ABD'de Alınan Boşanma Kararının Türkiye'de Tanınması: Başkonsoloslukta Tescil mi, Aile Mahkemesinde Tanıma Davası mı?

Florida, Illinois ya da Kaliforniya mahkemesinden alınan boşanma kararı evliliği ABD'de sona erdirir; Türkiye'deki nüfus kaydında ise karar işlenene kadar evli görünürsünüz.

Av. Onur ÇalışıcıYayın 8 Ekim 2026 · 15 dk okuma
Gravür: aralarındaki kırmızı ip kopmuş, biri taşlı iki ayrı alyans ve kırmızı yangın musluğundan Türk çay takımına uzanan oklu bir yol.

Ana noktalar

  1. 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m. 27/A/1 uyarınca yabancı makamların boşanma, evliliğin butlanı, iptali veya mevcut olup olmadığının tespitine ilişkin kararları; tarafların birlikte (taraflardan biri ölmüş ya da yabancıysa Türk vatandaşı olan tarafın tek başına) başvurması, kararın verildiği devlet kanunlarına göre yetkili makamca verilmiş ve usulen kesinleşmiş olması ve Türk kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması şartlarıyla nüfus kütüğüne tescil edilir.
  2. Tescil yurt dışında kararın verildiği ülkedeki dış temsilciliklerce yapılır (m. 27/A/2); ABD kararı için bu, Washington Büyükelçiliği ile Boston, Chicago, Houston, Los Angeles, Miami ve New York başkonsoloslukları demektir. Türkiye'de başvuru, 2018 tarihli Tescil Yönetmeliği m. 5 uyarınca taraflardan birinin yerleşim yeri il nüfus ve vatandaşlık müdürlüğüne, Türkiye'de yerleşim yeri yoksa sayılan on sekiz il müdürlüğünden birine yapılır.
  3. Tescil Yönetmeliği m. 9/5 uyarınca komisyon kararı velayet, iştirak nafakası, çocukla kişisel ilişki, mal rejimi ve tazminat gibi tenfize konu hükümler bakımından sonuç doğurmaz; bunlar için 5718 sayılı MÖHUK uyarınca tanıma veya tenfiz davası açılabilir.
  4. MÖHUK m. 58/1 uyarınca yabancı ilâmın kesin delil veya kesin hüküm olarak kabulü tenfiz şartlarını taşıdığının mahkemece tespitine bağlıdır; ancak tanımada m. 54/1-a'daki karşılıklılık şartı uygulanmaz.
  5. ABD kararı tescil edildiğinde ya da tanındığında boşanma tarihi olarak ABD kararının kesinleşme tarihi yazılır (Nüfus Hizmetleri Uygulama Yönetmeliği m. 27/1); kadının TMK m. 132'deki üç yüz günlük bekleme süresi de boşanma kararının kesinleştiği tarihten hüküm ifade eder (Uygulama Yönetmeliği m. 23/1).

Seri: ABD'de yaşayanlar için Türkiye'deki hukuki işler

Bu rehber, 5490 sayılı Kanun m. 27/A uyarınca Washington Büyükelçiliği ya da altı başkonsolosluktan birinde tescili, aile mahkemesinde tanıma davasının hangi durumlarda gerektiğini ve velayet, nafaka, yeniden evlenme, soyadı ve miras sonuçlarını anlatır.

Bir yanda ABD'yi simgeleyen kırmızı yangın musluğu ve yeşil ciltli kitap, öbür yanda Türk çay takımı ve kırmızı ciltli kitap; arada ayrılmış iki alyans ve kopuk kırmızı ip.
Yurt dışında alınan boşanma kararı Türk kayıtlarına ayrıca işlenmelidir.

ABD’de bir eyalet mahkemesinden aldığınız boşanma kararı evliliğinizi ABD’de sona erdirir, ama Türkiye’deki nüfus kaydınızı kendiliğinden değiştirmez. Aile kütüğünde medeni hâl ile evlenme ve boşanma gibi kişisel durum değişiklikleri yer alır (5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m. 7/1-d ve f). Karar nüfus kütüğüne işlenmedikçe nüfus kayıt örneğinizde evli görünmeye devam edersiniz. Türkiye’de evlendirme memurluğu, tapu müdürlüğü ya da bir mirası paylaştıran herkes de bu kaydı görür.

ABD kararını Türk kaydına geçirmek için iki kapı vardır. İdari kapı 5490 sayılı Kanun m. 27/A’dır: başvuru Washington Büyükelçiliğine, ABD’deki başkonsolosluklardan birine ya da Türkiye’de il nüfus müdürlüğüne yapılır. Yargısal kapı, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) m. 58 uyarınca aile mahkemesinde açılan tanıma davasıdır. Bu yazı, ABD’de yaşayan Türk vatandaşları ve çifte vatandaş Türk-Amerikalılar için hangi yolun hangi durumda işlediğini, clerk of court ve Secretary of State’ten hangi belgelerin alınacağını ve velayet ile nafaka kararlarının ayrıca neye ihtiyaç duyduğunu anlatır.

Üç tipik durum ve her birinin başlangıç noktası

Florida’da boşanıp İstanbul’da yeniden evlenmek isteyen Türk-Amerikalı. Florida hukuku kararı “judgment of dissolution of marriage” olarak adlandırır (Florida Statutes, section 61.052). Eski eş de Türk vatandaşıysa konsolosluk yolu iki tarafın başvurusunu ister. Eski eş hiç Türk vatandaşı olmadıysa Türk vatandaşı olan taraf tek başına başvurabilir.

Eski eşi Türk vatandaşı olan Amerikan vatandaşı. Türk tarafın nüfus kaydı evliliği göstermeye devam eder. Kanun Türk vatandaşı olan eski eşe tek başına başvurma imkânı verir. Amerikalı taraf bu başvuruya katılabilir; eski eş hiçbir şey yapmazsa Türkiye’de tanıma davası açabilir.

Illinois eyaletinde boşanan ve çocukla görüşme ile iştirak nafakası kararı da bulunan anne ve baba. Boşanma konsoloslukta tescil edilebilir. Kararın çocukla ilgili ve nafakaya ilişkin hükümleri ise bu yolla Türkiye’de sonuç doğurmaz; bunlara dayanmak ya da bunları Türkiye’de icra ettirmek için mahkeme kararı gerekir.

ABD vatandaşlığını alırken Türk vatandaşlığını koruyan kişi bu işlemlerin hepsinde Türk vatandaşıdır: 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m. 3/1-b çok vatandaşlığı, Türk vatandaşının aynı anda birden çok vatandaşlığa sahip olması olarak tanımlar.

Büyük kırmızı bir yangın musluğunun yanında ortadan yırtılmış, her yarısında bir alyans bulunan sayfa; sütunlu binaya, teraziye ve kiremit çatılı eve giden üç kesik çizgili ok.
ABD'deki boşanma, duruma göre Türkiye'de üç farklı yoldan başlayabilir.

Karar işlenmedikçe Türk kaydı ne anlama gelir

Yeniden evlenme. Yeniden evlenmek isteyen kimse önceki evliliğinin sona ermiş olduğunu ispat etmek zorundadır (TMK m. 130). Eşlerden birinin evlenme sırasında evli bulunması evlenmeyi mutlak butlanla batıl kılar (TMK m. 145/1). Medeni hâl nüfus kaydında tutulduğu için tescil edilmemiş bir ABD kararı, Türk vatandaşının kaydını “evli” olarak bırakır.

Miras. Boşanan eşler bu sıfatla birbirlerinin yasal mirasçısı olamaz ve boşanmadan önce yapılmış ölüme bağlı tasarruflarla sağlanan hakları, aksi tasarruftan anlaşılmadıkça, kaybeder (TMK m. 181/1). Öte yandan yabancı ilâmın kesin hüküm veya kesin delil olarak kabulü, tenfiz şartlarını taşıdığının Türk mahkemesince tespitine bağlıdır (MÖHUK m. 58/1). Bu etki yabancı kararın kesinleştiği andan itibaren hüküm ifade eder (m. 59); yani ölümden sonra yapılan tanıma da sonuç doğurur, ama birinin bunu yapması gerekir. Mirasçılık belgesinden tapu intikaline kadar terekenin kendisi, ABD’deki mirasçılar için Türkiye’de miras ve tapu intikali yazısının konusudur.

Türkiye’deki aile konutu. Türkiye’deki bir taşınmaz aile konutu olarak kullanıldıysa eşlerden biri, diğer eşin açık rızası bulunmadıkça aile konutuyla ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez veya üzerindeki hakları sınırlayamaz (TMK m. 194/1). Malik olmayan eş tapu kütüğüne şerh verilmesini isteyebilir (m. 194/3).

İdari işlemler. Yabancı mahkeme ilâmına dayanılarak Türkiye’de idari bir işlem yapılmasında da tanımadaki usul uygulanır (MÖHUK m. 58/3). Nüfus Hizmetleri Uygulama Yönetmeliği bunu nüfus kaydına uygular: yabancı kararların işleme konulabilmesi için yetkili Türk mahkemesince tanınması veya tenfizi zorunludur (m. 60/1); boşanmaya, evliliğin butlanına, iptaline veya mevcut olup olmadığının tespitine ilişkin yabancı kararlar ise m. 27/A ve Tescil Yönetmeliği uyarınca aile kütüğüne tescil edilir (m. 60/2).

Konsolosluk yolu: m. 27/A’nın şartları ve dosyanın izlediği yol

Kanunun aradığı şartlar

m. 27/A/1, yabancı ülke adlî veya idarî makamlarınca boşanmaya, evliliğin butlanına, iptaline veya mevcut olup olmadığının tespitine ilişkin verilen kararları kapsar. Bu kararlar şu şartlarla nüfus kütüğüne tescil edilir:

  1. Tarafların bizzat veya vekilleri aracılığıyla birlikte başvurması; taraflardan biri ölmüş ya da yabancıysa Türk vatandaşı olan diğer tarafın veya vekilinin tek başına başvurması.
  2. Kararın, verildiği devlet kanunlarına göre konusunda yetkili adlî veya idarî makam tarafından verilmiş olması.
  3. Kararın usulen kesinleşmiş olması.
  4. Kararın Türk kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması.

Tek başına başvuru imkânı 25/3/2020 tarihli 7226 sayılı Kanunla eklendi. Usul, 7 Şubat 2018 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan ve 30 Ağustos 2020’de değiştirilen Yabancı Ülke Adlî veya İdarî Makamlarınca Verilen Kararların Nüfus Kütüğüne Tescili Hakkında Yönetmelik’te düzenlenir (aşağıda kısaca Tescil Yönetmeliği).

Kim başvurur

İki taraf da Türk vatandaşıysa ikisi de başvurur. Birlikte hazır olmanız gerekmez; aynı anda ya da ayrı zamanlarda başvurabilirsiniz, ama iki başvuru arasındaki süre doksan günü geçemez (Tescil Yönetmeliği m. 6/1). Eski eş yalnız Amerikan vatandaşıysa ya da ölmüşse Türk vatandaşı olan taraf tek başına başvurabilir (m. 6/2). Evliliği sona ermiş kişiler tescil talebinden önce ölmüşse, tek taraflı irade beyanıyla gerçekleşmiş boşanmalar hariç, hukuki yararı bulunanlar başvurabilir (m. 6/3). Başvuru kanuni temsilci ya da vekil aracılığıyla da yapılabilir (m. 6/1); vekil Türk vatandaşı veya yabancı gerçek kişi olabilir (m. 4/1-i).

Nereye başvurulur

Yurt dışında tescil, kararın verildiği ülkedeki dış temsilciliklerin işidir (m. 27/A/2). Hangi eyaletten alınmış olursa olsun ABD kararı için bu, Washington Büyükelçiliği ile Boston, Chicago, Houston, Los Angeles, Miami ve New York başkonsolosluklarıdır. Randevu ve teslim usulünü size en yakın temsilcilikten öğrenin. Türkiye’de başvuru taraflardan birinin yerleşim yeri il müdürlüğüne; Türkiye’de yerleşim yeri yoksa aralarında İstanbul, Ankara, İzmir ve Antalya’nın da bulunduğu on sekiz il müdürlüğünden birine yapılır (Tescil Yönetmeliği m. 5).

Komisyon ne yapar

Dış temsilcilikte ya da il müdürlüğünde oluşturulan komisyon, kararın tescil edilip edilemeyeceğini mevzuat doğrultusunda inceler ve oy çokluğuyla karar verir (m. 8, m. 9/2 ve 9/4). Gündem varsa en geç on beş gün içinde toplanır (m. 9/3). Eksik belge için doksan günlük süre verilir; tamamlanmazsa başvuru reddedilir (m. 7/4). Kararla ilgili Türkiye’de açılmış ve devam eden ya da reddedilmiş dava varsa başvuru reddedilir (m. 9/6); Türk kamu düzenine açıkça aykırı kararlar gerekçeli olarak reddedilir (m. 9/7). Tescile yönelik karar yedi gün içinde aile kütüğüne işlenir (m. 10/1).

ABD’den getirilecek belgeler

Tescil Yönetmeliği m. 7/1 istenen belgeleri sayar. ABD’de bunlar şöyle tamamlanır:

  • Karar. Usulüne göre onaylanmış kararın aslı ve Türkçe tercümesi (m. 7/1-b). Davanın görüldüğü county’deki mahkeme kâtipliğinden (clerk of court) nihai kararın onaylı örneğini (certified copy) alın, sonra apostil yaptırın.
  • Kesinleşme. Kararda kesinleşme şerhi yoksa, kararın verildiği ülke kanunlarına göre kesinleştiğine dair onaylı belge ve tercümesi (m. 7/1-c). Mahkemenin bunun için hangi belgeyi verdiğini kâtiplikten sorun. ABD kararının kesinleşip kesinleşmediği ABD hukukuna ilişkin bir sorudur ve orada yetkili bir avukata danışılmalıdır.
  • Apostil. Apostil Sözleşmesi ABD için 15 Ekim 1981’den, Türkiye için 29 Eylül 1985’ten beri yürürlüktedir. Eyalet mahkemesi belgelerine her eyaletin belirlediği makam, genellikle Secretary of State, apostil şerhi verir. Yönetmelik, yabancı resmî belgelerin tasdikine ilişkin milletlerarası sözleşme hükümlerini saklı tutar (m. 14/2).
  • Tercüme. Türkçe tercüme noter ya da dış temsilcilikçe onaylanır veya ilgili ülkenin yetkili makamınca apostil şerhi tatbik edilerek onaylanır (m. 7/1-b).
  • Kimlik. Kimlik veya pasaport fotokopileri; taraflardan biri yabancıysa pasaport ya da kimliğinin noter tasdikli Türkçe tercümesi (m. 7/1-ç).
  • Vekâletname. Vekille başvuruda noter tarafından düzenlenen fotoğraflı özel vekâletnamenin aslı veya onaylanmış örneği (m. 7/1-d). Yönetmelik, Türk makamlarınca düzenlenen ya da yabancı makamlarca düzenlenip usulüne göre onaylanan vekâletnameyi kabul eder (m. 4/1-ı). Başkonsoloslukta imza ile ABD’de notary public önünde imza ve apostil arasındaki fark ABD’den Türkiye’ye vekâletname ve apostil yazısında karşılaştırılıyor.
  • Dava durumu. Kararla ilgili Türkiye’de açılmış dava bilgisi ya da devam eden dava veya daha önce reddedilmiş tanıma bulunmadığına dair adli makamlardan alınan belge (m. 7/2).

ABD’de yaşayan Türk vatandaşlarında sık görülen bir eksik daha var: ABD’de yapılıp Türkiye’ye hiç bildirilmemiş evlilik. 5490 sayılı Kanun m. 24/1’e göre yurt dışında yabancı yetkili makamlar önünde Türk vatandaşlarının yaptığı evlenmeler en geç otuz gün içinde o yerdeki dış temsilciliğe bildirilir. Bu bildirim yapılmadıysa önce bunu temsilcilikle konuşun; boşanma kararı, Türk kaydında görünmeyen bir evliliğe atıf yapıyor olabilir.

Kırmızı bir yangın musluğu, her yarısında bir alyans bulunan yırtık sayfa ve biri kırmızı iki yazısız belge destesi; kesik çizgili ok sütunlu bir binaya gidiyor.
ABD'deki boşanma belgeleri hazırlanır ve çevrilerek Türk makamına götürülür.

Aile mahkemesinin karar vermesi gereken durumlar

Şu durumlarda konsolosluk yolu ya kapalıdır ya da yetmez:

  • komisyon tescili reddetmiştir (bu hâlde m. 27/A/3 ve Tescil Yönetmeliği m. 11 MÖHUK uyarınca tanımaya yönlendirir);
  • iki taraf da Türk vatandaşıdır ve biri başvurmaz ya da bulunamaz;
  • eski eş ABD kararına itiraz eder, örneğin ABD’deki davada usulüne uygun tebligat almadığını söyler;
  • velayet, nafaka ya da mal paylaşımına ilişkin hükümlerin Türkiye’de sonuç doğurması gerekir.

Görevli mahkeme. Aile hukukuna ilişkin yabancı mahkeme kararlarının tanıma ve tenfizi aile mahkemesinin görevindedir (4787 sayılı Aile Mahkemeleri Kanunu m. 4, bent 2; bent hâlâ MÖHUK m. 64/1 ile yürürlükten kaldırılan 2675 sayılı Kanunu anar). Aile mahkemesi kurulamayan yerlerde bu davalara, Kanunun gösterdiği usulle belirlenen asliye hukuk mahkemesi bakar (4787 m. 2).

Yetki ve dilekçe. MÖHUK m. 58 tanıma için ayrı bir yetki ya da dilekçe kuralı koymaz. m. 58/1 yabancı ilâmın kesin hüküm veya kesin delil olarak kabulünü, tenfiz şartlarını taşıdığının mahkemece tespitine bağlar; m. 58/3 ise yabancı ilâma dayanılarak idari işlem yapılmasında aynı usulün uygulanacağını söyler. Kanunun yetki ve dilekçe hükümleri tenfiz için yazılmıştır: m. 51/2’ye göre tenfiz, kendisine karşı tenfiz istenen kişinin Türkiye’deki yerleşim yeri, yoksa sâkin olduğu yer mahkemesinden, ikisi de yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinden istenebilir; dilekçede taraflar, kararı veren ABD mahkemesi, kararın tarih ve numarası ile hükmün özeti yer alır (m. 52); dilekçeye kararın o ülke makamlarınca usulen onanmış aslı ya da kararı veren mahkemece onanmış örneği, kesinleşmeyi gösteren ve o ülke makamlarınca usulen onanmış belge ve bunların onanmış tercümeleri eklenir (m. 53).

Şartlar. Mahkeme karşılıklılık dışındaki m. 54/1 şartlarını inceler. (b) bendi yetkiye ilişkindir ve kanunda “veya” ile bağlanmış iki ayaktan oluşur: ilâmın Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine girmeyen bir konuda verilmiş olması veya davalının itiraz etmesi şartıyla ilâmın, dava konusu veya taraflarla gerçek bir ilişkisi bulunmadığı hâlde kendisine yetki tanıyan bir devlet mahkemesince verilmiş olmaması. (c) bendi hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmamasını ister. (ç) bendi, o yer kanunlarına göre mahkemeye usulüne uygun çağrılmamış, temsil edilmemiş ya da bu kanunlara aykırı olarak gıyabında veya yokluğunda hüküm verilmiş ve bu sebeplerden birine dayanarak Türk mahkemesinde itiraz eden kişiyi korur.

Yargılama. m. 55/1’e göre tenfiz dilekçesi duruşma günüyle birlikte karşı tarafa tebliğ edilir ve istem basit yargılama usulüne göre incelenir. Karşı taraf ancak şartların bulunmadığını, kararın kısmen veya tamamen yerine getirildiğini ya da yerine getirilmesine engel bir sebep ortaya çıktığını öne sürerek itiraz edebilir (m. 55/2). Tanıma kararından sonra nüfus kaydına boşanma tarihi olarak ABD kararının kesinleşme tarihi yazılır (Uygulama Yönetmeliği m. 27/1).

Kırmızı bir yangın musluğu ve her yarısında bir alyans bulunan yırtık sayfa; kesik çizgili ok büyük bir teraziye ve kırmızı ciltli mahkeme kitabına gidiyor.
Bazı durumlarda konuyu bir Türk aile mahkemesinin karara bağlaması gerekir.

ABD mahkemesinin velayet, görüşme ve nafaka kararları

Illinois örneğindeki anne ve baba için asıl soru, kararın Türkiye’de ne işe yarayacağıdır. Tanıma, karara kesin hüküm veya kesin delil etkisi verir (MÖHUK m. 58/1). Kararın icrası için ise tenfiz gerekir: yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak verilmiş ve o devlet kanunlarına göre kesinleşmiş ilâmların Türkiye’de icra olunabilmesi, yetkili Türk mahkemesinin tenfiz kararına bağlıdır (m. 50/1); tenfiz edilen ilâm Türk ilâmı gibi icra olunur (m. 57/1).

Tenfizde m. 54/1-a’daki karşılıklılık şartı da aranır: Türkiye ile kararın verildiği devlet arasında karşılıklılık esasına dayanan bir anlaşma ya da o devlette Türk mahkemelerinden verilmiş ilâmların tenfizini mümkün kılan bir kanun hükmü veya fiilî uygulama bulunmalıdır. ABD’de yabancı kararların tanınması büyük ölçüde eyalet hukukuna tabidir. Eyaletlerin benimsemesi için hazırlanmış model kanun olan 2005 tarihli Uniform Foreign-Country Money Judgments Recognition Act karşılıklılığı ret sebebi saymaz; ancak boşanma, nafaka ve diğer aile hukuku kararlarına uygulanmaz (Section 3(b)(3)). Dolayısıyla nafaka kararında karşılıklılık bu model kanuna dayanılarak gösterilemez; kararı veren eyaletin hukukunun ya da uygulamasının bu tür Türk ilâmlarını orada tenfiz edilebilir kılıp kılmadığı ABD hukukuna ilişkin bir sorudur. Karşılıklılık şartının ayrıntısı ABD mahkeme kararının Türkiye’de tenfizi rehberimizde.

Çocuk nafakasında ayrıca bir milletlerarası sözleşmeye bakılmalıdır. MÖHUK, Türkiye Cumhuriyetinin taraf olduğu milletlerarası sözleşme hükümlerini saklı tutar (m. 1/2). 2007 tarihli Lahey Nafaka Sözleşmesi (çocuk nafakası ve diğer aile nafakalarının uluslararası alanda tahsiline ilişkin 23 Kasım 2007 tarihli sözleşme) ABD için 1 Ocak 2017’de, Türkiye için 1 Şubat 2017’de yürürlüğe girmiştir. Sözleşme, 21 yaşından küçük kişilere karşı ana-baba ve çocuk ilişkisinden doğan nafaka yükümlülüklerine ve başvuru bu kapsamda bir taleple birlikte yapıldığında eş nafakasına ilişkin kararın tanınması ve tenfizine uygulanır (m. 2/1). Amaçları arasında taraf devletlerin makamları arasında işbirliği ile nafaka kararlarının tanınması ve tenfizi sayılır (m. 1); Sözleşme uyarınca başvuru, başvuranın ikamet ettiği devletin Merkezi Makamı aracılığıyla talep edilen devletin Merkezi Makamına yapılır (m. 9). Bir taraf devlette verilen nafaka kararı, m. 20’deki dayanaklardan biri varsa diğer taraf devletlerde tanınır ve tenfiz edilir; tanıma ve tenfiz, kamu düzenine açıkça aykırılık gibi m. 22’de sayılan sebeplerle reddedilebilir. Sözleşme yalnız nafakayı düzenler. Ebeveyn sorumluluğunu düzenleyen çocukların korunmasına ilişkin 1996 tarihli Lahey Sözleşmesi ABD tarafından imzalanmış, ancak ABD bakımından yürürlüğe girmemiştir; bu nedenle ABD kararındaki velayet ve görüşme hükümleri yukarıda anlatılan MÖHUK kurallarına tabidir.

Türkiye’deki bir taşınmazı paylaştıran ya da birine bırakan ABD kararı da dikkat ister. Tapu müdürlüğü idari bir makam olduğundan m. 58/3 uygulanır; m. 54/1-b’deki yetki şartı da karar sunulmadan önce değerlendirilmelidir.

Hangi yol hangi duruma uyar

DurumunuzYolDayanakBaşvuran
Yalnız boşanma; eski eş Türk vatandaşı olmayan ABD vatandaşıDış temsilcilikte ya da il müdürlüğünde tescil5490 m. 27/A/1; Tescil Yön. m. 6/2Türk vatandaşı tek başına ya da iki taraf birlikte
İki taraf da Türk vatandaşı ve ikisi de işbirliği yapıyorDış temsilcilikte ya da il müdürlüğünde tescil5490 m. 27/A/1; Tescil Yön. m. 6/1İki taraf, birlikte ya da doksan gün içinde ayrı ayrı
İki taraf da Türk vatandaşı; biri başvurmuyor ya da bulunamıyorAile mahkemesinde tanıma davasıMÖHUK m. 58; Uygulama Yön. m. 60/1Hukuki yararı bulunan eski eş
Komisyon tescili reddettiAile mahkemesinde tanıma davası5490 m. 27/A/3; Tescil Yön. m. 11Başvuran
Velayet, görüşme, nafaka ya da mal hükmü Türkiye’de sonuç doğurmalıTanıma veya tenfiz davasıTescil Yön. m. 9/5; MÖHUK m. 50-58; çocuk nafakasında ayrıca 2007 Lahey Sözleşmesi (MÖHUK m. 1/2)Hukuki yararı bulunan kişi
Eski eşlerin ikisi de başvurudan önce öldüTescil (tek taraflı irade beyanıyla boşanmalar hariç)Tescil Yön. m. 6/3Mirasçılar gibi hukuki yararı bulunanlar
Ortada ortadan yırtılmış yazısız bir sayfa ve her yarısında bir alyans; iki oklu yoldan biri sütunlu bir binaya, öbürü teraziye ve kırmızı ciltli bir kitaba gidiyor.
ABD'deki boşanmayı Türk kayıtlarına geçirmek için iki yol.

Tescilden sonra: yeniden evlenme, bekleme süresi ve soyadı

Boşanma tarihi. Kayda Türkiye’deki tescil tarihi değil, ABD kararının kesinleşme tarihi yazılır (Uygulama Yönetmeliği m. 27/1).

Bekleme süresi. Evliliği sona eren kadın, evliliğin sona ermesinden başlayarak üç yüz gün geçmedikçe evlenemez; doğurmakla süre biter; kadının önceki evliliğinden gebe olmadığının anlaşılması veya eski eşlerin yeniden birbiriyle evlenmek istemesi hâlinde mahkeme süreyi kaldırır (TMK m. 132). Süre boşanma kararının kesinleştiği tarihten hüküm ifade eder (Uygulama Yönetmeliği m. 23/1); yabancı kadının millî hukukunda bekleme süresi yoksa evlendirme memurlukları bu süreyi dikkate almaz (m. 23/2). Yıllar önce kesinleşmiş bir ABD kararında süre, tescil yapıldığında dolmuş olabilir.

Soyadı. Boşanan kadın evlenmeyle kazandığı kişisel durumu korur, ancak evlenmeden önceki soyadını yeniden alır. Boşandığı kocasının soyadını kullanmakta menfaati bulunduğu ve bunun kocaya zarar vermeyeceği ispatlanırsa, istemi üzerine hâkim bu soyadını taşımasına izin verir (TMK m. 173/1-2). Boşanma kayda geçince kadının koca hanesindeki kaydı kapatılır ve evlenmeden önce kayıtlı olduğu hanede açılır (Uygulama Yönetmeliği m. 28/1). Kocasıyla birlikte ya da Türk vatandaşıyla evlenmesi nedeniyle Türk vatandaşlığını kazanıp kocasının soyadıyla tescil edilen kadın, yabancı boşanma kararı Türkiye’de tanınmış veya m. 27/A’ya göre tescil edilmişse evlenmeden önceki soyadıyla tescil edilir (m. 28/7).

ABD’den dosya takibi: Lex Lata ile çalışma

ABD’de alınmış boşanma kararlarının nüfusa tescili, tanınma ve tenfiz davaları ile bunların ardından gelen tapu ve miras işleri, Lex Lata’nın ABD’de yaşayan müvekkiller için yürüttüğü işler arasındadır. Yazışma ve görüşmeler uzaktan, Türkçe ya da İngilizce yapılır. Kâtiplikten alınan onaylı örneği, kesinleşme belgesini ve apostili tercümeden önce inceler, temsilcilik başvurusunu ya da dava dilekçesini hazırlar ve Türk dış temsilciliğinde ya da ABD’de notary public önünde imzalanıp apostillenen vekâletnameyle aile mahkemesinde temsil ederiz. ABD’de yaz saati uygulanırken İstanbul New York’tan yedi, Los Angeles’tan on saat ileridedir; kışın fark bir saat artar. Bu yüzden görüşmeler çoğunlukla ABD’de sabah saatlerine denk gelir. Türkiye’deki boşanma davası, velayet, nafaka ve mal rejiminin tasfiyesi aile hukuku ve boşanma sayfamızda anlatılıyor. ABD’de yaşayanların Türkiye’deki diğer hukuki işlerine genel bakış için ABD’de yaşayanlar için Türkiye’de avukat sayfamıza bakabilir, belgelerinizle iletişim sayfamızdan bize yazabilirsiniz.

İlgili araç Yabancı karar tenfizi

Sıkça sorulan sorular

Florida'da yıllar önce boşandım. İstanbul'da evlenmek için Florida kararı yeterli mi?

Nüfus kaydınızda hâlâ evli görünüyorsanız yeterli değildir. TMK m. 130'a göre yeniden evlenmek isteyen kimse önceki evliliğinin sona erdiğini ispat etmek zorundadır; m. 145/1'e göre de eşlerden birinin evlenme sırasında evli bulunması evlenmeyi mutlak butlanla batıl kılar. Önce Florida kararını ABD'deki bir Türk dış temsilciliğinde 5490 sayılı Kanun m. 27/A uyarınca tescil ettirmeniz ya da tanıma davası açmanız gerekir. Tescilden sonra kayıtta boşanma tarihi olarak Florida kararının kesinleşme tarihi görünür.

Houston'da boşandım; eski eşim Amerikalı ve hiç Türk vatandaşı olmadı. Başkonsolosluğa onu götürmeden gidebilir miyim?

Evet. 5490 sayılı Kanun m. 27/A/1, taraflardan birinin yabancı olması hâlinde Türk vatandaşı olan diğer tarafın ya da vekilinin tek başına başvurmasına imkân tanır; Tescil Yönetmeliği m. 6/2 de bu başvurunun kabul edileceğini söyler. Eski eşinizin başvuruya katılması gerekmez, ama isterse sizinle birlikte başvurabilir. Belgeler bakımından Yönetmelik m. 7/1-ç kimlik veya pasaport fotokopilerini, taraflardan biri yabancıysa bunların noter tasdikli Türkçe tercümelerini ister. Yurt dışında başvuru, kararın verildiği ülkedeki, yani ABD'deki Türk dış temsilciliklerine yapılır (m. 27/A/2; Yönetmelik m. 5); başvuru usulünü önceden size en yakın temsilcilikten öğrenin.

Eski eşim de Türk vatandaşı; New Jersey'deki boşanmadan sonra Teksas'a taşındı ve konsolosluğa gitmeyi reddediyor. Kararı Türkiye'de nasıl kayda geçiririm?

İki taraf da Türk vatandaşıysa m. 27/A/1 tarafların birlikte başvurmasını ister. Başvuru sırasında yetkili merci önünde birlikte hazır bulunmanız zorunlu değildir; ayrı zamanlarda başvurabilirsiniz, ama iki başvuru arasındaki süre doksan günü geçemez (Tescil Yönetmeliği m. 6/1). Eski eşiniz hiç başvurmazsa tescil yolu kullanılamaz; bu durumda aile mahkemesinde MÖHUK m. 58 uyarınca tanıma davası açabilirsiniz. Tenfiz hükümlerinde dilekçe duruşma günüyle birlikte karşı tarafa tebliğ edilir (m. 55/1); eski eşiniz Teksas'ta yaşıyorsa tebligatın ABD'ye yapılması gerekir.

Apostil şerhi boşanma kararına mı, tercümeye mi konur?

Tescil Yönetmeliği m. 7/1-b, usulüne göre onaylanmış kararın aslını ve bunun Türkçe tercümesini ister. Eyalet mahkemesi kararında onay, mahkeme kâtipliğinin (clerk of court) verdiği onaylı örneğe o eyaletin yetkili makamının, genellikle Secretary of State'in koyduğu apostildir. Tercüme ise noter ya da dış temsilcilikçe onaylanır veya ilgili ülkenin yetkili makamınca apostil şerhi tatbik edilerek onaylanır. Kesinleşme şerhi kararda yoksa, kesinleşmeyi gösteren belge için de aynı kural geçerlidir (m. 7/1-c).

Illinois eyaletinden aldığımız kararda bir görüşme takvimi var ve çocuklar yazları Türkiye'de kalıyor. Boşanmayı tescil ettirmek bu takvimi Türkiye'de de geçerli kılar mı?

Kılmaz. Yabancı kararda tenfize konu hükümler de varsa Tescil Yönetmeliği m. 9/5'e göre komisyon kararı boşanma, butlan, iptal ve evliliğin mevcut olup olmadığının tespiti yönünden kabul eder ve inceler; komisyon kararı velayet, iştirak nafakası, çocukla kişisel ilişki kurulması, mal rejimi ve tazminat gibi hükümler bakımından bir sonuç doğurmaz. Görüşme takviminin Türkiye'de sonuç doğurması için 5718 sayılı MÖHUK uyarınca görevli ve yetkili mahkemede tanıma veya tenfiz davası açılabilir. Tanıma karara kesin hüküm veya kesin delil etkisi verir (m. 58/1); icrası ise tenfize bağlıdır (m. 50/1).

ABD mahkemelerinin Türk kararlarını tenfiz ettiğini ispat etmem gerekir mi?

Boşanmanın tanınması için gerekmez: MÖHUK m. 58/1, m. 54/1-a'daki karşılıklılık şartının tanımada uygulanmayacağını açıkça söyler. MÖHUK'a göre tenfizde karşılıklılık şarttır: Türkiye ile kararın verildiği devlet arasında karşılıklılık esasına dayanan bir anlaşma ya da o devlette Türk ilâmlarının tenfizini mümkün kılan bir kanun hükmü veya fiilî uygulama bulunmalıdır. Yetki, kamu düzeni ve usulüne uygun çağrı şartları (m. 54/1-b, c ve ç) her iki durumda da aranır. Çocuk nafakasında ayrıca bir milletlerarası sözleşmeye bakılmalıdır: MÖHUK, Türkiye Cumhuriyetinin taraf olduğu milletlerarası sözleşme hükümlerini saklı tutar (m. 1/2) ve Türkiye ile ABD arasında 1 Şubat 2017'den beri yürürlükte olan 2007 tarihli Lahey Nafaka Sözleşmesinin nafaka kararlarının tanınması ve tenfizine ilişkin kendi kuralları vardır.

Türk vatandaşlığından izinle çıktım ve Mavi Kartım var. ABD'deki boşanmamı Türkiye'ye bildirmem gerekir mi?

5490 sayılı Kanun m. 8/A'ya göre doğumla Türk vatandaşı olup çıkma izni alarak Türk vatandaşlığını kaybedenler ve 5901 sayılı Kanun m. 28'de belirtilen altsoyları Mavi Kartlılar Kütüğüne kaydedilir; bu Kütüğe kaydedilenler her türlü nüfus olayını yurt içinde nüfus müdürlüklerine, yurt dışında dış temsilciliklere beyan etmekle yükümlüdür. Kanunun m. 3/1-y tanımına göre boşanma da bir nüfus olayıdır. Bu Kütüğe kayıtlıysanız ABD'de kesinleşen boşanmanızı da beyan etmeniz gerekir. Beyanın nasıl yapılacağını ve hangi belgelerin isteneceğini başvurudan önce temsilcilikten öğrenin.

Bu içerik genel bilgilendirmedir, hukuki tavsiye değildir. Durumunuza özel danışmanlık için bir avukatla görüşün. Lex Lata Consulting & Law tarafından hazırlanmıştır.

Av. Onur Çalışıcı

Yazar hakkında

Av. Onur Çalışıcı

Kurucu Avukat · İstanbul Barosu · Baro sicil no 83426

Lex lata Latincede “yürürlükteki hukuk” demektir. Büroyu Av. Onur Çalışıcı kurdu; ilk görüşmeden dosyanın sonuna kadar doğrudan onunla görüşürsünüz. Yabancı müvekkillerle yazışmalar İngilizce yapılır, Türkçe belgelerin ne dediği ayrıca anlatılır.

Ne olduğunu kısaca yazın, size dönüş yapalım. Bu yazı genel bilgidir; dosyanıza özel görüş değildir.

Son gözden geçirme: Ekim 2026 · LinkedIn: linkedin.com/in/onurcalisici

OfisKarataş Sk. No:6, SNS Plaza Kat:3, Kağıthane, İstanbul

Ekranda

Beyaz TV · Beyaz Ana Haber · Eylül 2026

Huzuru bozan kiracıya tahliye

Kiracının davranışının çekilmez hale geldiğinin somut delillerle ortaya konması ve şartlar oluştuğunda 30 günlük sürenin aranmadığı istisnai durumlar.

ABD'dekiler için diğer rehberler

  1. Genel bakış: ABD'den Türkiye'deki avukatla çalışmak
  2. ABD'li İhracatçının Türk Alıcıdan Dolar Alacağını Tahsili: CISG, Arabuluculuk, İcra Takibi ve Konkordato
  3. Türkiye'de Tedavi Sonrası Zarar Gören Amerikalı Hastalar: Tıbbi Kayıtlar, Sorumluluk ve Zamanaşımı
  4. ABD'deki Mirasçılar için Türkiye'de Miras ve Tapu İntikali: Probate Belgeleri, ABD Vasiyetnamesi ve Mirasçılık Belgesi
  5. ABD Davaları İçin Türkiye'de Tebligat ve Delil Toplama: Lahey Sözleşmeleri, Tebligat Kanunu ve KVKK
  6. ABD Mahkeme Kararının Türkiye'de Tenfizi: Eyalet Hukukunda Karşılıklılık, Gıyabi Hüküm ve Cezalandırıcı Tazminat
  7. ABD'den Türkiye'ye Vekâletname ve Apostil: Hangi İş İçin Hangi Yol

İlgili hukuki rehberler ve yayınlar

  1. Kanada'da Alınan Boşanma Kararının Türkiye'de Tanınması: Konsoloslukta Tescil ya da Tanıma Davası
  2. İngiltere'de Alınan Boşanma Kararının Türkiye'de Tanınması ve Nüfusa İşlenmesi
  3. Almanya'da Alınan Boşanma Kararının Türkiye'de Tanınması ve Nüfusa İşlenmesi
  4. Türkiye'de Gözaltına Alınan Alman Vatandaşı: İlk Saatler, Müdafi, Konsolosluk ve Tutuklama Sorgusu
  5. Birleşik Krallık Mahkeme Kararlarının Türkiye'de Tenfizi: Karşılıklılık, Tebligat ve 1931 Sözleşmesi
  6. Almanya'da Yaşayan Bir Yakın Türkiye'de Vefat Ettiğinde: Tereke, Konsolosluk, Banka Hesapları ve Üç Aylık Süre İçin İlk Haftalar
  7. Havalimanında Gümrükte Muhafaza Altına Alınan Nakit, Altın ve Ziynet Eşyası: Beyan Sınırları, İdari Para Cezası ve Başvuru Yolu
  8. İflas ve Konkordato Masasında Alacak Kaydı: Sıra Cetveline İtiraz ve 15 Günlük Dava Süresi (İİK)
  9. Alacak Davasında Ticari Defterlerin Delil Olması: HMK m. 222 ve Türk Ticaret Kanunu'nun Defter Tutma Kuralları
  10. Alman Mahkeme Kararının Türkiye'de Tenfizi: Karşılıklılık, Kesinleşme ve 1929 Sözleşmesi

Tüm rehberler

İlgili hizmet alanları

Ofis ve etkinlikler

Gürsel Mah., Karataş Sk. No:6, SNS Plaza Kat:3, Kağıthane / İstanbul · Adres ve yol tarifi

Lex Lata'nın Kağıthane'deki ofisi: çalışma masaları ve duvardaki ekranlarda Lex Lata logosu
Ofis · Kağıthane, İstanbul
Av. Onur Çalışıcı, Blockchain Expo World İstanbul'da blokzincir hukuku panelinde, Temmuz 2024
Blokzincir hukuku paneli · Blockchain Expo World, İstanbul · Temmuz 2024
Lex Lata toplantı odasında masa başında bir görüşme
Toplantı odası · Kağıthane, İstanbul

SNS Plaza, Kağıthane, İstanbulİletişim sayfası