Türkiye'de İpoteğin Paraya Çevrilmesi Yoluyla Takip: İİK m. 145-153 Kapsamında Kredi Veren Alacaklı Rehberi

Bu rehber İcra ve İflas Kanunu'nun 145 ilâ 153. maddelerini ve bunların arkasındaki Türk Medeni Kanunu hükümlerini alacaklının tarafından anlatır: teminata neden önce başvurulması gerektiği, icra emri ve ödeme emri, borçlunun itirazı ve icranın geri bırakılması istemi, cari hesap ve kredileri güvence altına alan ipotekler, kira bedelleri, kıymet takdiri, satışı istemek için bir yıllık süre, satış bedelinin paylaştırılması ve rehin açığı belgesi.

1. Kredi Veren Alacaklı Türkiye’de İpoteği Nasıl Paraya Çevirir?

Kredi veren alacaklı Türkiye’deki ipoteği, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nda (İİK) düzenlenen rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip ile paraya çevirir. İİK m. 148’e göre ipotek alacaklısı, ipotek belgesinin akit tablosunun tapu idaresince verilmiş resmî bir örneğiyle icra dairesine başvurur; m. 149 ve 149/b’ye göre icra memuru bunun üzerine borçluya ve ipoteği veren ya da taşınmazı edinen üçüncü kişi varsa ona, her ikisi de ödeme için otuz gün veren ya bir icra emri ya da bir ödeme emri gönderir. Bu yolun dayandığı hak, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 873/1. maddesindedir: borç ödenmezse alacaklı, alacağını rehinli taşınmazın satış bedelinden elde etme hakkına sahiptir.

Bu rehber, Türkiye’deki arazi veya bina üzerinde ipotek sahibi olan yabancı banka, fon, tedarikçi ya da diğer kredi verenler için bu yolu alacaklının tarafından izler ve taşınır rehnine kısaca değinir. Her aşamada kanunun ne dediğini aktarır. Somut bir dosyanın nasıl ilerleyeceği, dosyadaki belgelere ve icra dairesi ile icra mahkemesinin değerlendirmesine bağlıdır.

Taşınmaz rehninin üç türü. TMK m. 850’ye göre taşınmaz rehni ancak ipotek, ipotekli borç senedi veya irat senedi şeklinde kurulabilir. Bu rehber ipotekle ilgilidir.

Güvence altına alınan miktar. TMK m. 851/1’e göre taşınmaz rehni, miktarı Türk parası ile gösterilen belli bir alacak için kurulabilir; alacağın miktarı belli değilse, alacaklının bütün istemlerini karşılayacak şekilde taşınmazın güvence altına alacağı üst sınır taraflarca belirtilir. M. 851/2’ye göre yurt içinde veya dışında faaliyette bulunan kredi kuruluşlarınca yabancı para üzerinden veya yabancı para ölçüsü ile verilen kredileri güvence altına almak için yabancı para üzerinden taşınmaz rehni kurulabilir. Her derecenin miktarı rehin konusu alacağın para türü üzerinden gösterilir, aynı derecede birden fazla para türü kullanılamaz ve 851. maddenin son cümlesine göre rehin haklarının hangi yabancı paralar üzerinden kurulabileceğini Cumhurbaşkanı belirler.

Mülkiyetin alacaklıya geçmesi yasağı. TMK m. 873/2’ye göre borcun ödenmemesi hâlinde rehinli taşınmazın mülkiyetinin alacaklıya geçeceğine ilişkin sözleşme hükmü geçersizdir. Alacaklının başvurabileceği yol, aşağıda anlatılan takip usulüyle elde edilecek satış bedelidir.

2. Alacaklı Neden Önce Teminata Başvurmak Zorundadır?

Alacaklının önce teminata başvurması gerekir, çünkü İİK m. 45/1 bunu öngörür. Rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu iflasa tabi kişilerden olsa bile alacaklı yalnız rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabilir. Rehnin tutarı borcu ödemeye yetmezse alacaklı kalan alacağını iflas veya haciz yoluyla takip edebilir.

Aynı madde, kredi verenler için önem taşıyan üç kayıt içerir:

1. Faiz ve senelik taksitler. M. 45/4’e göre ipotekle temin edilmiş faiz ve senelik taksit alacaklarında, alacaklının seçimine ve borçlunun sıfatına göre rehnin paraya çevrilmesi, haciz veya iflas yollarına başvurulabilir.
2. Kambiyo senetleri. M. 45/3’e göre poliçe, bono (emre muharrer senet) ve çekler hakkındaki 167. madde hükmü saklıdır. Böyle bir senedi de elinde bulunduran alacaklı bu yolu ayrıca inceler; kambiyo senetlerine özgü haciz yolu rehberimiz bu yolu anlatır.
3. Konut finansmanı. M. 45/2’ye göre Sermaye Piyasası Kanunu’nda tanımlanan konut finansmanından kaynaklanan alacaklar ile Toplu Konut İdaresi Başkanlığının rehinle temin edilmiş alacaklarında rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapılabilir veya haciz yoluna başvurulabilir. Bunlar bu rehberin dışında kalan özel rejimlerdir.

Taşınır rehni. Taşınır rehninde İİK m. 147/2, yalnız rehin hakkına itiraz edilmişse alacaklının rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takipten vazgeçerek takibin haciz yoluyla devamını isteyebileceğini öngörür; bu durumda borçluya mal beyanında bulunması için yedi gün süre verilir. M. 147/1’e göre rehin hakkına açıkça itiraz edilmemişse, alacaklının rehin hakkı takip aşamasında artık tartışma konusu olamaz.

3. Takibin Başlaması: Takip Talebi, Tapu Şerhi ve Satış Hazırlıkları

Takip talebi. İİK m. 148’e göre taşınmaz ipotek alacaklısı yetkili icra dairesine veya taşınmazın bulunduğu yer icra dairesine başvurur, elindeki ipotek belgesinin akit tablosunun tapu idaresince verilmiş resmî bir örneğini ibraz eder, alacağın miktarını bildirir ve 58. maddeye göre takip talebinde bulunur.

Birden fazla taşınmaz. TMK m. 873/3’e göre aynı alacak için birden çok taşınmaz rehnedilmişse, rehnin paraya çevrilmesi istemi taşınmazların tamamı hakkında yapılır; bununla birlikte icra dairesi onlardan ancak gerektiği kadarını paraya çevirir.

Tapu siciline şerh. İİK m. 150/c’ye göre icra memuru, ipoteğin paraya çevrilmesi hakkındaki takibin başladığını tapu idaresine haber vermek zorundadır; tapu memuru bu durumu taşınmazın siciline şerh verir. Taşınmazı bu şerh tarihinden sonra edinenlere icra veya ödeme emri tebliğ edilmez.

Yurt içinde tebligat adresi. İİK m. 148/a’ya göre ipotek sözleşmesinin tarafları, ipotekli taşınmazı daha sonra satın alanlar ve bunların halefleri tapu sicil müdürlüğüne yurt içinde bir tebligat adresi bildirmek zorundadır; aksi hâlde tescil talepleri reddedilir. Adres değişikliği tapu sicil müdürlüğüne bildirildiğinde sonuç doğurur; yeni adres bildirilmezse tebligatın eski adrese ulaştığı tarih tebellüğ tarihi sayılır.

İlk günden satış hazırlıkları. İİK m. 150/d’ye göre icra dairesi takip talebi üzerine satış hazırlıklarına başlar: tapudan kayıt örneklerini ve belediyeden imar durumunu getirtir, takibin kesinleşmesini beklemeden kıymet takdirini yaptırır.

Üçüncü kişi malik. İpoteği bir ortak, bir grup şirketi veya başka bir üçüncü kişi vermişse ya da taşınmazın mülkiyeti el değiştirmişse, bir sonraki bölümde anlatılan emirler bu malike de gönderilir (İİK m. 149/1 ve 149/b). TMK m. 887’ye göre ipotekli taşınmazın maliki borçtan şahsen sorumlu değilse, alacaklının ödeme isteminin malike karşı etkili olması, bu istemin hem borçluya hem malike karşı yapılmış olmasına bağlıdır.

4. İcra Emri mi, Ödeme Emri mi: Hangi Yol Uygulanır?

Hangi yolun uygulanacağını akit tablosu belirler. İİK m. 149/1’e göre icra memuru, ibraz edilen akit tablosunun kayıtsız şartsız bir para borcu ikrarını içerdiğini ve alacağın muaccel olduğunu anlarsa bir icra emri gönderir. M. 149/b’ye göre 149. maddede yazılı hâller dışındaki muaccel alacaklar için icra memuru, 60. maddeye göre bir ödeme emri gönderir. İcra emri de ödeme emri de borçluya ödeme için otuz gün verir; satışın istenebilmesinin koşulları ise iki yolda farklıdır.

A yolu: icra emri (m. 149). Emir borçluya ve taşınmaz üçüncü kişi tarafından rehnedilmiş ya da mülkiyeti üçüncü kişiye geçmişse ayrıca bu kişiye gönderilir. M. 149/2’ye göre icra emrinde borcun otuz gün içinde ödenmesi gerektiği ve bu süre içinde borç ödenmez ve icra mahkemesinden icranın geri bırakılmasına dair bir karar getirilmezse alacaklının taşınmazın satışını isteyebileceği bildirilir.

M. 149/a/1’e göre icranın geri bırakılması hakkında İİK m. 33’ün 1, 2 ve 4. fıkraları uygulanır:

1. M. 33/1’e göre borçlu, icra emrinin tebliği üzerine yedi gün içinde dilekçe ile icra mahkemesine başvurarak borcun zamanaşımına uğradığı, imhal (ertelenmiş) veya itfa (sona ermiş) olduğu itirazında bulunabilir. İtfa veya imhal iddiası yetkili mercilerce re’sen düzenlenmiş veya usulüne göre onaylanmış ya da icra dairesinde, icra mahkemesinde veya mahkeme önünde ikrar edilmiş bir senetle belgelenirse icra geri bırakılır.
2. M. 33/2’ye göre icra emrinin tebliğinden sonraki dönemde gerçekleşen itfa, imhal veya zamanaşımına dayanan geri bırakma istekleri her zaman yapılabilir; bunlardan itfa veya imhale dayananlar, noterlikçe re’sen düzenlenmiş veya onaylanmış belgelere ya da icra tutanağına dayanmak zorundadır.
3. M. 33/4’e göre borçlu olmadığı parayı ödemek zorunda kalan borçlunun 72. madde uyarınca istirdat davası açma hakkı saklıdır.

İstinaf ve satış. M. 149/a/2’ye göre icra mahkemesinin geri bırakma istemini reddetmesine karşı istinaf yoluna başvuran borçlu veya üçüncü kişi, takip konusu alacağın yüzde on beşi oranında teminat yatırmadıkça satış durmaz. Bölge adliye mahkemesi talebi reddederse bu teminat, ayrıca hükme gerek kalmaksızın alacaklıya tazminat olarak ödenir. M. 149/a/3 ise 2. bölümde anılan konut finansmanı ve Toplu Konut İdaresi Başkanlığı alacaklarında bu oranı yüzde otuz olarak uygular; istinaf talebi reddedilirse teminat olarak alınan tutarın yarısı alacaklıya tazminat olarak ödenir, satış talebinden sonra takdir edilen ve kesinleşen kıymete göre rehnin alacağı karşılamayacağı anlaşılırsa kalan tutar teminatın geriye kalan kısmından karşılanır ve varsa teminatın kalanı teminatı yatırana iade edilir.

B yolu: ödeme emri (m. 149/b). Emir borçluya ve varsa taşınmaz sahibi üçüncü kişiye gönderilir. Ödeme süresi otuz gündür ve emirde, yedi gün içinde itiraz edilmez ve otuz günlük süre içinde borç ödenmezse alacaklının taşınmazın satışını isteyebileceği bildirilir.

İİK m. 150’ye göre borçlu veya üçüncü kişi ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir; ancak rehin hakkı itiraz konusu yapılamaz; ipoteğin iptali hakkında dava açılırsa 72. madde hükümleri kıyasen uygulanır. İİK m. 150/a’ya göre ödeme emrine itiraz hakkında 62 ilâ 72. maddeler uygulanır. M. 62/1’e göre itiraz, ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde dilekçe ile veya sözlü olarak icra dairesine bildirilir. M. 150/a iki kayıt ekler. Birincisi, ipotek bir cari hesap veya işleyecek kredi gibi bir sözleşmenin teminatı olarak verilmişse, icra mahkemesi bu sözleşmeyi ve bununla ilgili diğer belge ve makbuzları 68. maddedeki esaslara göre inceleyebilir. İkincisi, itirazın kaldırılması kararına karşı istinaf yoluna başvurulursa 149/a maddesinin ikinci fıkrası kıyasen uygulanır. Alacaklının itiraza karşı başvurabileceği yollar borçlu itirazının kaldırılması rehberimizde anlatılmıştır.

5. Kredi İpotekleri: Cari Hesaplar ve Kredi Limitleri

İpotek belli bir tutarı değil bir kredi ilişkisini güvence altına alıyorsa, akit tablosu kayıtsız şartsız bir para borcu ikrarı içermeyebilir. İİK m. 150/ı bu durumu borçlu cari hesap ile kısa, orta veya uzun vadeli nakdî ya da gayrinakdi krediler için düzenler.

Bu maddeye göre krediyi kullandıran tarafın ibraz ettiği akit tablosu kayıtsız şartsız bir para borcu ikrarı içermese dahi, aşağıdakilerden birinin noter aracılığıyla kredi sözleşmesinde yazılı ya da ipotek akit tablosunda belirtilen adrese gönderilerek krediyi kullanan tarafa tebliğ edildiğini veya 68/b maddesi gereğince tebliğ edilmiş sayıldığını gösteren noterden tasdikli bir sureti icra müdürüne ibraz ederse, icra müdürü 149. madde uyarınca (icra emri yolu) işlem yapar:

1. cari hesabın kesilmesine veya kısa, orta, uzun vadeli kredi hesabının muaccel kılınmasına ilişkin hesap özeti;
2. gayrinakdi kredinin ödenmiş olması nedeniyle tazmin talebi; ya da
3. borcun ödenmesine ilişkin ihtar.

Krediyi kullananın şikâyeti. Krediyi kullanan taraf; hesap özetine, ihtara veya tazmin talebine, kendisine tebliğ edildiği ya da tebliğ edilmiş sayıldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde noter aracılığıyla itiraz ettiğini ispat ederek icra mahkemesine şikâyette bulunma hakkını korur. Bu durumda krediyi kullandıran taraf alacağını 68/b maddesi çerçevesinde diğer belgelerle ispatlayabiliyorsa şikâyet reddedilir. İcra mahkemesindeki inceleme sırasında borçlu, borcun sona erdiğine veya ertelendiğine ilişkin resmî veya imzası ikrar edilmiş bir belge sunmadıkça takibin durdurulmasına karar verilemez.

Üçüncü kişi malik. M. 150/ı’nın son cümlesine göre hesap özetinin, tazmin talebinin veya ihtarın ipotekli taşınmazın maliki olan üçüncü kişiye tebliğ edilmesi ya da tebliğ edilmiş sayılması, TMK m. 887’de öngörülen ödeme istemi yerine geçer.

6. İpoteğin Paraya Çevrilmesinde Yollar Karşılaştırmalı Olarak

Tablo, bu rehberde ele alınan yolları yalnızca ilgili hükümlerin ifadeleriyle gösterir.

Tablodan iki sonuç çıkar. Birincisi, yolu akit tablosunun ifadesi belirler: kayıtsız şartsız bir para borcu ikrarı icra emrine götürür; m. 150/ı ise noter aracılığıyla tebliğ adımları atıldığında aynı yolu kredi ipoteklerine açar. İkincisi, İİK m. 150/h’ye göre alacak veya rehin hakkı ya da her ikisi bir ilamda veya ilam niteliğindeki belgede tespit edilmişse ilamların icrasına dair hükümler kıyasen uygulanır.

7. Kira Bedelleri, Kıymet Takdiri ve Satışı İstemek İçin Bir Yıllık Süre

Kiraya verilmiş taşınmazın kiraları. İİK m. 150/b’ye göre rehin kiraya verilmiş bir taşınmazsa icra memuru, alacaklının talebi üzerine takibin kesinleşmesini beklemeden kiracıları takipten haberdar eder ve işleyecek kiraların icra dairesine ödenmesini emreder. Bu işlem 132 ve 135. maddelerdeki hakları ortadan kaldırmaz; kiracı ihtara rağmen kiraları icra dairesine yatırmazsa 356. madde kıyasen uygulanır. TMK m. 863/1’e göre kiraya verilmiş taşınmaz üzerindeki rehnin kapsamına, borçluya karşı rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takibe başlanmasından veya borçlunun iflasının ilanından başlayarak paraya çevrilme anına kadar işleyen kira bedelleri de girer. M. 863/2’ye göre rehin hakkı kiracılara karşı ancak cebrî icra yoluyla takibin kendilerine bildirilmesinden veya iflas kararının ilanından sonra ileri sürülebilir. M. 863/3’e göre malikin henüz muaccel olmamış kira bedelleri üzerindeki hukuki işlemleri ile diğer alacaklıların koydurduğu hacizler, kira alacakları muaccel olmadan önce rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takibe başlamış rehinli alacaklıya karşı geçerli değildir.

Kıymet takdiri. Kıymet takdiri m. 150/d’deki satış hazırlıklarıyla başlar. İİK m. 150/g’ye göre satılması istenen rehin hakkında 112 ilâ 137. maddeler (92. maddenin üçüncü fıkrası ve 93, 96, 97, 97/a, 98 ve 99. maddelerle birlikte) kıyasen uygulanır. Bu yollama sayesinde m. 128/a/1 de uygulanır: kıymet takdirinin tebliğ edildiği ilgililer, raporun tebliğinden itibaren yedi gün içinde raporu düzenleten icra dairesinin bulunduğu yerdeki icra mahkemesine şikâyette bulunabilir.

Satışı zamanında istemek. İİK m. 150/e/1’e göre alacaklı, taşınmaz rehnin satışını ödeme veya icra emrinin tebliğinden itibaren bir yıl içinde, taşınır rehnin satışını ise aynı tarihten itibaren altı ay içinde isteyebilir. M. 150/e/2’ye göre satış bu süreler içinde istenmez veya talep geri alınıp da bu süreler içinde yenilenmezse takip düşer. Kredi veren alacaklı bu nedenle dosyadaki her emrin tebliğ tarihini takvimine işlemelidir.

İhale. Satışın kendisi, m. 150/g’nin kıyasen uygulanmasını öngördüğü hükümlere göre yapılır. M. 125/3’e göre taşınmaz rehniyle temin edilmiş muaccel borçlar alıcıya devredilmez, satış bedelinden öncelikle ödenir. İhalenin alıcı tarafı için icradan taşınmaz alma rehberimize bakabilirsiniz.

8. Satış Borcu Karşılamazsa Ne Olur?

Satış borcu karşılamazsa alacaklıya ödenmeyen kısım için bir rehin açığı belgesi verilir ve alacaklı, alacağı irat senedinden veya taşınmaz mükellefiyetinden doğmuyorsa, bu kısım için borçlunun sıfatına göre iflas veya haciz yoluna gidebilir. İİK, biri satıştan önce, diğeri satıştan sonra olmak üzere iki belge öngörür.

Satıştan önce: muvakkat rehin açığı belgesi (m. 150/f). M. 150/f/1’e göre alacaklının satış talebinden sonra takdir edilen ve kesinleşen kıymete göre rehnedilen malın alacağı karşılamayacağı anlaşılırsa, alacaklının talebi üzerine açık kalan miktar için kendisine bir muvakkat rehin açığı belgesi verilir. M. 150/f/2’ye göre alacaklı bu belgeye dayanarak borçlunun diğer mallarının haczini icra memurundan isteyebilir ve 100. maddedeki esaslar dahilinde diğer alacaklıların haczine katılabilir. Bu durumda alacaklı, rehnin satışı sonucunda alacağının tahsil edilemeyen kısmını borçlunun diğer haczedilmiş mallarından rüçhansız olarak alır.

Satıştan sonra: rehin açığı belgesi (m. 152). M. 152/1’e göre rehin, satış isteyen alacaklının alacağından derece itibarıyla önce gelen rehinli alacakların tutarından fazla bedelle alıcı çıkmadığı için satılamazsa veya satılıp da bedeli takip edilen alacağa yetmezse, alacaklıya alacağının tamamı veya geri kalanı için bir belge verilir. M. 152/2’ye göre alacağı irat senedinden veya bir taşınmaz mükellefiyetinden doğmayan alacaklı, bu şekilde tahsil edemediği alacağı için borçlunun sıfatına göre iflas veya haciz yoluna gidebilir. M. 152/3’e göre alacaklı, satış yapılmamışsa artırma gününden, satış yapılmışsa satışın kesinleşmesi tarihinden itibaren bir yıl içinde haciz yoluyla takip talebinde bulunursa yeniden icra veya ödeme emri tebliğine gerek yoktur. M. 152/4’e göre rehin açığı belgesi borç ikrarını içeren senet niteliğindedir.

Satış bedelinin paylaştırılması. İİK m. 151/1’e göre rehin bedelinden masrafların çıkarılmasında ve artanın alacaklılar arasında paylaştırılmasında 138. madde uygulanır. M. 151/2’ye göre satış bedeli alacakların tamamını ödemeye yetmezse icra memuru 206. maddenin ikinci ve üçüncü fıkralarına göre her alacaklının sıra ve payını belirler; m. 151/3’e göre 141, 142 ve 144. maddeler de burada uygulanır. M. 206/1, rehinli alacaklılara satış bedeli üzerinde rüçhan hakkı tanır; m. 206/3 ise taşınmaz rehniyle temin edilmiş alacaklıların sırasının ve bu teminatın faiz ve eklentilere kapsamının, Medeni Kanun’un taşınmaz rehnine ilişkin hükümlerine göre belirleneceğini öngörür.

İpoteğin kapsamı. TMK m. 875’e göre güvencenin kapsamına (1) ana para, (2) takip giderleri ve gecikme faizi ve (3) iflasın açıldığı veya rehnin paraya çevrilmesinin istendiği tarihe kadar muaccel olmuş üç yıllık faiz ile son vadeden başlayarak işleyen faiz girer. Daha önce belirlenmiş olan faiz oranı sonradan gelen alacaklıların zararına olarak artırılamaz.

9. Kısaca Taşınır Rehni ve Gemi İpoteği

Taşınır rehni. İİK m. 145’e göre alacağı taşınır rehniyle sağlanmış alacaklı, takip talebinde 58. maddede yazılı hususlardan başka rehnedilen malın ne olduğunu; mal üçüncü kişi tarafından verilmişse veya mülkiyeti üçüncü kişiye geçmişse onun ve mal üzerinde sonra gelen bir rehin hakkı varsa bu hakkın sahibinin ismini bildirir. M. 146’ya göre icra dairesi sonra gelen rehin hakkı sahibine ihbarname ile bildirimde bulunur ve borçlu ile rehin maliki üçüncü kişiye ödeme emri gönderir: ödeme süresi on beş gündür ve emirde yedi gün içinde itiraz edilmez ve ödeme süresi içinde borç ödenmezse rehnin satılacağı bildirilir. İtiraza ilişkin kurallar ve m. 147’deki iki ayrık 2. bölümde anlatılmıştır.

Gemi ipoteği. İİK m. 153/a/2’ye göre ipoteğin paraya çevrilmesine ilişkin hükümler gemi ipoteğinin paraya çevrilmesine de uygulanır. Aynı madde gemiler için ayrı kurallar da içerir; bunlar bu rehberin dışındadır.

10. Yabancı Kredi Veren İçin Kontrol Listesi

Yukarıdaki hükümler, her teminatlı kredi veya ticari alacak için kısa bir soru listesine dönüşür.

1. Akit tablosunu okuyun. Akit tablosu kayıtsız şartsız bir para borcu ikrarı içeriyor mu (İİK m. 149), yoksa alacak ödeme emri yoluna (m. 149/b) ya da kredi ipoteği kuralına (m. 150/ı) mı tabi?
2. Para birimini ve miktarı kontrol edin. Yabancı para üzerinden ipotek, kredi kuruluşlarınca yabancı para üzerinden veya yabancı para ölçüsü ile verilen krediler için ve her derecede tek para türüyle kurulabilir (TMK m. 851/2); bunun dışında miktar ya da üst sınır Türk parası ile gösterilir (m. 851/1).
3. Noter adımlarını hazırlayın. Bir kredi ilişkisinde m. 150/ı’ya dayanmadan önce hesap özetini, tazmin talebini veya ödeme ihtarını noter aracılığıyla sözleşmedeki adrese tebliğ ettirin.
4. Her maliki gösterin. Emirler borçluya ve üçüncü kişi malike gönderilir (İİK m. 149/1 ve 149/b); şahsen sorumlu olmayan malike karşı ödeme istemi ancak her ikisine de yapılmışsa etkilidir (TMK m. 887).
5. Her taşınmazı dahil edin. Aynı alacak için birden çok taşınmaz rehnedilmişse istem hepsi hakkında yapılır (TMK m. 873/3).
6. Kiraları isteyin. Taşınmaz kiraya verilmişse icra memurundan kiracılara bildirim yapmasını ve kiraların icra dairesine ödenmesini emretmesini isteyin (İİK m. 150/b; TMK m. 863).
7. Satış süresini takvime işleyin. İpotekli taşınmazda emrin tebliğinden itibaren bir yıl, rehnedilen taşınırda altı ay içinde satışı isteyin; aksi hâlde takip düşer (İİK m. 150/e).
8. Açığa hazırlıklı olun. Kıymet takdiri bir açık gösteriyorsa muvakkat rehin açığı belgesi isteyin (m. 150/f); satıştan sonra da yeniden icra veya ödeme emri tebliğine gerek kalmaması için bir yıl içinde haciz yoluyla takip talebinde bulunun (m. 152/3).

Borçlu ödemek isterse. İİK m. 153’e göre ipotekle temin edilmiş ve vadesi gelmiş bir alacağın borçlusu, alacaklının gaip ve yerleşim yerinin bilinmediğini ya da borcu almaktan ve ipoteği çözmekten kaçındığını beyan ederse, icra dairesi alacaklıya on beş gün içinde daireye gelerek parayı almasını ve ipoteği çözmesini tebliğ eder. Alacaklı bu süre içinde gelmez veya gelip de kanunen kabul edilebilir bir sebep göstermeden kaçınırsa ve borçlu borcun tamamını icra dairesine yatırırsa, icra mahkemesi paranın alacaklı adına saklanmasına ve ipotek kaydının terkinine karar verir. Böyle bir tebliğ alan kredi veren alacaklı bu nedenle süresi içinde karşılık vermelidir.

Bu adımlar daha geniş bir tahsilat stratejisinin parçasıdır. Türkiye’de alacak tahsili ve icra rehberimiz yolların birbirine nasıl bağlandığını anlatır, ticari alacaklarda zamanaşımı rehberimiz asıl alacağa ilişkin süreleri ele alır, tahsilat hizmet sayfamız ise yabancı alacaklılar için nasıl çalıştığımızı açıklar.