı sayılır; bu da, hâlin bütün şartları daha sıkı ilişkili başka bir hukuku göstermedikçe, satıcının faaliyet gösterdiği Kanada eyaletinin hukukuna işaret eder. CISG’deki ayıp ihbarı süreleri için tacirler arası ayıp ihbarı ve CISG rehberine bakabilirsiniz.

Dava açmadan önce: ticari davalarda zorunlu arabuluculuk

TTK m. 4/1, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarını ticari dava sayar. Kanada’daki bir şirketle Türkiye’deki bir şirket arasındaki satış uyuşmazlığı kural olarak bu niteliktedir.

TTK m. 5/A-1’e göre, ticari davalardan konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. İtirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davaları metne 2023’te 7445 sayılı Kanunla eklenmiştir. Arabulucu başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırır; bu süre zorunlu hâllerde arabulucu tarafından en fazla iki hafta uzatılabilir (m. 5/A-2).

Usul, yabancılık unsuru taşıyan uyuşmazlıklara da uygulanan (m. 1/2) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’ndadır:

• Başvuru, uyuşmazlığın konusuna göre yetkili mahkemenin bulunduğu yer arabuluculuk bürosuna yapılır (m. 18/A-4).
• Taraflar müzakerelere bizzat, kanuni temsilcileri veya avukatları aracılığıyla katılabilir (m. 15/6). Kanada’daki şirket bu nedenle Türkiye’deki avukatı aracılığıyla katılabilir.
• Taraflardan birinin geçerli bir mazeret göstermeksizin ilk toplantıya katılmaması sebebiyle arabuluculuk sona ererse, katılmayan taraf son tutanakta belirtilir; açılacak davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile karşı tarafın ödemekle yükümlü olduğu yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur ve lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen vekâlet ücretinin yarısına hükmedilir (m. 18/A-11).
• Arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez (m. 18/A-15).
• Davacı, son tutanağın aslını veya arabulucunun onayladığı örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır; arabulucuya başvurulmadan dava açıldığı anlaşılırsa dava, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddedilir (m. 18/A-2).
• Tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz (m. 18/A-18).

Taraflar anlaşırsa, ticari uyuşmazlıklarda avukatlar ile arabulucunun birlikte imzaladığı anlaşma belgesi, icra edilebilirlik şerhi aranmaksızın ilam niteliğinde belge sayılır (m. 18/4). Usulün ayrıntısı için zorunlu arabuluculuk rehberimize bakabilirsiniz.

m. 5/A’nın söylemediği de önemlidir: madde şartı davalara bağlar, icra takip talebini saymaz. Bu nedenle alacaklı, aşağıda anlatılan ilamsız takibi arabuluculuğa gitmeden başlatabilir. Arabuluculuk, alıcı itiraz eder ve alacaklı dava açmayı seçerse gündeme gelir.

Mahkeme kararı olmadan icra: ödeme emri (İİK m. 58, 60, 62, 66)

Kanada’daki satıcının ilamsız icra takibi başlatması için mahkeme kararına ya da imzalı bir sözleşmeye ihtiyacı yoktur. Takip talebi icra dairesine yazılı veya sözlü olarak ya da elektronik ortamda yapılır (İİK m. 58/1). Yetkide Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun yetki hükümleri kıyasen uygulanır (İİK m. 50/1); Türkiye’deki bir şirket için bu genellikle merkezinin bulunduğu yer icra dairesidir (HMK m. 6).

Kanada’daki alacaklı için m. 58’deki önemli kayıtlar:

• Türkiye’de yerleşim yeri. Alacaklı yabancı memlekette oturuyorsa Türkiye’de göstereceği yerleşim yeri talepte yazılır; gösteremezse icra dairesinin bulunduğu yer yerleşim yeri sayılır (m. 58/2-1). Uygulamada Türkiye’deki avukatın büro adresi gösterilir.
• Para birimi. Alacağın Türk parasıyla tutarı ve faizi, alacak yabancı para ise hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiği yazılır (m. 58/2-3).
• Belgeler. Alacak belgeye dayanıyorsa belgenin aslı veya alacaklı ya da temsilcisi tarafından onaylanmış, borçlu sayısından bir fazla örneği takip talebiyle birlikte icra dairesine verilir (m. 58/3).

Ödeme emri borçluya borcu ve masrafları yedi gün içinde ödemesini, senetteki imza kendisine ait değilse bunu aynı süre içinde ayrıca ve açıkça bildirmesini ve borca bir itirazı varsa aynı süre içinde beyan etmesini ihtar eder (m. 60). Borçlu itirazını ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde dilekçeyle veya sözlü olarak icra dairesine bildirir; itiraz üç gün içinde muhtırayla alacaklıya tebliğ edilir; borçlu yurt içinde bir adres bildirmek zorundadır; borcun bir kısmına itiraz eden borçlu o kısmı ve miktarı açıkça göstermezse itiraz edilmemiş sayılır (m. 62). Süresi içinde yapılan itiraz takibi durdurur (m. 66/1).

Para birimi konusunda TBK m. 99/1, para borcunun ülke parasıyla ödeneceğini söyler. Başka bir para birimi kararlaştırılmışsa, sözleşmede aynen ödeme veya bu anlama gelen bir ifade bulunmadıkça borç ödeme günündeki rayiç üzerinden Türk lirasıyla da ödenebilir (m. 99/2). Borç ödeme gününde ödenmezse alacaklı, aynen ödeme kaydı yoksa, alacağın aynen veya vade ya da fiilî ödeme günündeki rayiç üzerinden Türk lirasıyla ödenmesini isteyebilir (m. 99/3).

Alıcı çek veya bono verdiyse kambiyo senetlerine özgü daha hızlı yol açık olabilir: kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ve yabancı hamil için karşılıksız çek rehberlerimize bakabilirsiniz.

Alıcı itiraz ederse: itirazın kaldırılması veya iptali (İİK m. 67, 68)

İtirazdan sonra alacaklı, elindeki delile göre iki yoldan birini seçer.

İtirazın kesin olarak kaldırılması. Takip, imzası ikrar veya noterlikçe tasdik edilen borç ikrarını içeren bir senede ya da resmî dairelerin veya yetkili makamların yetkileri dahilinde ve usulüne göre verdikleri bir makbuz veya belgeye dayanıyorsa, alacaklı itirazın tebliğinden itibaren altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir; bu süre içinde istenmezse yeniden ilamsız takip yapılamaz (m. 68/1). Satıcının düzenlediği sıradan bir ticari fatura tek başına bu nitelikte değildir. Talep esasa ilişkin nedenlerle kabul edilirse borçlu, aynı nedenlerle reddedilirse alacaklı, diğer tarafın talebi üzerine yüzde yirmiden aşağı olmamak üzere tazminata mahkûm edilir (m. 68, son fıkra).

İtirazın iptali davası. Diğer bütün hâllerde alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir (m. 67/1). Bu dava TTK m. 5/A listesinde olduğu için önce arabuluculuğa gidilir. Borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu, takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı, diğer tarafın talebi üzerine red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere tazminata (borçlu bakımından icra inkâr tazminatı) mahkûm edilir (m. 67/2). Bu tazminatın tespitinde takip talebi veya davadaki talep esas alınır (m. 67, son fıkra). Bir yıllık süreyi kaçıran alacaklının genel hükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkı saklıdır (m. 67/5).

Mal kaçırılmadan önce ihtiyati haciz (İİK m. 257 ilâ 265)

Alıcının mallarını elden çıkarma ihtimali varsa araç ihtiyati hacizdir. Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun elindeki veya üçüncü kişideki taşınır ve taşınmaz mallarını, alacaklarını ve diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir (m. 257/1). Vadesi gelmemiş borç için ancak borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa ya da borçlu taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır, kaçar ya da bu amaçla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa ihtiyati haciz istenebilir (m. 257/2).

Alacaklı, alacağı ve gerekiyorsa haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermek zorundadır; mahkeme iki tarafı dinleyip dinlememekte serbesttir (m. 258). Haksız çıkarsa borçlunun ve üçüncü kişinin bütün zararlarından sorumlu olan alacaklı teminat gösterir; alacak bir ilama dayanıyorsa teminat aranmaz (m. 259). Süreler kısadır:

• alacaklı, kararın verildiği tarihten itibaren on gün içinde icra dairesinden kararın infazını istemezse karar kendiliğinden kalkar (m. 261/1);
• dava açmadan veya takibe başlamadan ihtiyati haciz yaptıran alacaklı, haczin tatbikinden (gıyabında yapılmışsa haciz tutanağının tebliğinden) itibaren yedi gün içinde takip talebinde bulunmak veya dava açmak zorundadır (m. 264/1); bu süre arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanağa kadar işlemez (6325 sayılı Kanun m. 18/A-16);
• borçlu ödeme emrine itiraz ederse alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını istemek veya dava açmak zorundadır (m. 264/2);
• borçlu süresinde itiraz etmez ya da itirazı kesin olarak kaldırılır veya iptal edilirse ihtiyati haciz kendiliğinden icrai hacze dönüşür (m. 264, son fıkra).

Kendisi dinlenmeden karar verilen borçlu, kararın dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı, huzuruyla yapılan hacizlerde haczin tatbikinden, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir (m. 265/1). Ayrıntılar yabancı alacaklı için ihtiyati haciz rehberimizde.

Yabancı davacı teminatı: MÖHUK m. 48

MÖHUK m. 48/1 uyarınca Türk mahkemesinde dava açan, davaya katılan veya icra takibinde bulunan yabancı gerçek ve tüzel kişiler, yargılama ve takip giderleriyle karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılamak üzere mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermek zorundadır. Mahkeme, m. 48/2 uyarınca dava açanı, davaya katılanı veya icra takibi yapanı karşılıklılık esasına göre teminattan muaf tutar.

Kanada ile Türkiye arasında Kanadalı davacıları bu teminattan muaf tutan bir antlaşma tespit etmedik. Kanada’da kurulu şirket, karşılıklılık gösterilemedikçe Türkiye’de dava veya takip planlarken teminatı bütçesine katmalıdır. Teminatın miktarını kanun değil mahkeme belirler. İhtiyati haciz teminatı İİK m. 259’daki ayrı bir yükümlülüktür.

Zamanaşımı: alacak ne kadar yaşar

Zamanaşımı, hukuki işlem ve ilişkinin esasına uygulanan hukuka tabidir (MÖHUK m. 8). Bu hukuk Türk hukuku ise TBK m. 146 uyarınca kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça her alacak on yıllık zamanaşımına tabidir. m. 147 beş yıllık süreye tabi alacakları sayar: kira bedelleri, anapara faizleri ve ücret gibi dönemsel edimler; konaklama ve yeme içme bedelleri; küçük sanat işlerinden ve küçük çapta perakende satışlardan doğan alacaklar; ortaklık ilişkisinden doğan alacaklar; ticari simsarlık ücreti alacağı dışında vekâlet, komisyon, acentalık ve simsarlık sözleşmelerinden doğan alacaklar ve yüklenicinin ağır kusuru dışında eser sözleşmesinden doğan alacaklar. İhracatçının tacir alıcıya sattığı malın bedeli bu listede yer almaz. Hizmet satan şirket ise sözleşmesinin vekâlet ya da eser sözleşmesi niteliğinde olup olmadığına bakmalıdır; ikisi de beş yıla tabidir.

Zamanaşımı süreleri sözleşmeyle değiştirilemez (m. 148) ve alacağın muaccel olmasıyla işlemeye başlar (m. 149). Alacaklı dava veya def’i yoluyla mahkemeye veya hakeme başvurduğunda, icra takibinde bulunduğunda ya da iflas masasına başvurduğunda (m. 154/2), borçlu borcu ikrar ettiğinde, özellikle kısmen ifada bulunduğunda (m. 154/1) zamanaşımı kesilir.

CISG’de satış bedeli için bir zamanaşımı süresi yoktur. Sözleşmeye MÖHUK m. 24 uyarınca bir Kanada eyaletinin hukuku uygulanıyorsa Türk süreleri yerine o hukukun zamanaşımı kuralları uygulanır (MÖHUK m. 8) ve bunlar daha kısa olabilir. Uygulanacak hukuk netleşene kadar temkinli yol, uygulanabilecek en kısa süreyi son gün kabul etmektir.

Sonraki sevkiyat için sözleşme araçları

• Yetki sözleşmesi. Yer itibarıyla yetkinin münhasır olmadığı hâllerde taraflar, yabancılık unsuru taşıyan ve borç ilişkisinden doğan uyuşmazlığın yabancı bir devlet mahkemesinde görülmesini kararlaştırabilir; anlaşma yazılı delille ispat edilirse geçerlidir. Bu durumda dava, ancak yabancı mahkemenin kendisini yetkisiz sayması veya Türk mahkemesinde yetki itirazında bulunulmaması hâlinde Türk mahkemesinde görülür (MÖHUK m. 47/1). Ontario veya British Columbia mahkemelerini yetkili kılan bir kayıt, alıcının itirazı hâlinde Türkiye’de dava açmayı engelleyebilir; Kanada mahkemesinin kararı da Türkiye’de tenfiz gerektirir: Kanada mahkeme kararının Türkiye’de tenfizi. Tacirler yazılı olarak bir Türk mahkemesini de yetkili kılabilir (HMK m. 17, 18/2).
• Tahkim. Kanada 1958 tarihli New York Sözleşmesine 12 Mayıs 1986’da, Sözleşmeyi Kanada hukukuna göre ticari ilişkilerle (Quebec hariç) sınırlayan bir beyanla katılmıştır. Türkiye 2 Temmuz 1992’de, Sözleşmeyi yalnız başka bir akit devlette verilmiş hakem kararlarına ve yalnız ticari ilişkilere uygulayacağı beyanlarıyla katılmıştır. Kanada’da verilen hakem kararı başka bir akit devlette verilmiş olduğundan Türkiye’nin karşılıklılık beyanı onu dışarıda bırakmaz. Tahkim sözleşmesi varsa dava şartı arabuluculuk uygulanmaz (6325 sayılı Kanun m. 18/A-18). Tanıma ve tenfiz için yabancı hakem kararlarının tenfizi rehberine bakabilirsiniz.
• Mülkiyeti saklı tutma. CISG satılan mal üzerindeki mülkiyetle ilgilenmez (m. 4/b); taşınırlar üzerindeki mülkiyet ve diğer aynî haklar işlem anında malın bulunduğu ülke hukukuna, taşınmakta olan mallar üzerindeki aynî haklar varma yeri hukukuna tabidir (MÖHUK m. 21/1-2). TMK m. 764/1 uyarınca mülkiyetin saklı tutulması kaydı, ancak resmî şekilde yapılacak sözleşmenin devralanın yerleşim yeri noterliğinde özel siciline kaydedilmesiyle geçerli olur. Faturanın arkasına basılmış bir kayıt bu şartı karşılamaz.
• Ödeme güvencesi. Satıcının güvendiği bir bankaca teyit edilmiş akreditif, banka teminat mektubu ya da alacak sigortası, riski alıcının ödeme gücünden alır. Türk bankasından alınmış bir teminat mektubu varsa banka teminat mektubunun nakde çevrilmesi rehberine bakabilirsiniz.
• Para birimi kaydı. Satıcı Kanada doları ya da ABD doları ile ödeme istiyor ve Türk lirasıyla ödemeyi kabul etmek istemiyorsa sözleşmeye aynen ödeme kaydı koymalıdır (TBK m. 99/2).
• Borç ikrarı. Alıcı bir ödeme planı önerirse ikrarın Türk noterince düzenleme şeklinde yapılmasını isteyin: para borcu ikrarını içeren ve re’sen düzenlenen noter senetleri ilamların icrası hakkındaki hükümlere tabidir (İİK m. 38). İmzası yalnızca noterce onaylanan bir borç ikrarı da m. 68’deki altı aylık kaldırma yolunu açar.

Kanada’da hazırlanacak belgeler

• sözleşme, sipariş ve sipariş teyitleri ile gerçekten kabul edilmiş genel satış şartları;
• ticari faturalar, cari hesap ekstresi ve kısmi ödemelerin kanıtı;
• taşıma ve teslim belgeleri (konşimento, hava yolu taşıma senedi, teslim tutanakları) ve muayene raporları;
• alıcının borcu kabul ettiği ya da taksit önerdiği e-postalar ve yazışmalar;
• Türkiye’deki avukat için Kanada’da noter önünde imzalanmış ve apostil şerhi alınmış vekâletname ile imzalayanın şirketi temsile yetkili olduğunu gösteren belge (örneğin onaylı yönetim kurulu kararı ya da yetkili sertifikası).

Apostil Sözleşmesi Kanada bakımından 11 Ocak 2024’te yürürlüğe girmiştir; Türkiye bakımından 29 Eylül 1985’ten beri yürürlüktedir. Alberta, British Columbia, Ontario, Quebec ve Saskatchewan kendi apostil şerhlerini verir; federal belgeler ile diğer eyalet ve bölgelerde düzenlenen veya onaylanan belgeler için apostili Global Affairs Canada verir. Türkiye’nin Kanada’daki temsilcilikleri Ottawa Büyükelçiliği ile Toronto, Montreal ve Vancouver Başkonsolosluklarıdır. Türk vatandaşları kendi adlarına verecekleri vekâletnameleri temsilciliklerin konsolosluk birimlerinde de düzenletebilir; şirket adına verilecek vekâletnamede hangi yolun uygun olduğu imzalayanın sıfatına bağlıdır. Adımlar için Kanada’dan Türkiye’ye vekâletname ve apostil rehberimize bakabilirsiniz. İngilizce ya da Fransızca belgeler Türkçe tercümeleriyle sunulur; uygulamada tercümeler Türkiye’de noter onaylı olarak hazırlanır.

Yolların karşılaştırması

Kanadalı ihracatçı için pratik sıra

1. Dosyayı toplayın. Yukarıdaki belgeleri bir araya getirin, alacağı fatura para birimiyle hesaplayın ve zamanaşımı tarihini not edin.
2. Mal kaçırma işaretlerine bakın. Alıcının mallarını elden çıkardığına dair işaret varsa önce ihtiyati haciz isteyin, on günlük ve yedi günlük süreleri kaçırmayın.
3. İlamsız takibi başlatın. Türkiye’deki yerleşim yeri olarak avukatın adresini gösterin, kur tarihini yazın.
4. Alıcı itiraz ederse nitelikli bir belge varsa altı aylık kaldırma yolunu kullanın; yoksa arabuluculuğa başvurun ve itirazın iptali davasını bir yıl içinde açın.
5. Tahsil edin. İtiraz aşıldıktan sonra haciz gelir; buna alıcının bankalarına ve müşterilerine haciz ihbarnamesi de dahildir.
6. Mallar kaçırıldıysa tasarrufun iptali davası ya da iflas yoluyla takip değerlendirilir.

Lex Lata Kanada’daki ihracatçılarla nasıl çalışır

Lex Lata, Türkiye’de ticari alacak tahsilinde yabancı alacaklıları temsil eder: arabuluculuk, icra takibi, ihtiyati haciz ve asliye ticaret mahkemelerindeki davalar. Kanada’daki müvekkillerle çoğunlukla uzaktan, Türkçe ya da İngilizce çalışılır. Belgeler e-postayla incelenir, vekâletname Kanada’da noter önünde imzalanıp apostil şerhi alınır, icra dairesi ya da mahkeme asıl belgeyi istediğinde asıllar kargoyla gönderilir. İstanbul’daki mesai, doğu Kanada’nın sabah saatleriyle çakışır (Toronto yaz saatinde İstanbul’un yedi, kışın sekiz saat gerisindedir); görüşmeler genellikle bu aralıkta planlanır. Çalışma alanının genel tanımı ticari alacak tahsili sayfamızdadır. Kanada’da yaşayanlar için hazırladığımız diğer rehberler Kanada’da yaşayanlar için Türkiye’de avukat sayfasında listelenir; bize iletişim sayfasından ulaşabilirsiniz.