Kanada'da Alınan Boşanma Kararının Türkiye'de Tanınması: Konsoloslukta Tescil ya da Tanıma Davası

Kanada mahkemesinin verdiği boşanma kararı evliliği Kanada'da sona erdirir; ancak karar Türkiye'deki nüfus kaydına işlenene kadar kayıtta evli görünmeye devam edersiniz.

Av. Onur ÇalışıcıYayın 8 Ekim 2026 · 16 dk okuma
Gravür: aralarındaki kırmızı ip kopmuş, biri taşlı iki ayrı alyans ve kırmızı akçaağaç yaprağından Türk çay takımına uzanan oklu bir yol.

Ana noktalar

  1. Yabancı ülke adlî veya idarî makamlarınca boşanmaya ilişkin verilen kararlar; tarafların bizzat veya vekilleri aracılığıyla birlikte başvurması ya da taraflardan biri ölmüş veya yabancıysa Türk vatandaşı olan tarafın tek başına başvurması, kararın o devletin kanunlarına göre yetkili makamca verilmiş ve usulen kesinleşmiş olması ve Türk kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması şartlarıyla nüfus kütüğüne tescil edilir (5490 sayılı Kanun m. 27/A/1).
  2. Yurt dışında tescili kararın verildiği ülkedeki dış temsilcilik yapar; şartlar yerine getirilmediği gerekçesiyle tescil talebi reddedilen kararların tanınması 5718 sayılı MÖHUK uyarınca yapılır (5490 sayılı Kanun m. 27/A/2-3).
  3. Yabancı mahkeme ilâmının kesin delil veya kesin hüküm olarak kabul edilebilmesi, tenfiz şartlarını taşıdığının mahkemece tespitine bağlıdır; tanımada MÖHUK m. 54/1-a'daki karşılıklılık şartı uygulanmaz (MÖHUK m. 58/1).
  4. Komisyonun tescil kararı; velayet, iştirak nafakası, çocukla kişisel ilişki, mal rejimi ve tazminat gibi tenfize konu hükümler bakımından sonuç doğurmaz; bunlar için 5718 sayılı Kanun uyarınca tanıma veya tenfiz davası açılabilir (7 Şubat 2018 tarihli Yönetmelik m. 9/5).
  5. Evlilik sona ermişse kadın, evliliğin sona ermesinden başlayarak üç yüz gün geçmedikçe evlenemez; doğurmakla süre biter, kadının önceki evliliğinden gebe olmadığının anlaşılması veya eski eşlerin yeniden birbiriyle evlenmek istemesi hâlinde mahkeme bu süreyi kaldırır (TMK m. 132).

Seri: Kanada'da yaşayanlar için Türkiye'deki hukuki işler

Bu rehber iki yolu anlatır: Nüfus Hizmetleri Kanunu m. 27/A uyarınca Kanada'daki Türk dış temsilciliğinde ya da Türkiye'de nüfus müdürlüğünde tescil ve MÖHUK m. 58 uyarınca aile mahkemesinde tanıma davası. Velayet ve nafaka kararları, Türkiye'de yeniden evlenme, soyadı ve miras da ele alınır.

Bir yanda Kanada'yı simgeleyen kırmızı akçaağaç yaprağı ve yeşil ciltli kitap, öbür yanda Türk çay takımı ve kırmızı ciltli kitap; arada ayrılmış iki alyans ve kopuk kırmızı ip.
Yurt dışında alınan boşanma kararı Türk kayıtlarına ayrıca işlenmelidir.

Toronto’da, Montreal’de ya da Vancouver’da yaşıyorsunuz, Kanada mahkemesi boşanmanıza karar vermiş, kanun yolu süresi de geçmiş. Sonra Türkiye’de bir bankada, tapu müdürlüğünde ya da evlendirme memurluğunda nüfus kaydınıza bakılıyor ve hâlâ evli görünüyorsunuz. Kanada’da boşanan Türk vatandaşlarının ve çifte vatandaşların sık karşılaştığı durum budur.

Sebep basittir. Aile kütüğü kişinin medeni hâlini ve evlenme, boşanma gibi kişisel durumda meydana gelen değişiklikleri gösterir (Nüfus Hizmetleri Kanunu, 5490 sayılı Kanun, m. 7/1-d ve f). Kanada mahkemesinin kararı bu kütüğe kendiliğinden işlenmez. Türk hukuku bunun için iki yol tanır: 5490 sayılı Kanun m. 27/A uyarınca idarî tescil (çoğu zaman Kanada’daki bir Türk dış temsilciliğinde) ve 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) m. 58 uyarınca aile mahkemesinde tanıma davası. Bu rehber iki yolu, velayet ve nafaka kararlarının durumunu, Türkiye’de yeniden evlenmeyi, soyadını ve mirası anlatır.

Kanada’daki boşanma neden nüfus kaydını kendiliğinden değiştirmez

Yabancı mahkeme kararı Türkiye’de ancak bir Türk usulünden geçerek sonuç doğurur. MÖHUK m. 58/1’e göre yabancı mahkeme ilâmının kesin delil veya kesin hüküm olarak kabul edilebilmesi, ilâmın tenfiz şartlarını taşıdığının mahkemece tespitine bağlıdır. M. 58/3, yabancı mahkeme ilâmına dayanılarak Türkiye’de idarî bir işlem yapılmasında da aynı usulü uygular. Nüfus kaydının değiştirilmesi böyle bir işlemdir. Nüfus Hizmetleri Uygulama Yönetmeliği de aynı çizgidedir: yabancı mahkeme kararlarının işleme konulabilmesi için yetkili Türk mahkemesince tanınması veya tenfizi zorunludur; m. 27/A’daki tescil bunun yanındaki ikinci yoldur (m. 60/1-2).

Bu iki yoldan biri tamamlanmadıkça sonuçlar somuttur:

  • Türkiye’de yeniden evlenme. Yeniden evlenmek isteyen kimse önceki evliliğinin sona ermiş olduğunu ispat etmek zorundadır (Türk Medeni Kanunu, TMK, m. 130).
  • Miras. Boşanan eşler bu sıfatla birbirlerinin yasal mirasçısı olamazlar ve boşanmadan önce yapılmış ölüme bağlı tasarruflarla kendilerine sağlanan hakları, aksi tasarruftan anlaşılmadıkça, kaybederler (TMK m. 181/1). Boşanma kayıtta yoksa Türkiye’deki mirasta aile tablosu yanlış kurulabilir.
  • Soyadı. Boşanma hâlinde kadın evlenmeden önceki soyadını yeniden alır (TMK m. 173/1); nüfus kaydı ise ancak boşanma tescil edilince değişir.
  • Tapu ve mal varlığı. Boşanmaya ya da Kanada’daki bir mal paylaşımı kararına dayanan işlemler de aynı m. 58/3 kuralına takılır.
Kırmızı akçaağaç yaprağının yanında birbirinden ayrılmış iki alyans, evin önünde ise hâlâ iç içe duran iki alyans var.
Yurt dışında alınan boşanma Türk kayıtlarını kendiliğinden değiştirmez.

Kanada’daki dosyada ne olmalı

Kanada’da boşanma federal bir kanun olan Divorce Act (R.S.C. 1985, c. 3 (2nd Supp.)) ile düzenlenir. Eşlerden biri davadan hemen önceki en az bir yıl boyunca bir eyalette mutad meskene sahipse o eyaletin mahkemesi yetkilidir (3(1). bölüm). Kanun’daki “mahkeme” eyaletin üst derece mahkemesidir: Ontario’da Superior Court of Justice, Quebec’te Superior Court; diğer eyalet ve bölgeler için de karşılık gelen mahkemeler sayılmıştır (2(1). bölüm). Kanun Quebec dahil her yerde uygulanır ve hüküm doğuran boşanma bütün Kanada’da geçerlidir (13. bölüm). Kanada’da boşanmaya yalnızca mahkeme karar verebilir.

Türkiye tarafı için üç Kanada kuralı önemlidir:

  1. Boşanmanın hüküm doğurduğu tarih. Kural olarak hükmün verildiği günü izleyen otuz birinci gün (12(1). bölüm). Eşler kanun yoluna başvurmayacaklarını taahhüt ederse mahkeme özel durumlarda daha erken bir tarih belirleyebilir (12(2)); kanun yolu başvurusu bu tarihi erteler (12(3)-(6)).
  2. Boşanma belgesi (certificate of divorce). Boşanma hüküm doğurduktan sonra mahkemenin hâkimi ya da görevlisi, talep üzerine, boşanmanın adı geçen kişilerin evliliğini belirtilen tarihten itibaren sona erdirdiğini gösteren bir belge düzenler (12(7)). Bu belge veya onaylı örneği, onayladığı olgular için kesin delildir (12(8)). Türk hukuku kararla birlikte kararın verildiği devletin kanunlarına göre kesinleştiğini gösteren belgeyi ister (MÖHUK m. 53/1-a ve b; 7 Şubat 2018 tarihli Yönetmelik m. 7/1-b ve c); Kanada’daki boşanma belgesi kesinleşme sorusuna doğrudan cevap verir.
  3. Apostil ve tercüme. Apostil Sözleşmesi Kanada bakımından 11 Ocak 2024’ten, Türkiye bakımından 1985’ten beri yürürlüktedir. Alberta, British Columbia, Ontario, Quebec ve Saskatchewan kendi belgelerine apostil şerhini kendileri verir; diğer eyalet ve bölgelerin belgeleri için Global Affairs Canada yetkilidir. Türkçe tercüme noter veya dış temsilcilik tarafından onaylanmış ya da ilgili ülkenin yetkili makamınca apostil şerhi tatbik edilerek onaylanmış olmalıdır (Yönetmelik m. 7/1-b).

Belgelerin hazırlanması için Kanada’dan Türkiye’ye vekâletname ve apostil rehberimize bakabilirsiniz.

Birinci yol: dış temsilcilikte tescil (5490 sayılı Kanun m. 27/A)

M. 27/A 2017’de 690 sayılı KHK ile eklenmiş, 2018’de 7077 sayılı Kanunla aynen kabul edilmiştir. Yabancı ülke adlî veya idarî makamlarınca boşanmaya, evliliğin butlanına, iptaline veya mevcut olup olmadığının tespitine ilişkin verilen kararlar, dava açılmadan, şu şartlarla nüfus kütüğüne tescil edilir (m. 27/A/1):

  1. Başvuru doğru kişilerce yapılır. Taraflar bizzat veya vekilleri aracılığıyla birlikte başvurur. 7226 sayılı Kanunla 2020’de yapılan değişiklikle, taraflardan biri ölmüş ya da yabancıysa, Türk vatandaşı olan taraf veya vekili tek başına başvurabilir.
  2. Karar, verildiği devlet kanunlarına göre konusunda yetkili adlî veya idarî makamca verilmiştir.
  3. Karar usulen kesinleşmiştir.
  4. Karar Türk kamu düzenine açıkça aykırı değildir.

Ayrıntılar, 7 Şubat 2018 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan ve 30 Ağustos 2020’de değiştirilen Yabancı Ülke Adlî veya İdarî Makamlarınca Verilen Kararların Nüfus Kütüğüne Tescili Hakkında Yönetmelik’tedir. Kanada’da yaşayanlar için öne çıkan noktalar:

  • Çifte vatandaş Türk vatandaşıdır. Kanun çok vatandaşlığı, Türk vatandaşının aynı anda birden çok vatandaşlığa sahip olması diye tanımlar (5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m. 3/1-b). İki eş de Türk vatandaşıysa, Kanada vatandaşlığı da olsa, ikisi de başvurmalıdır. Aynı anda hazır bulunmaları gerekmez; başvurular birlikte ya da ayrı zamanlarda yapılabilir, ama iki başvuru arasındaki süre doksan günü geçemez (Yönetmelik m. 6/1).
  • Nereye başvurulur. Yurt dışında kararın verildiği ülkedeki dış temsilciliğe (m. 27/A/2). Kanada’da bu, Ottawa Büyükelçiliği ile Toronto, Montreal ve Vancouver Başkonsolosluklarıdır. Türkiye’de ise taraflardan birinin yerleşim yeri il nüfus ve vatandaşlık müdürlüğüne; Türkiye’de yerleşim yeri yoksa Ankara, İstanbul ve İzmir’in de aralarında bulunduğu on sekiz il müdürlüğünden birine (Yönetmelik m. 5).
  • Belgeler. Başvuru formu; kararın aslı ve onaylı Türkçe tercümesi; kararda kesinleşme şerhi yoksa kesinleşmeyi gösteren belge ve onaylı tercümesi; kimlik veya pasaport fotokopileri, taraflardan biri yabancıysa noter tasdikli Türkçe tercümeleri; vekille başvuruda noterce düzenlenmiş fotoğraflı özel vekâletnamenin aslı veya onaylı örneği (Yönetmelik m. 7/1). Karar hakkında Türkiye’de açılmış ya da sonuçlanmış dava olup olmadığına ilişkin bilgi veya belge de forma eklenir (m. 7/2).
  • Eksik belge. Eksiklerin tamamlanması için doksan gün verilir; tamamlanmazsa başvuru reddedilir (m. 7/4).
  • Karar. Dış temsilcilikte misyon şefinin ya da yetki verdiği kariyer memurunun başkanlığında kurulan komisyon dosyayı inceler ve oy çokluğuyla karar verir (m. 8/3, 9/2). Tescile yönelik karar yedi gün içinde aile kütüğüne işlenir (m. 10/1).
  • Ret. Kararla ilgili Türkiye’de açılmış ve devam eden ya da reddedilmiş dava varsa başvuru reddedilir (m. 9/6); Türk kamu düzenine açıkça aykırı kararlar gerekçesi belirtilerek reddedilir (m. 9/7). Bu durumda MÖHUK uyarınca aile mahkemesinde tanıma davası açılabilir (5490 sayılı Kanun m. 27/A/3; Yönetmelik m. 11). Bu yüzden aynı karar için tescil başvurusu ile davayı aynı anda yürütmek doğru değildir.
  • Ölümden sonra. Eşler tescil talebinden önce ölmüşse, tek taraflı irade beyanıyla gerçekleşen boşanmalar hariç, hukuki yararı bulunanlar (örneğin mirasçılar) başvurabilir (m. 6/3).
Kırmızı bir akçaağaç yaprağı, birbirinden ayrı duran iki alyans ve yazısız bir kâğıt; oklu yol, Türk çay takımının yanındaki küçük sütunlu binaya gidiyor.
Kanada'da verilen boşanma, konsolosluk üzerinden Türkiye'de kayda geçirilebilir.

İkinci yol: aile mahkemesinde tanıma davası (MÖHUK m. 58)

Mahkeme yolu, önce dış temsilciliğe başvurulmuş olsun ya da olmasın açıktır. İki eş de Türk vatandaşıyken biri başvurmuyorsa, boşanmanın tanınmasına yalnızca yabancı eski eşin ihtiyacı varsa ya da tescil reddedilmişse tek yol budur.

Görevli mahkeme. Aile hukukuna ilişkin yabancı mahkeme kararlarının tanıma ve tenfizi aile mahkemesinin görevindedir (4787 sayılı Kanun m. 4/2; hüküm hâlâ MÖHUK m. 64/1 ile yürürlükten kaldırılan 2675 sayılı Kanunu anar). Tescil başvurusu reddedildiğinde Yönetmelik m. 11 de dava yolu olarak 5718 sayılı Kanun uyarınca yetkili aile mahkemesini gösterir. Aile mahkemesi kurulamayan yerde görev, bu işlere bakmak üzere belirlenmiş asliye hukuk mahkemesindedir (4787 sayılı Kanun m. 2). M. 58 tanımayı tenfiz şartlarının mahkemece tespitine bağlar, ama ayrı bir usul öngörmez; uygulamada tenfize ilişkin m. 51-57’deki usul kuralları tanıma davalarında da uygulanır.

Yetkili mahkeme. M. 51/2’ye göre karşı tarafın Türkiye’deki yerleşim yeri, yoksa sâkin olduğu yer mahkemesi; Türkiye’de yerleşim yeri veya sâkin olduğu yer yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden biri. Eski eş de Kanada’da yaşıyor ve Türkiye’de yerleşim yeri ya da sâkin olduğu bir yer yoksa dava bu üç ilden birinde açılır.

Mahkemenin incelediği şartlar. M. 54/1’deki şartlar, (a) bendi hariç: m. 58/1, tanımada karşılıklılık şartının uygulanmayacağını açıkça söyler. Mahkeme şunlara bakar:

  • İlâm, Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine girmeyen bir konuda verilmiş olmalı; davalı itiraz ederse, dava konusu veya taraflarla gerçek bir ilişkisi bulunmadığı hâlde kendisine yetki tanıyan bir devlet mahkemesince verilmemiş olmalı (m. 54/1-b). Divorce Act’in 3(1). bölümündeki bir yıllık mutad mesken kuralı bu açıdan önemlidir.
  • Hüküm kamu düzenine açıkça aykırı olmamalı (m. 54/1-c).
  • Kendisine karşı tanıma istenen kişi Kanada kanunlarına göre mahkemeye usulüne uygun çağrılmamış veya temsil edilmemiş ya da bu kanunlara aykırı biçimde gıyabında veya yokluğunda hüküm verilmişse ve kişi bu sebeplerden birine dayanarak itiraz ederse tanıma reddedilir (m. 54/1-ç).

Dilekçe ve ekleri. Dilekçede taraflar ve varsa kanunî temsilci ve vekillerinin ad, soyad ve adresleri, kararı veren yabancı mahkeme, ilâmın tarih ve numarası ve hükmün özeti yer alır (m. 52/1). Dilekçeye ilâmın usulen onanmış aslı veya kararı veren yargı organınca onanmış örneği ile kesinleştiğini gösteren belge, her biri onanmış tercümesiyle eklenir (m. 53/1). M. 52/1 başvuru hakkını hukukî yararı bulunan herkese tanır; boşanma davasında bu kişi çoğunlukla eski eşlerden biridir.

Yargılama ve sonuç. Dilekçe duruşma günüyle birlikte karşı tarafa tebliğ edilir ve istem basit yargılama usulüne göre incelenir (m. 55/1). Karşı taraf ancak tenfiz şartlarının bulunmadığını ya da ilâmın kısmen veya tamamen yerine getirildiğini yahut yerine getirilmesine engel bir sebep ortaya çıktığını öne sürerek itiraz edebilir (m. 55/2). Mahkeme kısmen veya tamamen kabul ya da ret kararı verir (m. 56). Kararın temyizi genel hükümlere tabidir; temyiz, yerine getirmeyi durdurur (m. 57/2). Tanınan kararın kesin hüküm veya kesin delil etkisi, Kanada’da kesinleştiği andan itibaren hüküm ifade eder (m. 59); nüfus kaydına da boşanma tarihi olarak kararın yabancı ülkede kesinleştiği tarih yazılır (Uygulama Yönetmeliği m. 27/1).

Terazi ve kırmızı ciltli mahkeme kitabının önünde birbirinden ayrılmış iki alyans, yanda Türk çay takımı.
İkinci yol: Türk aile mahkemesinde açılan tanıma davası.

Velayet, nafaka ve mal paylaşımı: tanıma mı, tenfiz mi

Kanada’daki boşanma dosyalarında çoğu zaman Divorce Act’e göre verilmiş ek kararlar bulunur: çocuk nafakası (15.1. bölüm), eş lehine nafaka (15.2. bölüm), velayetin karşılığı olan ebeveynlik zamanı ve karar verme sorumluluğuna ilişkin “parenting order” (16.1. bölüm). Mal paylaşımı ise Divorce Act’e değil, eyalet ve bölge kanunlarına tabidir.

Bu kısımlar dış temsilcilikteki tescille Türkiye’ye taşınmaz. Yönetmelik m. 9/5’e göre komisyon, kararı yalnız boşanma, butlan, iptal ve evliliğin varlığı yönünden kabul eder ve inceler; velayet, iştirak nafakası, çocukla kişisel ilişki, mal rejimi ve tazminat gibi tenfize konu hükümler bakımından komisyon kararı sonuç doğurmaz. Bunlar için 5718 sayılı Kanun uyarınca tanıma veya tenfiz davası açılabilir.

Ayrım önemlidir. Tanıma, Kanada kararına Türkiye’de kesin hüküm veya kesin delil etkisi kazandırır (MÖHUK m. 58/1). Tenfiz ise kararın zorla yerine getirilmesi, örneğin ödenmeyen nafakanın icra dairesi aracılığıyla tahsili için gerekir: yabancı ilâmın Türkiye’de icra olunabilmesi tenfiz kararına bağlıdır (MÖHUK m. 50/1) ve tenfiz edilen ilâm Türk ilâmı gibi icra olunur (m. 57/1). Tanımadan farklı olarak tenfizde karşılıklılık aranır (m. 54/1-a). Aşağıda anlatılan çocuk nafakası kararları dışında Türkiye ile Kanada arasında mahkeme kararlarına ilişkin bir anlaşma yoktur; karşılıklılık, Kanada’da Türk mahkeme kararlarının tenfizini mümkün kılan bir kanun hükmüne veya fiilî uygulamaya dayanmak zorundadır. Kanada’da yabancı kararların tenfizi eyaletlerin alanında olduğundan, ispat çoğu zaman kararı veren mahkemenin bulunduğu eyalet üzerinde yoğunlaşır. Ayrıntılar için Kanada mahkeme kararının Türkiye’de tenfizi ve yabancı mahkeme kararlarının tenfizi rehberlerimize bakabilirsiniz.

Bazı eyaletlerden gelen çocuk nafakası kararları ise bir milletlerarası sözleşmenin kapsamına girer. MÖHUK, Türkiye Cumhuriyetinin taraf olduğu milletlerarası sözleşme hükümlerini saklı tutar (m. 1/2). 2007 tarihli Lahey Nafaka Sözleşmesi (çocuk nafakası ve diğer aile nafakalarının uluslararası alanda tahsiline ilişkin 23 Kasım 2007 tarihli sözleşme) Türkiye için 1 Şubat 2017’de, Kanada için 1 Şubat 2024’te yürürlüğe girmiştir; ancak Kanada Sözleşmenin uygulanmasını yalnız bazı eyaletlere genişletmiştir: Manitoba ve Ontario 1 Şubat 2024’ten, British Columbia 1 Mart 2024’ten, Nova Scotia ve Saskatchewan 1 Aralık 2026’dan itibaren. Sözleşme, 21 yaşından küçük kişilere karşı ana-baba ve çocuk ilişkisinden doğan nafaka yükümlülüklerine ve başvuru bu kapsamda bir taleple birlikte yapıldığında eş nafakasına ilişkin kararın tanınması ve tenfizine uygulanır (m. 2/1). Amaçları arasında taraf devletlerin makamları arasında işbirliği ile nafaka kararlarının tanınması ve tenfizi sayılır (m. 1); Sözleşme uyarınca başvuru, başvuranın ikamet ettiği devletin Merkezi Makamı aracılığıyla talep edilen devletin Merkezi Makamına yapılır (m. 9). Bir taraf devlette verilen nafaka kararı, m. 20’deki dayanaklardan biri varsa diğer taraf devletlerde tanınır ve tenfiz edilir; tanıma ve tenfiz, kamu düzenine açıkça aykırılık gibi m. 22’de sayılan sebeplerle reddedilebilir. Diğer eyalet ve bölgelerden gelen nafaka kararları ile velayet ve mal paylaşımına ilişkin kararlar yukarıdaki MÖHUK kurallarına tabidir: ebeveyn sorumluluğunu düzenleyen çocukların korunmasına ilişkin 1996 tarihli Lahey Sözleşmesi Kanada tarafından imzalanmış, ancak Kanada bakımından yürürlüğe girmemiştir.

Üç yolun karşılaştırması

Tescil (5490 s. K. m. 27/A)Tanıma davası (MÖHUK m. 58)Ek kararların tenfizi (MÖHUK m. 50-57)
Kim başvururİki eş birlikte; diğer eş yabancı ya da ölmüşse Türk eş tek başına; ölümden sonra hukuki yararı olanlarHukukî yararı bulunan kişi, çoğunlukla eski eşlerden biriTenfizde hukukî yararı bulunan kişi
NeredeKanada’daki Türk dış temsilciliği ya da Türkiye’de il nüfus ve vatandaşlık müdürlüğüAile mahkemesi; karşı tarafın Türkiye’de yerleşim yeri veya sâkin olduğu yer yoksa Ankara, İstanbul veya İzmirAile mahkemesi, aynı yetki kuralı (m. 51)
Temel belgelerForm, karar ve kesinleşme belgesi ile onaylı Türkçe tercümeleri, kimlikler, varsa vekâletnameDilekçe, onanmış ilâm, kesinleşme belgesi, onanmış tercümelerTanımadaki belgeler, tenfizi istenen kısımlar için
KarşılıklılıkŞart değilAranmaz (m. 58/1)Aranır (m. 54/1-a); 2007 Lahey Sözleşmesi kapsamındaki çocuk nafakasında Sözleşme hükümleri uygulanır (m. 1/2)
KapsamYalnız boşanma, butlan, iptal, evliliğin varlığıBoşanma ve istenirse kararın diğer kısımlarıVelayet, nafaka, mal paylaşımı gibi yerine getirilecek hükümler
SonuçBoşanma aile kütüğüne işlenirKarar, Kanada’da kesinleştiği tarihten itibaren etkili olur (m. 59)Karar Türk ilâmı gibi icra olunur (m. 57/1)
Birbirinden ayrılmış iki alyanstan üç oklu yol çıkıyor, biri sütunlu konsolosluk binasına, biri terazi ve kırmızı ciltli kitaba, biri para kulelerine gidiyor.
Kanada'da alınan boşanmanın Türkiye'de geçerli kılınması için üç yol vardır.

Tescilden sonra: yeniden evlenme, soyadı ve miras

Yeniden evlenme. Boşanma nüfus kaydına işlendikten sonra TMK m. 130’un istediği ispat kendiliğinden sağlanır. Kadın ayrıca TMK m. 132’deki bekleme süresine tabidir: evliliğin sona ermesinden başlayarak üç yüz gün geçmedikçe evlenemez; doğurmakla süre biter; kadının önceki evliliğinden gebe olmadığının anlaşılması ya da eski eşlerin yeniden birbiriyle evlenmek istemesi hâllerinde mahkeme bu süreyi kaldırır. Süre boşanma kararının kesinleştiği tarihten itibaren hüküm ifade eder (Uygulama Yönetmeliği m. 23/1; 5490 sayılı Kanun m. 26); yabancı kararda bu tarih kararın yabancı ülkede kesinleştiği tarihtir (Uygulama Yönetmeliği m. 27/1). Birkaç yıl önce Kanada’da boşanmış bir kadın için üç yüz gün çoğu zaman tescil yapıldığında çoktan dolmuş olur. Millî hukukunda bekleme süresi öngörülmeyen yabancı kadın için evlendirme memurlukları bu süreyi dikkate almaz (m. 23/2).

Soyadı ve hane. Boşanma tescil edilince kadının koca hanesindeki kaydı kapatılır ve evlenmeden önce kayıtlı olduğu hanedeki kaydı açılır (Uygulama Yönetmeliği m. 28/1); bu, TMK m. 173/1’deki kurala uygundur. Kadının boşandığı kocasının soyadını taşıyabilmesi için, menfaati bulunduğunu ve bunun kocaya zarar vermeyeceğini ispatlaması üzerine hâkimin izin vermesi gerekir (TMK m. 173/2). Türk vatandaşıyla evlenmesi nedeniyle Türk vatandaşlığını kazanıp kocasının soyadıyla tescil edilen kadın, yabancı boşanma kararı tanınmış ya da m. 27/A’ya göre tescil edilmişse yeni bir aile sıra numarası altında evlenmeden önceki soyadıyla tescil edilir (m. 28/7).

Miras. Kanada’daki boşanma tescil edilmeden eski eşlerden biri ölürse, sağ kalan eski eş Türk vatandaşıysa tek başına başvurabilir (Yönetmelik m. 6/2); eski eşler ölmüşse hukuki yararı bulunanlar, örneğin mirasçılar, başvurabilir (m. 6/3). Mahkemede tanıma yolu her durumda açıktır. Mirasın Türkiye tarafı için Kanada’daki mirasçılar için miras ve tapu intikali rehberimize bakabilirsiniz.

Kanada’daki evliliğiniz Türkiye’de hiç tescil edilmediyse

Kanada’da evlenip evliliği Türk dış temsilciliğine hiç bildirmemiş çok sayıda çift vardır. Yurt dışında yabancı yetkili makamlar önünde Türk vatandaşlarının yaptığı evlenmeler, TMK hükümlerine uygun olmak ve butlanı gerektiren bir sebep bulunmamak kaydıyla geçerlidir; bildirim, yabancı makamdan alınan belgenin otuz gün içinde o yerdeki dış temsilciliğe verilmesiyle yapılır; bu mümkün değilse belge Türkçeye çevrilip usulüne göre onaylanmış ve Dışişleri Bakanlığınca tasdik edilmiş olarak Türkiye’de nüfus müdürlüğüne verilebilir (5490 sayılı Kanun m. 24/1-2). Evlilik hiç bildirilmediyse nüfus kaydında hiç görünmez. Bu durumda iki olayın da kayda geçmesi gerekir: evlilik m. 24’e göre bildirimle, sona ermesi m. 27/A ya da tanıma davasıyla. Dış temsilcilikte ikisini en baştan birlikte konuşun.

Doğumla Türk vatandaşı olup çıkma izniyle Türk vatandaşlığını kaybetmiş Mavi Kart sahipleri de her türlü nüfus olayını yurt dışında dış temsilciliklere beyan etmekle yükümlüdür (5490 sayılı Kanun m. 8/A).

Kısa kontrol listesi

  1. e-Devlet üzerinden nüfus kayıt örneğinizi alın ve medeni hâlinizin nasıl göründüğüne bakın.
  2. Kanada mahkemesinden boşanma belgesini (certificate of divorce) ve boşanma kararının onaylı örneğini isteyin.
  3. Belgelere eyaletin yetkili makamından ya da Global Affairs Canada’dan apostil şerhi aldırın; ardından Türk kurallarına uygun onaylı Türkçe tercümesini yaptırın.
  4. Yolu seçin: m. 27/A’ya göre birlikte ya da tek başına tescil, veya MÖHUK m. 58’e göre aile mahkemesinde tanıma davası.
  5. Velayet, nafaka ya da mal paylaşımına ilişkin kararların Türkiye’de sonuç doğurması gerekiyorsa bu kısımlar için ayrı tanıma veya tenfiz davası planlayın.
  6. Türkiye’de bir avukat sizi temsil edecekse vekâletnameyi Türk dış temsilciliğinde ya da Kanada’da noterde imzalayıp apostil şerhi aldırın.

Lex Lata Kanada’daki müvekkillerle nasıl çalışır

Lex Lata, Kanada’da yaşayan müvekkillerin yabancı boşanma kararlarının Türkiye’de tescili ve tanınması ile buna bağlı tenfiz, tapu ve miras işlerinde temsil edilmesini üstlenir. Çalışma uzaktan, Türkçe ya da İngilizce yürür: Kanada belgelerini inceler, dış temsilcilik başvurusunu ya da dava dilekçesini hazırlar ve vekâletname ile aile mahkemelerinde temsil ederiz. Boşanmanın Türkiye’de sağlanması gerekiyorsa ya da velayet, nafaka veya mal paylaşımı söz konusuysa bu soruların nasıl ele alındığını aile hukuku ve boşanma sayfamızda bulabilirsiniz. Kanada’da yaşayanların Türkiye’deki hukuki işlerine genel bakış için Kanada’da yaşayanlar için Türkiye’de avukat rehberimize bakabilir ya da belgelerinizle bize ulaşabilirsiniz.

İlgili araç Yabancı mahkeme kararım Türkiye'de tenfiz edilebilir mi?

Sıkça sorulan sorular

Kanada'da boşanmam kesinleşti. Türkiye'de hâlâ evli miyim?

Kayıtta evet; boşanma nüfus kütüğüne işlenene kadar. Aile kütüğü kişinin medeni hâlini ve evlenme, boşanma gibi değişiklikleri gösterir (5490 sayılı Kanun m. 7/1). MÖHUK m. 58'e göre yabancı ilâmın kesin hüküm sayılması ve ona dayanarak idarî bir işlem yapılması, Türk mahkemesinin şartların varlığını tespit etmesine bağlıdır. Bunun istisnası 5490 sayılı Kanun m. 27/A'daki idarî tescildir; bu tescil dava açılmadan Kanada'daki bir Türk dış temsilciliğinde yapılabilir.

Eski eşim de Türk vatandaşı ve başvurmak istemiyor. Ne yapabilirim?

İki taraf da Türk vatandaşıysa m. 27/A/1 birlikte başvuru ister; bizzat ya da vekil aracılığıyla. Yönetmelik başvuruların ayrı zamanlarda yapılmasına izin verir, ancak iki başvuru arasındaki süre doksan günü geçemez (Yönetmelik m. 6/1). Eski eşiniz başvurmazsa idarî yol kapanır. Bu durumda yapılacak şey, eski eşinizi karşı taraf göstererek aile mahkemesinde MÖHUK m. 58 uyarınca tanıma davası açmaktır.

Eski eşim yalnızca Kanada vatandaşı. İkimizin birlikte başvurması gerekir mi?

Hayır. 7226 sayılı Kanunla 2020'de yapılan değişiklikten bu yana m. 27/A/1, taraflardan birinin yabancı olması ya da ölmüş olması hâlinde Türk vatandaşı olan tarafın veya vekilinin tek başına başvurmasına imkân tanır; Yönetmelik m. 6/2 aynı kuralı tekrarlar. Yabancı eş bu yolu tek başına kullanamaz. Boşanmanın Türkiye'de tanınmasına yalnızca Kanadalı eski eşin ihtiyacı varsa izlenecek yol MÖHUK m. 58'deki tanıma davasıdır.

Kesinleşmeyi hangi Kanada belgesi gösterir?

Kanada Boşanma Kanunu'nun (Divorce Act) 12(1). bölümüne göre boşanma, kural olarak hükmün verildiği günü izleyen otuz birinci gün hüküm doğurur. Bundan sonra mahkeme, talep üzerine, boşanmanın adı geçen kişilerin evliliğini belirtilen tarihten itibaren sona erdirdiğini gösteren boşanma belgesini (certificate of divorce) düzenler (12(7)); bu belge onayladığı olgular için kesin delildir (12(8)). Türk makamları kararla birlikte kesinleşmeyi gösteren belgeyi, apostilli ve onaylı Türkçe tercümesiyle ister (MÖHUK m. 53; Yönetmelik m. 7/1).

Konsoloslukta tescil velayet ve nafakayı da kapsar mı?

Hayır. 2018 tarihli Yönetmelik m. 9/5'e göre komisyon, kararı yalnız boşanma yönünden kabul eder ve inceler; velayet, iştirak nafakası, çocukla kişisel ilişki, mal rejimi ve tazminat gibi tenfize konu hükümler bakımından komisyon kararı bir sonuç doğurmaz. Bu kısımlar için yetkili Türk mahkemesinde 5718 sayılı Kanun uyarınca tanıma veya tenfiz davası açılabilir. Nafaka gibi bir para alacağının icra yoluyla tahsili için tenfiz gerekir ve MÖHUK'a göre tenfizde Kanada ile karşılıklılık aranır (m. 54/1-a). Ancak MÖHUK, Türkiye Cumhuriyetinin taraf olduğu milletlerarası sözleşme hükümlerini saklı tutar (m. 1/2); çocuk nafakasında 2007 tarihli Lahey Nafaka Sözleşmesi, Kanada'nın Sözleşmenin uygulanmasını genişlettiği eyaletler bakımından Türkiye ile Kanada arasında uygulanır: Manitoba ve Ontario için 1 Şubat 2024'ten, British Columbia için 1 Mart 2024'ten, Nova Scotia ve Saskatchewan için 1 Aralık 2026'dan itibaren.

Boşanma tescil edildikten sonra Türkiye'de ne zaman evlenebilirim?

Yeniden evlenmek isteyen kişi önceki evliliğinin sona erdiğini ispat etmek zorundadır (TMK m. 130); bunun yolu boşanmanın nüfus kaydında görünmesidir. Kadın ayrıca TMK m. 132'deki üç yüz günlük bekleme süresine tabidir. Süre, boşanma kararının kesinleştiği tarihten itibaren işler (Nüfus Hizmetleri Uygulama Yönetmeliği m. 23/1); yabancı kararda kayda boşanma tarihi olarak kararın yabancı ülkede kesinleştiği tarih yazılır (m. 27/1). Millî hukukunda bekleme süresi bulunmayan yabancı kadın için evlendirme memurlukları bu süreyi dikkate almaz (m. 23/2).

Tanıma davasına hangi mahkeme bakar?

Aile mahkemesi. 4787 sayılı Kanun m. 4, aile hukukuna ilişkin yabancı mahkeme kararlarının tanıma ve tenfizini aile mahkemelerine verir; 2018 tarihli Yönetmelik m. 11 de tescili reddedilen kararlar için yetkili aile mahkemelerini gösterir. Aile mahkemesi kurulamayan yerlerde bu davalara bu iş için belirlenen asliye hukuk mahkemesi bakar (4787 sayılı Kanun m. 2). Yer bakımından, uygulamada tanıma davalarında da esas alınan MÖHUK m. 51/2'deki tenfiz yetki kuralına göre karşı tarafın Türkiye'deki yerleşim yeri, yoksa sâkin olduğu yer, o da yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden biri yetkilidir.

Bu içerik genel bilgilendirmedir, hukuki tavsiye değildir. Durumunuza özel danışmanlık için bir avukatla görüşün. Lex Lata Consulting & Law tarafından hazırlanmıştır.

Av. Onur Çalışıcı

Yazar hakkında

Av. Onur Çalışıcı

Kurucu Avukat · İstanbul Barosu · Baro sicil no 83426

Lex lata Latincede “yürürlükteki hukuk” demektir. Büroyu Av. Onur Çalışıcı kurdu; ilk görüşmeden dosyanın sonuna kadar doğrudan onunla görüşürsünüz. Yabancı müvekkillerle yazışmalar İngilizce yapılır, Türkçe belgelerin ne dediği ayrıca anlatılır.

Ne olduğunu kısaca yazın, size dönüş yapalım. Bu yazı genel bilgidir; dosyanıza özel görüş değildir.

Son gözden geçirme: Ekim 2026 · LinkedIn: linkedin.com/in/onurcalisici

OfisKarataş Sk. No:6, SNS Plaza Kat:3, Kağıthane, İstanbul

Ekranda

Beyaz TV · Beyaz Ana Haber · Eylül 2026

Huzuru bozan kiracıya tahliye

Kiracının davranışının çekilmez hale geldiğinin somut delillerle ortaya konması ve şartlar oluştuğunda 30 günlük sürenin aranmadığı istisnai durumlar.

Kanada'dakiler için diğer rehberler

  1. Genel bakış: Kanada'dan Türkiye'deki avukatla çalışmak
  2. Kanada Mahkeme Kararının Türkiye'de Tenfizi: Şartlar, Karşılıklılık ve Türkiye'deki Davalıya Tebligat
  3. Kanada'dan Türkiye'ye Vekâletname ve Apostil: Konsoloslukta mı, Kanadalı Noterde mi?
  4. Kanada'daki Mirasçılar için Türkiye'de Miras ve Tapu İntikali: Uygulanacak Hukuk, Mirasçılık Belgesi ve Kanada Belgeleri
  5. Türkiye'de Tedavi Sonrası Zarar Gören Kanadalı Hastalar: Tıbbi Kayıtlar, Süreler ve Kanada'dan Yürütülen Talep
  6. Kanadalı İhracatçının Türk Alıcıdan Alacağını Tahsili: CISG, Dava Şartı Arabuluculuk ve İcra Takibi

İlgili hukuki rehberler ve yayınlar

  1. ABD'de Alınan Boşanma Kararının Türkiye'de Tanınması: Başkonsoloslukta Tescil mi, Aile Mahkemesinde Tanıma Davası mı?
  2. Almanya'da Alınan Boşanma Kararının Türkiye'de Tanınması ve Nüfusa İşlenmesi
  3. İngiltere'de Alınan Boşanma Kararının Türkiye'de Tanınması ve Nüfusa İşlenmesi
  4. Türkiye'de Gözaltına Alınan Alman Vatandaşı: İlk Saatler, Müdafi, Konsolosluk ve Tutuklama Sorgusu
  5. Birleşik Krallık Mahkeme Kararlarının Türkiye'de Tenfizi: Karşılıklılık, Tebligat ve 1931 Sözleşmesi
  6. Almanya'da Yaşayan Bir Yakın Türkiye'de Vefat Ettiğinde: Tereke, Konsolosluk, Banka Hesapları ve Üç Aylık Süre İçin İlk Haftalar
  7. Ticari Alacağın İflas Yoluyla Tahsili: Yedi Günlük Ödeme Emri, Ticaret Mahkemesi ve Depo Emri (İİK 43, 155-159)
  8. Türkiye'de İpoteğin Paraya Çevrilmesi Yoluyla Takip: İİK m. 145-153 Kapsamında Kredi Veren Alacaklı Rehberi
  9. Alman Mahkeme Kararının Türkiye'de Tenfizi: Karşılıklılık, Kesinleşme ve 1929 Sözleşmesi
  10. ABD Davaları İçin Türkiye'de Tebligat ve Delil Toplama: Lahey Sözleşmeleri, Tebligat Kanunu ve KVKK

Tüm rehberler

İlgili hizmet alanları

Ofis ve etkinlikler

Gürsel Mah., Karataş Sk. No:6, SNS Plaza Kat:3, Kağıthane / İstanbul · Adres ve yol tarifi

Lex Lata'nın Kağıthane'deki ofisi: çalışma masaları ve duvardaki ekranlarda Lex Lata logosu
Ofis · Kağıthane, İstanbul
Av. Onur Çalışıcı, Blockchain Expo World İstanbul'da blokzincir hukuku panelinde, Temmuz 2024
Blokzincir hukuku paneli · Blockchain Expo World, İstanbul · Temmuz 2024
Lex Lata toplantı odasında masa başında bir görüşme
Toplantı odası · Kağıthane, İstanbul

SNS Plaza, Kağıthane, İstanbulİletişim sayfası