İflas ve Konkordato Masasında Alacak Kaydı, Sıra Cetveline İtiraz ve Tasfiye Payının Tahsili (İİK m. 218-235)

Türkiye’de ticari faaliyette bulunan yerli ve yabancı şirketler için borçlunun iflası veya konkordato mühleti alması, alacak tahsilatı sürecini tamamen farklı bir hukuki kulvara taşır. İcra ve İflas Kanunu (İİK m. 218 vd.) uyarınca iflas kararının açılmasıyla birlikte borçluya karşı münferit icra takipleri durur ve borçlunun tüm haczedilebilir malvarlığı İflas Masası adı verilen tasfiye havuzunda toplanır.

Alacaklıların tasfiye bakiyesinden pay alabilmeleri; iflas idaresi nezdinde alacak kaydının süresinde ve usulüne uygun yapılmasına, alacağın sıra cetveline doğru imtiyaz derecesiyle işlenmesine ve haksız ret kararlarına karşı 15 günlük hak düşürücü süre içinde Asliye Ticaret Mahkemesinde Sıra Cetveline İtiraz Davası (İİK m. 235) açılmasına bağlıdır.

1. İflas Masasına Alacak Kaydı Usulü ve Kritik Süreler (İİK m. 219/2)

İflasın açılmasıyla birlikte iflas dairesi, Ticaret Sicili Gazetesi ve Basın İlan Kurumu portalı üzerinden iflas kararını ilan eder. Bu ilandan itibaren 1 aylık yasal süre içinde alacaklıların masaya başvurarak alacaklarını kaydettirmeleri gerekir:

Aşama / İşlem	Kanuni Dayanak	Süre & Usul	Hukuki Sonuç & Risk
Alacak Kayıt Başvurusu (İddia)	İİK m. 219/2	İlandan itibaren 1 Ay içinde	Süresinde kayıt yapılmazsa alacaklı ilk alacaklılar toplantısına katılamaz; gecikmiş kayıt masrafı öder.
Gecikmiş Alacak Kaydı	İİK m. 236	Sıra cetveli nihai tasfiyeye kadar	Masanın onayına sunulur; alacaklı ekstra tebligat ve inceleme giderlerini peşin yatırmak zorundadır.
Sıra Cetvelinin İlanı	İİK m. 232 & 234	İflas idaresince askıya çıkarılır	Alacakların kabul veya ret durumunu ve rehin/imtiyaz sıralarını gösterir.
Sıra Cetveline İtiraz Davası	İİK m. 235	İlandan itibaren 15 Gün	Alacağın esasına veya miktarına ilişkin itirazlar Asliye Ticaret Mahkemesinde dava edilir.
Sıraya / İdareye Şikayet	İİK m. 235/son	Tebliğden itibaren 7 Gün	Yalnızca alacağın sırasına (imtiyaz derecesine) ilişkin usuli itirazlar İcra Mahkemesine şikayet edilir.

2. Sıra Cetvelinde Alacak Dereceleri ve İmtiyazlı Alacaklar (İİK m. 206)

İflas tasfiyesinde masadaki nakit, tüm alacaklılara eşit olarak dağıtılmaz. İİK m. 206 maddesi uyarınca alacaklar katı bir imtiyaz hiyerarşisine göre tasnif edilir:

a) Rehinli Alacaklar (Öncelikli Tahsis)

Rehinli taşınır veya taşınmaz malların satış bedeli, öncelikle o rehinle teminat altına alınmış olan alacaklıya ödenir. Satış bedelinden geriye kalan kısım masaya devredilir; rehin tutarının karşılamadığı bakiye alacak ise adi alacak olarak 4. sıraya kaydedilir.

b) İmtiyazlı Alacak Sıralaması (İİK m. 206)

Rehinli malların satışından sonra masada kalan serbest aktifler sırasıyla şu derecelere tahsis edilir:

1. Birinci Sıra: İşçilerin ihbar ve kıdem tazminatları dahil son bir yıllık ücret alacakları ile işveren iflas etmeden önceki son bir yıl içinde doğmuş nafaka alacakları.
2. İkinci Sıra: Vesayet ve velayet altındaki kişilerin mallarına ilişkin yönetimden doğan alacaklar.
3. Üçüncü Sıra: Özel kanunlarında imtiyazlı olduğu açıkça belirtilen alacaklar.
4. Dördüncü Sıra (Adi Alacaklar): İmtiyazsız tüm ticari alacaklar, yabancı tedarikçi faturaları, sözleşme cezaları ve teminatsız banka kredileri. Bu sıradaki alacaklılara masadaki kalan para oransal (garameten) olarak paylaştırılır.

3. Sıra Cetveline İtiraz Davası (İİK m. 235) ve Yargılama Usulü

İflas idaresi, alacaklının bildirdiği faturayı, cari hesabı veya sözleşmesel alacağı kısmen veya tamamen reddederse ya da haksız olarak adi sıraya kaydederse alacaklı dava açmak zorundadır:

• Görevli ve Yetkili Mahkeme: İflasa karar veren yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesidir.
• Hak Düşürücü Süre: Sıra cetvelinin Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilan edildiği tarihten itibaren 15 gündür. Bu süre kesindir ve hak düşürücüdür; tebligat beklenmez.
• Dava Kime Karşı Açılır: Alacağın esasına veya miktarına itiraz ediliyorsa dava doğrudan İflas Masasına karşı açılır. Başka bir alacaklının kabul edilen alacağına veya onun sırasına itiraz ediliyorsa dava o alacaklı aleyhine ikame edilir.
• Yargılama Usulü: Dava Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca Basit Yargılama Usulü ile görülür ve deliller (fatura, gümrük beyannameleri, banka dekontları, ticari defterler) sunulur.

4. Konkordato Projesinde Alacak Kaydı ve Oy Hakkı (İİK m. 299 & 302)

Borçlunun iflas yerine konkordato mühleti alması halinde (İİK m. 285 vd.), konkordato komiserliği alacaklıları alacaklarını kaydettirmeye davet eder (İİK m. 299 - 15 günlük ilan). Konkordato projesinin kabulü için İİK m. 302 uyarınca kaydedilmiş alacaklıların ve alacak tutarının çifte çoğunluğu (kaydedilmiş alacaklıların ve alacakların yarıdan fazlası veya alacaklıların 1/4’ü ve alacak tutarının 2/3’ü) aranır. Alacağını süresinde kaydettirmeyen alacaklılar konkordato müzakerelerinde oy kullanamazlar ancak tasdik edilen konkordato projesi hükümleriyle bağlanırlar.

Sıkça Sorulan Sorular

Yabancı şirketler iflas masasına alacak kaydı yaparken teminat (teminat-ı akçe) yatırmak zorunda mıdır?

MÖHUK m. 48 uyarınca yabancı gerçek ve tüzel kişiler Türk mahkemelerinde ve icra dairelerinde dava açarken veya takip yaparken kural olarak yabancılık teminatı yatırmakla yükümlüdür. Ancak Türkiye ile alacaklının vatandaşı olduğu ülke arasında adli yardım veya karşılıklılık (reciprocity) anlaşması (örneğin Lahey Hukuk Usulü Sözleşmesi) varsa teminattan muaftırlar.

Sıra cetveline itiraz davası açılmazsa ne olur?

15 günlük hak düşürücü süre içinde dava açılmaması halinde iflas idaresinin ret veya tenzil kararı kesinleşir. Alacaklı artık masadan hak iddia edemez ve tasfiye payından mahrum kalır.

Faturaya dayalı alacaklar iflas masasına nasıl ispat edilir?

Faturanın borçluya tebliğ edildiğini gösteren teslim fişleri, irsaliyeler, gümrük giriş-çıkış evrakları, banka transfer kayıtları ve her iki tarafın ticari defter kayıtları ile alacağın varlığı ve muacceliyeti ispatlanır.

Konkordato mühleti içinde ihtiyati haciz kararı uygulanabilir mi?

İİK m. 294 uyarınca geçici ve kesin konkordato mühleti verilmesiyle birlikte borçlu aleyhine hiçbir icra takibi yapılamaz, başlamış takipler durur ve ihtiyati haciz/ihtiyati tedbir kararları uygulanamaz.

İflas tasfiyesi kapandıktan sonra tahsil edilemeyen bakiye alacak için ne yapılır?

İflas idaresi alacaklıya tahsil edilemeyen bakiye için İİK m. 251 uyarınca ‘Borç Ödemeden Aciz Belgesi’ (Aciz Vesikası) verir. Bu belge ile alacaklı, borçlunun ileride yeni malvarlığı edinmesi halinde yirmi yıllık zamanaşımı süresi içinde yeniden takip yapabilir; aciz vesikasındaki borç İİK m. 143/6 uyarınca vesikanın düzenlenmesinden itibaren yirmi yıl geçmesiyle zamanaşımına uğrar ve m. 143/4 uyarınca bu alacak için faiz istenemez.

---

İlgili Hizmet Alanları ve Dava Rehberleri

• Ticari Alacak Tahsili ve Varlık Kurtarma: Sınır ötesi B2B alacak takibi ve duruşmasızte İhtiyati Haciz (İİK 257) stratejileri.
• Yabancı Mahkeme ve Hakem Kararlarının Tenfizi: 5718 sayılı MÖHUK ve 1958 New York Konvansiyonu kapsamında tenfiz davaları.
• Ticari Dolandırıcılık ve Beyaz Yaka Suçları: CMK 128 adli el koyma, MASAK tedbirleri ve şirket içi varlık kurtarma.
• İstanbul Avukat ve Hukuk Bürosu Rehberi: Çağlayan ve Kartal adliyeleri yetki alanları, vekaletname ve UYAP dava yönetimi.

---

İlgili Hizmet Alanları

• Ticari Alacak Tahsili ve Varlık Kurtarma
• Yabancı Mahkeme ve Hakem Kararlarının Tenfizi
• Ticari Dolandırıcılık ve Beyaz Yaka Ceza Hukuku
• Ticari Uyuşmazlık ve Tahkim