Bu rehber, Kanada'daki hastanın ve Türkiye'de işi takip eden yakınlarının bakış açısından, Türk kliniğinden tıbbi dosyanın nasıl alınacağını, kliniğe, hekime, sigortacıya ve aracı kuruluşa karşı hangi kuralların uygulandığını, hangi sürenin esas alınması gerektiğini ve talebin ne kadarının Kanada'dan yürütülebileceğini anlatır.
Kanada’da yaşayan Türk vatandaşları, Türk asıllı Kanadalılar ve onların Kanadalı yakınları her yıl saç ekimi, implant ve kaplama, obezite ameliyatı, estetik işlemler ve göz ameliyatı için Türkiye’ye geliyor. Bir kısmı enfeksiyon, tutmayan implant, iz, Kanada’daki cerrahın gerekli gördüğü bir düzeltme ameliyatı ya da yolculuktan önce yazışmalarda vaat edilenle ilgisi olmayan bir sonuçla dönüyor.
Bu noktada hasta Toronto’da, Vancouver’da ya da Montreal’dedir; klinik İstanbul’da ya da Antalya’dadır; işi çoğu zaman Türkiye’deki bir kardeş ya da anne baba takip eder. Bu rehber Kanada’daki hastaya ve Türkiye’deki yakınlarına şunları anlatır: Kanada’da neyin güvence altına alınacağı, Türk kliniğinden tıbbi dosyanın nasıl isteneceği, talebe hangi Türk kurallarının uygulandığı, hangi sürenin son gün kabul edilmesi gerektiği, kliniğin ve hekimin arkasında hangi sigortanın bulunduğu ve talebin ne kadarının Türkiye’ye dönmeden yürütülebileceği. Metin hukuki bilgidir; tıbbi tavsiye değildir ve hiçbir kliniği değerlendirmez.
Kanada’ya döndükten sonraki ilk haftalar: neyi saklamalı
Bir Türk mahkemesinde sonucu belirleyen delillerin önemli kısmı dönüşten sonraki haftalarda ve Kanada’da oluşur.
Kanada’daki kontrol ve tedavi kayıtları. Aile hekimine, walk-in kliniğe, diş hekimine ya da cerraha gittiyseniz muayene notlarını, görüntülemeleri, tahlil sonuçlarını, reçeteleri ve varsa düzeltme ameliyatının raporunu isteyin. Başvurduğunuz andaki durumu tarihli olarak anlatan bir rapor çoğu zaman en değerli belgedir; Türk kaydıyla karşılaştırılabilir. Kanada Hükümeti’nin yurt dışında tedavi olmak sayfası da aynı noktaya sağlık tarafından değinir: ülkeden ayrılmadan önce röntgen ve taramalar dahil işleme ilişkin tüm tıbbi kayıtların kopyasının alınmasını ve dönüşten sonra en az on iki ay boyunca başvurulan her sağlık çalışanına yurt dışında tedavi görüldüğünün söylenmesini öğütler.
Kendi fotoğraflarınız. Düzenlenmemiş, filtresiz, tarihli, aynı açıdan ve benzer ışıkta düzenli çekilmiş asıllar. Ekran görüntüsü yerine özgün dosyaları üst verileriyle saklayın.
Yazışmalar ve tanıtım içerikleri. Klinikle ve aracıyla WhatsApp, Instagram ve e-posta yazışmaları: fiyat teklifi, tedavi planı, işlemi kimin yapacağına dair söylenenler, bakım talimatları ve sorunu bildirdiğinizde verilen cevaplar. Seçilmiş ekran görüntüleri yerine yazışmanın tamamını dışa aktarın.
Ödemeler. Kart ekstreleri, havale dekontları ve faturalar; parayı fiilen kimin aldığını gösterecek biçimde. Ödemenin kliniğe değil aracıya yapılmış olması, talebin kime yöneltileceğini etkiler.
Kanada’daki masraflar. Kontrol ve düzeltme tedavisi, ilaç, randevulara ulaşım ve işe gidilemeyen günlere ilişkin makbuzlar. TBK m. 54 bedensel zararlar arasında tedavi giderlerini, kazanç kaybını ve çalışma gücünün azalmasından doğan kayıpları sayar; TBK m. 56 ise bedensel bütünlüğün zedelenmesinde manevi tazminata hükmedilmesine imkân verir. Bu kalemlerin nasıl hesaplandığı malpraktis tazminatı rehberinde anlatılıyor.
Kanada’da her eyalet ve bölgenin kendi sağlık sigortası planı vardır (Health Canada). Federal seyahat sayfası, işlemin yapıldığı ülkede komplikasyon gelişirse eyalet ya da bölge planının masrafları karşılamayabileceği konusunda uyarır. Kendi planınıza neyi karşıladığını sorun ve yazılı cevabı saklayın: düzeltme tedavisini ödemeyi reddederse, o masraf zararınızın parçasıdır.
Türk kliniğinden tıbbi dosyanın alınması
Kayıtlarınızı almak için kliniğin iyi niyetine muhtaç değilsiniz; birden fazla düzenleme bu hakkı tanır.
Hasta Hakları Yönetmeliği. Yönetmeliğin (RG 01.08.1998) 16. maddesi uyarınca hasta, sağlık durumu ile ilgili bilgiler bulunan dosyayı ve kayıtları doğrudan veya vekili veya kanuni temsilcisi vasıtası ile inceleyebilir ve bir suretini alabilir. Yönetmeliğin 4. maddesi sağlık kurum ve kuruluşunu kamu veya özel bütün kurum ve kuruluşlar olarak tanımladığından özel klinikler de kapsamdadır. Türkiye’deki bir yakınınız bu hakkı sizin vekiliniz sıfatıyla kullanabilir; vekil sıfatını belgelemek için vekâletname hazırlamak en güvenli yoldur. Madde 17, eksik, belirsiz ve hatalı kayıtların tamamlanmasını ve düzeltilmesini isteme ile sağlık raporlarına itiraz hakkını ekler. İki belge zaten elinizde olmalıdır: m. 26’ya göre mevzuatta öngörülen ya da uyuşmazlığa yol açması tıbben muhtemel görülen müdahalelerde rıza formu iki nüsha imzalanır ve bir nüshası hastaya verilir; m. 24’e göre yatarak tedavisi tamamlanan hastaya epikrizin bir nüshası verilir.
KVKK. Sağlık verisi, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu m. 6/1 uyarınca özel nitelikli kişisel veridir. KVKK m. 11/1 herkese veri sorumlusuna başvurarak kişisel verisinin işlenip işlenmediğini öğrenme ve işlenmişse buna ilişkin bilgi talep etme hakkı tanır. Başvuru yazılı olarak ya da Kurulun belirleyeceği diğer yöntemlerle yapılır; veri sorumlusu talebi en geç otuz gün içinde bedelsiz sonuçlandırır, işlem ayrıca bir maliyet gerektiriyorsa Kurulca belirlenen tarifedeki ücreti alabilir (m. 13). Başvuru reddedilir, cevap yetersiz bulunur ya da süresinde cevap verilmezse, cevabın öğrenildiği tarihten itibaren otuz ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurula şikâyette bulunulabilir (m. 14/1).
Sağlık turizmine özgü belgeler. Uluslararası Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Hakkında Yönetmelik (RG 26.04.2025) m. 4/1-ı, uluslararası sağlık turizmini Türk vatandaşı olmayanların yanında yurt dışında ikamet eden Türk vatandaşlarının sağlık amaçlı geçici gelişlerinde aldıkları hizmetleri de kapsayacak biçimde tanımlar. Kanada’da yaşayan Türk vatandaşı hasta bu nedenle Yönetmeliğin kapsamına girebilir; kapsam dışı tutulan durumlar (m. 2) ayrıca kontrol edilmelidir. Yönetmeliğin 12/1. maddesi sağlık tesisine, ayrıntılı döküm ve birim fiyatları gösteren bir belgeyle birlikte satış fişi veya fatura düzenleme ve hasta istediğinde hastadan bedeli alınan ilaç ve sarf malzemesinin listesini, bedeli hasta tarafından ödenen laboratuvar sonuçları ile radyolojik görüntüleri (adli vakalarda asılları verilmez) ve dışarıdan alınan ilaç ve malzemenin reçetelerini ücret almadan verme yükümlülüğü getirir. Aracı kuruluş da konaklama, ulaşım, transfer, tercümanlık ve danışmanlık ücretlerinin ayrıntılı dökümünü aynı şekilde vermek zorundadır.
Uygulamada, her kayıt türünü tek tek sayan ve bu hükümlere dayanan Türkçe bir yazılı talep, e-postayla ve izlenebilir bir kanalla gönderildiğinde, genel bir “dosyamı istiyorum” talebinden daha iyi sonuç verir. Klinik oyalarsa talebi vekâletnameyle Türkiye’deki avukatınız yapabilir.
Talebe hangi Türk kuralları uygulanır
Uygulanacak hukuk, 5718 sayılı MÖHUK ile belirlenir. Hukuk seçimi yoksa, ticari veya mesleki faaliyet gereği kurulan sözleşmelerde karakteristik edim borçlusunun işyeri hukuku esas alınır; hâlin bütün şartlarına göre sözleşmeyle daha sıkı ilişkili bir hukuk varsa o uygulanır (m. 24/4). Türk kliniğinin verdiği tedavide bu, Türk hukukudur. Tüketicinin mutad meskeni hukukuna götürebilen tüketici sözleşmelerine ilişkin özel kural ise, paket turlar hariç, hizmetin tüketicinin mutad meskeninin bulunduğu ülkeden başka bir ülkede sağlanmasının zorunlu olduğu sözleşmelere uygulanmaz (m. 26/4). Haksız fiilde başlangıç noktası fiilin işlendiği ülke hukukudur; fiil ile zarar farklı ülkelerdeyse zararın meydana geldiği ülke hukuku uygulanır ve daha sıkı ilişkili bir hukuk varsa o uygulanır (m. 34/1-3). Bu rehber Türk hukukunu esas alır; analizin güçleştiği hâller Türkiye’de sağlık turizmi rehberinde ele alınıyor.
Sözleşme. TBK’da tıbbi tedaviye ayrılmış bir bölüm yoktur. TBK m. 502/2, vekâlet hükümlerini niteliklerine uygun düştükleri ölçüde Kanunda düzenlenmemiş işgörme sözleşmelerine de uygular; m. 506 uyarınca vekil üstlendiği işi sadakat ve özenle yürütür ve özen borcu benzer alanda iş üstlenen basiretli bir vekilin davranışına göre ölçülür. TBK m. 112 ispat yükünü sağlayıcıya yükler: borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse borçlu, kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe alacaklının zararını gidermekle yükümlüdür. Haksız fiil sorumluluğuna ilişkin hükümler kıyas yoluyla sözleşmeye aykırılığa da uygulanır (m. 114/2). Klinik, işlemin bir bölümünü yapan çalışanlar gibi yardımcı kişilerin verdiği zarardan da sorumludur (m. 116/1); uzmanlığı gerektiren bir hizmet, meslek veya sanat ancak kanun veya yetkili makamların verdiği izinle yürütülebiliyorsa, borçlunun yardımcı kişilerin fiillerinden sorumlu olmayacağına ilişkin anlaşma kesin olarak hükümsüzdür (m. 116/3). Salt estetik bazı işlemlerde sözleşmenin eser sözleşmesi (m. 470) olduğu ileri sürülür; bu nitelendirme hakları ve süreleri değiştirir. Konu saç ekimi komplikasyonları ve estetik ve obezite cerrahisinde tazminat rehberlerinde işleniyor.
Haksız fiil. TBK m. 49/1 uyarınca kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Burada ispat yükü hastadadır: zarar gören zararını ve zarar verenin kusurunu ispat eder; zararın miktarı tam ispat edilemiyorsa hâkim hakkaniyete göre belirler (m. 50/1-2). Adam çalıştıran, çalışanın işi sırasında verdiği zarardan, gerekli özeni gösterdiğini ispat etmedikçe sorumludur (m. 66). Sorumluluk birden çok sebebe dayanabiliyorsa hâkim, zarar gören aksini istemedikçe veya kanunda aksi öngörülmedikçe, zarar görene en elverişli giderim imkânını sağlayan sorumluluk sebebine göre karar verir (m. 60).
Tüketici hukuku. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (TKHK), tüketiciyi ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi (m. 3/1-k), tüketici işlemini ise ticari veya mesleki amaçlarla hareket edenlerle tüketiciler arasında kurulan, eser ve vekâlet sözleşmeleri de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlem olarak tanımlar (m. 3/1-l). Tanımlarda vatandaşlık ya da ikamet ölçütü yoktur. Somut hasta ve kliniğin bu tanımlara girip girmediği olaya göre değerlendirilir.
Aracı kuruluş. Kanada’dan gelen hastaların çoğu bir aracı ya da koordinatör üzerinden rezervasyon yapar. Yönetmelik aracı kuruluşu, hastaya danışmanlık yapan, sağlık tesisi organizasyonu, konaklama, ulaşım ve transfer hizmetlerini yürüten ve yetki belgeli tüzel kişilerce işletilen kuruluş olarak tanımlar (m. 4/1-a); yetki belgesi hem sağlık tesisi hem aracı kuruluş için zorunludur (m. 5/1). Madde 6/3’e göre sağlık tesisi ve aracı kuruluş, hastanın Türkiye’de bulunduğu süre içinde aldığı hizmetlerden sunulan hizmetin türüne bağlı olarak sorumludur; hizmet sonrası ortaya çıkabilecek tıbbi kötü uygulamalar da bu sorumluluk kapsamındadır. Güncel metinde bu cümledeki “komplikasyon ve” ibaresi bir yürütmeyi durdurma kararıyla durdurulmuş olarak gösterilir; tıbbi kötü uygulama kısmı bundan etkilenmez. Ayrıntılı analiz sağlık turizmi aracı kuruluşunun hukuki konumu yazısında.
Süreler: en kısa olanı son gün kabul edin
Türk hukukunda birden fazla süre vardır ve kanun tedavi taleplerinde bunlardan birini önceden seçmez. Güvenli yol, olaya uygulanabilecek her süreyi belirleyip en kısasına göre çalışmaktır.
Haksız fiil. TBK m. 72/1’e göre tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Tazminat, ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa bu zamanaşımı uygulanır. İki yıl ameliyat gününden değil, iki unsurun birlikte öğrenilmesinden başlar; ancak komplikasyon için Kanada’da doktora gitmiş ve kendisini hangi kliniğin tedavi ettiğini bilen hasta, sürenin işlemeye başladığını varsaymalıdır.
Sözleşme. TBK m. 146, kanunda aksine hüküm yoksa her alacak için on yıllık zamanaşımı öngörür; m. 147 ise bazı alacakları beş yıla bağlar. Bent 5 vekâlet, komisyon ve acentelik sözleşmelerinden doğan alacakları, bent 6 ise yüklenicinin yükümlülüklerini ağır kusuruyla hiç ya da gereği gibi ifa etmemesi dışında eser sözleşmesinden doğan alacakları beş yıllık zamanaşımına tabi kılar. Eser nitelendirmesinde m. 478 ayrıca, ayıplı eser nedeniyle açılacak davaların taşınmaz yapılar dışındaki eserlerde teslimden başlayarak iki yılda, yüklenicinin ağır kusuru varsa yirmi yılda zamanaşımına uğrayacağını öngörür. Bent 5’in hastanın tedavi sözleşmesinden doğan tazminat alacağını kapsayıp kapsamadığı, yoksa genel on yıllık sürenin mi uygulanacağı kanun metninin çözmediği açık bir sorudur; hasta uzun süreye güvenmemelidir. TBK m. 148 uyarınca bu süreler sözleşmeyle değiştirilemez.
Tüketici hukuku. Talep ayıplı hizmete dayandırılıyorsa TKHK m. 16/1, kanunlarda veya sözleşmede daha uzun süre yoksa ayıplı hizmetten sorumluluğu, ayıp sonradan ortaya çıksa bile hizmetin ifası tarihinden itibaren iki yıllık zamanaşımına bağlar; ayıp ağır kusur ya da hile ile gizlenmişse zamanaşımı hükümleri uygulanmaz (m. 16/2).
Süreyi ne keser. TBK m. 154’e göre zamanaşımı, borçlu borcu ikrar ederse (örneğin kısmen ödeme yaparsa) ya da alacaklı dava veya def’i yoluyla mahkemeye veya hakeme başvurursa, icra takibinde bulunursa veya iflas masasına başvurursa kesilir. Klinikle yazışma ve pazarlık bu sayımda yer almaz. Dava şartı arabuluculukta ise arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı durur (HUAK m. 18/A-15).
Pratik sonuç: zararı ve kliniği öğrendiğiniz tarihten itibaren iki yılı fiili son gün kabul edin; bedelsiz düzeltme ameliyatı sözünün ya da bir iyi niyet jestinin bu süreyi tüketmesine izin vermeyin.
Kliniğin ve hekimin arkasındaki sigorta
Hekimin zorunlu sigortası. 1219 sayılı Kanun ek m. 12 uyarınca özel sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışan veya mesleğini serbest olarak icra eden hekim ve diş hekimleri, tıbbi kötü uygulama sebebiyle kişilere verebilecekleri zararlar ile bu sebeple kendilerine yapılacak rücuları karşılamak üzere mesleki mali sorumluluk sigortası yaptırmak zorundadır; özel kuruluşta çalışanlar için bu sigortayı kuruluş yaptırır. 6102 sayılı TTK m. 1478/1’e göre zarar gören, uğradığı zararın sigorta bedeline kadar olan kısmını, sigorta sözleşmesi için geçerli zamanaşımı süresi içinde kalmak şartıyla doğrudan sigortacıdan isteyebilir.
Sigorta Tahkim Komisyonu. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m. 30, sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıklar için Sigorta Tahkim Komisyonunu kurar; mevzuatla zorunlu tutulan sigortalarda sigortacı sisteme üye olmasa dahi hak sahipleri tahkimden yararlanabilir (m. 30/1). Başvurudan önce sigortacıya başvurulmuş ve talebin kısmen ya da tamamen reddedildiği belgelenmiş olmalı ya da sigortacı on beş iş günü içinde yazılı cevap vermemiş olmalıdır (m. 30/13); mahkemeye veya tüketici hakem heyetine intikal etmiş uyuşmazlıkta Komisyona başvurulamaz (m. 30/14); hakemler görevlendirildikleri tarihten itibaren en geç dört ay içinde karar verir, aksi hâlde uyuşmazlık yetkili mahkemece çözülür (m. 30/16).
Sağlık turizminde komplikasyon sigortası. Yönetmeliğin 6/1-c maddesi, uluslararası sağlık turizmi kapsamında ameliyathane ortamında yapılacak cerrahi ve girişimsel işlemler için sağlık tesisine komplikasyon sigortası yaptırma zorunluluğu getirir. Yönetmelik poliçe şartlarını belirlemediği için neyin karşılandığı poliçenin kendisine bağlıdır; poliçenin bir örneğini erken istemek yararlıdır. 2025 Yönetmeliğinin bazı hükümleri idari yargıda dava konusu edilmiştir ve güncel metin m. 6/3’teki bir ibare için yürütmeyi durdurma şerhi taşır; bu nedenle dayanılacak hükmün durumu talep sırasında resmî metinden yeniden kontrol edilmelidir.
Talep nerede ve nasıl ileri sürülür
Mahkeme. Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi iç hukukun yer itibarıyla yetki kurallarına göre belirlenir (MÖHUK m. 40). HMK uyarınca genel yetkili mahkeme davalının dava tarihindeki yerleşim yeri mahkemesidir (m. 6); sözleşmeden doğan davalar sözleşmenin ifa yerinde (m. 10), haksız fiil davaları fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yerde de açılabilir (m. 16). Görev bakımından TKHK m. 73/1 tüketici işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda tüketici mahkemelerini görevli kılar ve tüketicilerin bu mahkemelerde açtığı davalar 492 sayılı Harçlar Kanunundaki harçlardan muaftır (m. 73/2). Bu yolun dışında asliye hukuk mahkemesi görevlidir (HMK m. 2). TKHK m. 73/5’teki tüketicinin yerleşim yeri mahkemesi seçeneği, yerleşim yeri Kanada’da olan hasta için pek işe yaramaz.
Arabuluculuk ve hakem heyeti. Tüketici mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvuru dava şartıdır (TKHK m. 73/A-1). Her yıl yeniden değerleme oranında artırılan m. 68’deki sınırın altındaki uyuşmazlıklar ise tüketici hakem heyetine gider ve bunlarda arabuluculuk dava şartı aranmaz (m. 73/A-1-a). Sorumluluk sigortacısına karşı TTK m. 1478’e dayanılarak açılan para davası, TTK’da düzenlenen bir husustan doğduğu için ticari davadır (TTK m. 4/1-a) ve TTK m. 5/A-1 uyarınca bu davada da önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.
Dava öncesi ve dava sırasında delil. Delilin kaybolma tehlikesi varsa ileride açılacak dava için keşif, bilirkişi incelemesi ya da tanık dinlenmesi yoluyla delil tespiti istenebilir (HMK m. 400). Dava sırasında mahkeme, çözümü özel veya teknik bilgi gerektiren konularda bilirkişiye başvurur (m. 266/1); taraflar da seçtikleri bir hekimden bilimsel mütalaa alabilir (m. 293/1). Hâkim mütalaayı hazırlayanı dinlemek üzere çağırabilir; geçerli özrü olmadan gelmezse rapor değerlendirmeye alınmaz (m. 293/2-3). Mütalaa Kanada’daki bir cerrahtan alınacaksa bu ihtimal baştan planlanmalıdır.
Teminat. MÖHUK m. 48 uyarınca Türk mahkemesinde dava açan yabancı gerçek ve tüzel kişiler, mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermek zorundadır; mahkeme karşılıklılık esasına göre teminattan muaf tutar. Hüküm yabancılar için konmuştur; Kanada vatandaşı hastada muafiyetin bulunup bulunmadığı dava açılmadan önce değerlendirilir.
Suç duyurusu. Taksirle yaralama 5237 sayılı TCK m. 89’da düzenlenir; birinci fıkradaki ceza dört aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır ve ağır sonuçlarda artırılır. Soruşturma, birinci fıkra kapsamı dışında bilinçli taksirle işlenen hâller hariç şikâyete bağlıdır (m. 89/5) ve şikâyet, fiilin ve failin öğrenildiği günden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır (m. 73/1-2). Kamu veya özel sağlık kuruluşlarında çalışan hekim ve diş hekimlerinin tıbbi işlemleri nedeniyle yapılan soruşturmalarda soruşturma izni Sağlık Bakanlığı bünyesindeki Mesleki Sorumluluk Kurulu tarafından verilir (3359 sayılı Kanun ek m. 18). Şikâyetten vazgeçerken dikkat: kamu davası şikâyetten vazgeçme nedeniyle düşmüş ve vazgeçen kişi o sırada şahsi haklarından da vazgeçtiğini ayrıca açıklamışsa artık hukuk mahkemesinde dava açamaz (TCK m. 73/7).
Bakanlık kanalları. Özel Sağlık Tesislerinin Denetimi Hakkında Yönetmelik (RG 17.11.2023) m. 5/1-b uyarınca ihbar veya şikâyet üzerine Bakanlık ya da il sağlık müdürlüğünce habersiz olağan dışı denetim yapılır ve bu denetimin denetleyicinin görevlendirildiği tarihten itibaren en geç otuz gün içinde tamamlanması esastır. İl sağlık müdürlüklerinin kurduğu Hasta Hakları Kurulu özel sağlık kuruluşlarından gelen başvuruları da inceler (Hasta Hakları Yönetmeliği m. 42/B), ancak tıbbi hata iddialarına ilişkin başvurular kurul tarafından değerlendirilmez (m. 42/C-ı). İki kanal da tazminat ödemez.
Yolların karşılaştırması
| Yol | Ne sağlayabilir | Dikkat edilecek süre | Tipik deliller |
|---|---|---|---|
| Kliniğe ya da sorumluluk sigortacısına yazılı talep | Uzlaşma ya da ödeme; belgelenmiş ret sigorta tahkimini açar | Zamanaşımı işlemeye devam eder; yalnız pazarlık süreyi kesmez (TBK m. 154) | Türk dosyası, Kanada raporları, makbuzlar, yazışmalar |
| Sigorta Tahkim Komisyonu | Zorunlu poliçe bakımından sigortacıya karşı hakem kararı | Ret ya da 15 iş günü cevapsızlıktan sonra başvuru; 4 ay içinde karar (5684 m. 30) | Sigortacıyla yazışma, poliçe bilgisi, tıbbi deliller |
| Tüketici yolu (hakem heyeti ya da tüketici mahkemesi) | Yıllık sınırın altında hakem heyeti kararı; üstünde arabuluculuktan sonra mahkeme kararı | Ayıplı hizmette ifadan itibaren 2 yıl (TKHK m. 16); tazminatta TBK süreleri | Sözleşme, faturalar, rıza formu, fotoğraflar |
| Tazminat davası | Tedavi gideri, kazanç kaybı, çalışma gücü kaybı ve manevi tazminat | Öğrenmeden itibaren 2 yıl, fiilden itibaren 10 yıl (TBK m. 72); sözleşmede 5 ya da 10 yıl (TBK m. 147/5, 146; açık soru) | Bilirkişi raporu, Türk ve Kanada kayıtları |
| Suç duyurusu | Hekim hakkında soruşturma; tek başına tazminat sağlamaz | Fiil ve failin öğrenilmesinden itibaren 6 ay (TCK m. 73) | Tıbbi dosya, fotoğraflar, işlemi yapanın kimliği |
| İl sağlık müdürlüğüne şikâyet | Habersiz denetim ve idari yaptırım; tazminat yok | Denetim yönetmeliğinde başvuru süresi yok; denetim kural olarak görevlendirmeden itibaren 30 günde tamamlanır | Olayın anlatımı, klinik bilgileri, tanıtım içerikleri |
Kanada’dan gelen belgeler: noter, apostil ve tercüme
Kanada’daki bir hekimin imzaladığı rapor özel belgedir. Türkiye’de kullanılması için genellikle bulunduğunuz eyaletteki bir notary public önünde onaylanır (örneğin aslına uygunluk ya da hekimin imzası için noter şerhi) ve bu noter işlemine apostil şerhi alınır. 1961 tarihli Apostil Sözleşmesi uyarınca apostil imzanın, imzalayanın sıfatının ve mührün doğruluğunu onaylar (m. 5); tıbbi içeriğin doğruluğunu onaylamaz. Sözleşme Kanada bakımından 11 Ocak 2024’ten, Türkiye bakımından 1985’ten beri yürürlüktedir. Alberta, British Columbia, Ontario, Quebec ve Saskatchewan kendi apostillerini verir; Global Affairs Canada ise federal belgeler ile diğer eyalet ve bölgelerde düzenlenen ya da noterce onaylanan belgeler için apostil verir. Ardından Türk mahkemesi için yeminli tercüman tarafından Türkçe tercüme gerekir.
Türk avukata vereceğiniz vekâletname için de aynı zincir geçerlidir. Kanada’da yaşayan Türk vatandaşları vekâletnameyi Türk konsolosluğunda da düzenletebilir; yabancı memleketlerde noterlik işleri konsoloslar tarafından görülür (1512 sayılı Noterlik Kanunu m. 191). Türkiye’nin Ottawa’da büyükelçiliği, Toronto, Montreal ve Vancouver’da başkonsoloslukları bulunur. Adımlar Kanada’dan Türkiye’ye vekâletname ve apostil rehberinde anlatılıyor. Bunun yerine Kanada’da dava açmayı düşünüyorsanız, Kanada mahkemesinin kararının Türkiye’de ayrıca tenfiz edilmesi gerekeceğini unutmayın; bkz. Kanada mahkeme kararının Türkiye’de tenfizi.
Lex Lata Kanada’daki hastalarla nasıl çalışır
Lex Lata, sağlık hukuku çalışmaları kapsamında yurt dışında yaşayan hastaların Türkiye’deki tedaviden doğan taleplerini takip eder. Kanada’daki müvekkillerle iş uzaktan ve Türkçe ya da İngilizce yürür: kayıtlar hastanın vekâletnamesiyle toplanır, Kanada raporları ve makbuzlar tercüme ve dosyaya sunulmak üzere düzenlenir, hasta arabuluculukta ve duruşmalarda avukatıyla temsil edilebilir, bilirkişinin hastayı bizzat muayene etmesinin gerekip gerekmediği ise somut olaya bağlıdır; Türkiye’deki yakınlar evrak tesliminde ve iletişimde işin parçası olabilir. Kanada’da yaşayanlar için ele alınan diğer konular Kanada genel rehberinde yer alıyor. Durumunuzu anlatmak için iletişim sayfasını kullanabilirsiniz.
