Bu rehber iki yolu (ABD'deki Türk temsilciliğinde düzenlenen vekâletname ve ABD noteri ile apostil) karşılaştırır; apostili hangi ABD makamının verdiğini, tercümenin nasıl yapıldığını, metinde hangi özel yetkilerin bulunması gerektiğini ve vekâletin nasıl azledileceğini anlatır.
New Jersey’de yaşayan bir mühendis, annesinden kalan İzmir’deki daireyi satmak istiyor. ABD’de kurulu bir LLC, ödemeyi kesen Türk distribütörüne İstanbul’da dava açtırmak istiyor. Teksas’ta eşini kaybeden bir kadın, eşinin Türkiye’deki aile evindeki payıyla ilgilenmek zorunda. Hiçbiri bu işler için Türkiye’ye gelmeyi düşünmüyor. Hepsinin ihtiyacı aynı: Türkiye’deki makamın kabul edeceği bir vekâletname.
ABD’de bu belge iki yoldan hazırlanır. Birincisi bir Türk temsilciliğinden randevu almaktır: Vaşington Büyükelçiliği ya da Boston, Chicago, Houston, Los Angeles, Miami ve New York başkonsoloslukları. Vekâletname burada Türkçe ve bir Türk noterlik işlemi olarak düzenlenir; başka bir onaya ihtiyaç duymaz. İkincisinde imza ABD’de kalır: oturduğunuz eyaletteki bir noter (notary public) önünde imzalarsınız, yetkili ABD makamı apostil şerhini ekler, Türkçe tercüme de asıl Türkiye’ye ulaştıktan sonra onaylanır. Apostil Sözleşmesi ABD için 15 Ekim 1981, Türkiye için 29 Eylül 1985 tarihinden beri yürürlükte olduğundan apostilin üzerine ayrıca konsolosluk onayı eklenmez.
Hangi yolun doğru olduğunu kolaylık değil, vekilin vekâletnameyle ne yapacağı belirler: tapuda satış, dava, mirasçılık belgesi başvurusu ya da genel kurulda oy. Bu rehber bu işleri yukarıdaki üç örnek üzerinden anlatır.
İşe göre yol seçimi
Aşağıdaki tablo bir başlangıç noktasıdır; dayandığı kurallar sonraki bölümlerde.
| ABD’deki durum | Genellikle uygun yol | Neden | Türkiye’deki vekile ne ulaşır |
|---|---|---|---|
| New Jersey’de oturan Türk vatandaşı, İzmir’deki dairesini satıyor | New York Başkonsolosluğu | Tapu vekâletnamesi düzenleme şeklinde yapılır; konsolos bunu Türk noterlik işlemi olarak düzenler | Postayla vekâletnamenin aslı ya da, vekâletname izin veriyorsa, Türk noterinden alınan örnek |
| Türkçe bilmeyen ABD vatandaşı eş, taşınmaz alıyor ya da satıyor | Yeminli tercümanla konsolosluk ya da tapunun şartları kontrol edilerek ABD noteri ve apostil | Konsolosluk yolu, Noterlik Kanunu’na göre düzenlenmiş vekâletname kuralına doğrudan uyar | Türkçe konsolosluk vekâletnamesi ya da apostilli vekâletname ve onaylı tercümesi |
| ABD’deki LLC, Türk distribütöre dava açıyor | ABD noteri, ardından apostil | New York ve Los Angeles başkonsoloslukları yabancı şirketler için vekâletname düzenlemediklerini belirtir | Apostilli vekâletname, imzalayanın yetkisini gösteren belgeler, onaylı tercümeler |
| Teksas’ta eşini kaybeden kadın mirası takip ediyor | Houston Başkonsolosluğu ya da ABD noteri ve apostil | İki yol da işler; vekâletname her miras adımını tek tek saymalıdır | Mahkeme ya da noter başvurusunu, intikali ve satışı sayan vekâletname |
| Türk şirketinde ortak olan kişi oy kullanıyor ya da pay devrediyor | İmzalayana göre iki yoldan biri | Anonim şirket genel kurulunda tüzel kişinin temsilcisi vekâletname ibraz eder; limited şirkette pay devrinde imzalar noterce onanır | Şirketi, payları ve işlemleri sayan vekâletname |
| Daha önce verdiği vekâleti sona erdirmek isteyen herkes | Konsolosluk ya da ABD noteri ve apostil | Azil vekile ve vekâletnameye dayanan her makama ulaşmalıdır | Türk noteri aracılığıyla tebliğ edilen azilname |
Konsolosluk yolu: ABD’de imzalanan Türk noterlik işlemi
Yurt dışında Türk noterinin işini Türk konsolosu görür. Noterlik Kanunu’na (1512 sayılı Kanun) göre yabancı memleketlerde noterlik işleri konsoloslar tarafından görülür (m. 191); bu görev Kanun’un noterlik işlemlerine ilişkin hükümleri uyarınca konsolosluk binası içinde yapılır (m. 192). Konsoloslara uygulanacak hükümleri gösteren m. 193, düzenleme ve onaylama işlemlerine ilişkin m. 78 ila 108’i ve tercüman kuralını içeren m. 74’ü de kapsar.
Bu ayrım en çok taşınmaz işlerinde önem taşır. Niteliği bakımından tapuda işlem yapılmasını gerektiren sözleşme ve vekâletnameler, yalnız imzanın onaylanmasıyla değil, düzenleme şeklinde yapılır (m. 89). Düzenleme tutanağı başka bilgilerin yanında ilgilinin ve varsa tercüman, tanık ve bilirkişinin kimlik ve adreslerini, ilgilinin vergi kimlik numarasını ve ilgilinin hakiki arzusu hakkındaki beyanını içerir (m. 84). Onaylama ise daha dardır: imzanın imzayı atan kişiye ait olduğunun bir şerhle belgelenmesidir (m. 90). Konsoloslar m. 78 ila 108’e tabi olduğu için düzenleme şeklindeki vekâletnameyi de yapabilir.
Her temsilcilik belli eyaletlere bakar. New York Başkonsolosluğu New York, New Jersey, Delaware ve Pennsylvania’yı kapsar; örnekteki New Jersey’li malik randevuyu orada alır. Houston Başkonsolosluğunun görev bölgesi Teksas ile birlikte Arkansas, Alabama, Louisiana, Mississippi, New Mexico, Oklahoma ve Tennessee’dir. Vaşington Büyükelçiliğinin konsolosluk şubesi District of Columbia, Maryland, Virginia ve West Virginia’ya bakar. Randevular Dışişleri Bakanlığının konsolosluk.gov.tr sistemi üzerinden alınır.
Başkonsoloslukların kendi bilgi notları randevudan önce okunmaya değer. Bu notlar vekilin adı, soyadı, T.C. kimlik numarası ve doğum tarihini, vekil avukatsa bağlı olduğu baroyu ve sicil bilgilerini ister. Tapu vekâletnameleri için iki adet aynı vesikalık fotoğraf arar. Vekâletnamenin elinizdeki bir metinden düzenlenmesini istiyorsanız, notlar bu metnin önceden Word gibi düzenlenebilir bir formatta gönderilmesini ister. Genel notlar süre istenmedikçe vekâletnamenin süresiz geçerli olduğunu (New York Başkonsolosluğunun yabancılar ve Türkçe bilmeyenler için 2026 tarihli notu ise bu vekâletnamelerin süreli düzenlenmesi gerektiğini yazar), vekilin Türkiye’deki noterlerden vekâletnamenin örneğini alabilmesi için bu yetkinin vekâletnameye yazılması gerektiğini ve bunun işlemin başında söylenmesi gerektiğini belirtir.
Türkçe bilmeyen biri için Noterlik Kanunu m. 74 yeminli bir tercümanın bulundurulmasını ister. New York Başkonsolosluğunun 2026 tarihli notu, yabancılar ve Türkçe bilmeyen Türk vatandaşları için yalnız tapu alım-satım ile avukat/dava konularında, yalnız gerçek kişilere vekâletname düzenlendiğini, yabancı şirketler için düzenlenmediğini ve randevunun notta adı geçen tercümanlar aracılığıyla alındığını belirtir. ABD vatandaşı eşiyle birlikte satış yapacak aileler için bu not önemlidir.
ABD noteri yolu: notary public, bazı eyaletlerde County Clerk, sonra apostil
Herkes Türkiye için vekâletnameyi ABD’deki bir noter önünde imzalayabilir. Metin çoğunlukla İngilizce hazırlanır, tercümesi sonra yapılır. ABD noterinin imza ve mührünü Türkiye’de kullanılmak üzere doğrulayan şey apostil şerhidir.
Apostil Sözleşmesi noterlik işlemlerini ve kişilerin özel sıfatla imzaladığı belgelere konan resmî şerhleri resmî belge sayar (m. 1). Taraf devletler arasında imzanın doğruluğunu, imzalayanın sıfatını ve gerektiğinde mühür veya damganın aslına uygunluğunu doğrulamak için istenebilecek tek işlem apostil şerhidir (m. 3). Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK, 6100 sayılı Kanun) da aynı yöndedir: yabancı devlet makamlarınca hazırlanan resmî belgelerin Türkiye’de bu vasfı taşıması, belgenin verildiği devletin yetkili makamı veya ilgili Türk konsolosluğu tarafından onaylanmasına bağlıdır (m. 224/1); Türkiye’nin taraf olduğu milletlerarası sözleşmelerin yabancı resmî belgelerin tasdikine ilişkin hükümleri saklıdır (m. 224/2). New York ve Chicago başkonsolosluklarının notları, ABD noterinde onaylanan vekâletnamelerin imza ve mühür onayını yapmadıklarını açıkça yazar: apostilden sonra belge doğrudan Türkiye’ye gönderilir.
ABD’de apostil veren makamlar
Yetkili makam belgeyi kimin düzenlediğine ya da onayladığına göre değişir. Federal kurumların düzenlediği belgelere ABD Dışişleri Bakanlığının Onay Ofisi (Office of Authentications), federal mahkeme belgelerine federal mahkeme yazı işleri müdürleri apostil verir. Eyalet hukukuna göre düzenlenen ya da onaylanan belgelere ise her eyaletin belirlediği makam, çoğunlukla Secretary of State ofisi apostil verir; örneğin Alaska’da bu makam Vali Yardımcısıdır (Lieutenant Governor). Noter onaylı vekâletname için yetkili olan, noterin görev yetkisini aldığı eyaletin makamıdır.
Bazı eyaletler noter ile apostil arasına bir adım ekler. New York eyaletinin Department of State birimi, noter onaylı belgelerin önce noterin yetkili olduğu ilçenin (county) County Clerk’i tarafından onaylanmasını şart koşar. New Jersey’de apostili eyalet Hazine Departmanına (Department of the Treasury) bağlı Division of Revenue and Enterprise Services verir ve New Jersey noterinin ve imzalayanın ıslak imzasını taşıyan belge ister. Teksas’ta Secretary of State, Teksas kamu kayıtlarına apostil verebilen tek kurum olduğunu belirtir. Usul ve formlar değişebileceğinden imzadan önce apostili verecek eyaletin kendi sayfasına bakılmalıdır; başkonsoloslukların notları da County Clerk onayının bazı eyaletlerde arandığını, bazılarında aranmadığını hatırlatır.
Los Angeles Başkonsolosluğunun bu yola ilişkin 2026 tarihli notu, vesikalık fotoğrafın sayfanın sağ üst köşesine yapıştırılmasını ister ve fotoğrafın üzerine de noter mührü vurdurulmasını tavsiye eder; ayrıca birden çok sayfalı vekâletnamede her sayfanın ayrı ayrı imzalanıp noterce mühürlenmesini ve nüfus cüzdanı ya da T.C. kimlik kartı kopyasına “aslı gibidir” (true copy) tasdiki alınmasını ister.
Tercüme apostilden sonra yapılır
Türk makamları Türkçe çalışır. Yabancı dilde yazılmış belgeye dayanan taraf, tercümesini de mahkemeye sunmak zorundadır (HMK m. 223/1); mahkeme kendiliğinden veya karşı tarafın talebi üzerine belgenin resmî tercümesini de isteyebilir (m. 223/2). Tercüme bütün paketi kapsar: vekâletname metni, ABD noterinin şerhi, varsa County Clerk onayı ve apostil şerhinin kendisi.
Yaygın uygulama, apostilli aslın Türkiye’ye gönderilmesi ve tercümenin burada yapılmasıdır. Noterlik Kanunu m. 60/6, belgeleri bir dilden diğer dile çevirmeyi noterin görevleri arasında sayar; noter tercümenin altına bir şerh verir ve yeminli tercüman kullanmışsa bu şerh tercümanın kimliğini ve adresini içerir (m. 103). Chicago Başkonsolosluğunun notu diğer yolu da anlatır: tercüme ABD’de yapılırsa tercümenin de noter, gerektiğinde County Clerk ve apostil onayından geçmesi gerekir. Türkiye’de tercüme bu ikinci zinciri ortadan kaldırır.
Vekâletnamenin vekile tanıması gereken yetkiler
Türk hukuku önemli işlerde vekâletnameyi dar okur. Türk Borçlar Kanunu (TBK, 6098 sayılı Kanun) uyarınca vekâletin kapsamı sözleşmede açıkça gösterilmemişse görülecek işin niteliğine göre belirlenir (m. 504/1) ve işin görülmesi için gerekli hukuki işlemleri yapma yetkisini kapsar (m. 504/2). Ancak vekil, özel olarak yetkili kılınmadıkça, başka işlerin yanında, dava açamaz, sulh olamaz, hakeme başvuramaz, kefil olamaz, bağışlama yapamaz, taşınmazı devredemez ve bir hak ile sınırlandıramaz (m. 504/3). ABD’de yaşayanların ihtiyaç duyduğu işlerin çoğu için genel vekâletname yetmez.
İzmir’deki dairenin satışı
New Jersey’deki malikin vekâletnamesi daireyi tapu bilgileriyle (il, ilçe, mahalle, ada, parsel ve bağımsız bölüm numarası) göstermeli; vekilin daireyi satabileceğini, satışı tapuda imzalayabileceğini ve satış bedelini alabileceğini açıkça yazmalıdır. Başkonsolosluklar alım-satım vekâletnamelerinde vekil ile alıcı veya satıcının aynı kişi olamayacağını da belirtir; alıcı malik adına imza atmak üzere vekil tayin edilemez.
Tapu müdürlüğünde istem incelenir ve istemin hak sahibi tarafından yapılıp yapılmadığı belirlenir (Tapu Sicili Tüzüğü m. 18/1). İstem vekâleten yapılmışsa vekilden, Noterlik Kanunu’na göre düzenlenmiş ve istem konusu işleri yapmaya yetkili olduğunu içeren vekâletname istenir; tapu işlemi için düzenlenecek vekâletnamelerde vekâlet verenin imzası zorunludur ve tapu sicilindeki hak sahibi ile vekâletnamedeki vekâlet verenin kimliği karşılaştırılır (m. 18/4). Yabancı uyruklu gerçek kişilerin ve yabancı ülkelerde kurulan ticaret şirketlerinin tapu işlemlerinde kullanacağı belgeleri belirlemeye Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü yetkilidir (m. 18/8). Konsolosluk yolu Noterlik Kanunu şartını tek adımda karşılar. Los Angeles Başkonsolosluğunun şirket vekâletnamelerine ilişkin notu da apostil yöntemini tapu işlemleri dışındaki işler için önerir. Tapu işleminde ABD noteri ve apostil yolunu kullanmak istiyorsanız, imzadan önce işlemi yapacak tapu müdürlüğüne ya da orada işi yürütecek avukata hangi şekli kabul edeceğini sorun. Satıştan önce tapu kaydının kendisine bakmak da yararlıdır: tapu kaydı nasıl okunur. Taşınmaz alımında vekâletname için ayrıca yurt dışından vekâletname ile gayrimenkul alımı rehberine bakılabilir.
ABD’deki LLC’nin Türkiye’de açacağı dava
Davaya vekâlet, hüküm kesinleşinceye kadar davanın takibi için gereken bütün işlemleri, hükmün yerine getirilmesini ve yargılama giderlerinin tahsilini kapsar (HMK m. 73/1). Bazı işlemler için yine de açık yetki gerekir. HMK m. 74 bunları sayar: sulh olmak, hâkimi reddetmek, başkasını tevkil etmek, haczi kaldırmak, tahkim ve hakem sözleşmesi yapmak, alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurmak, davadan veya kanun yollarından feragat etmek, karşı tarafı ibra etmek ve davasını kabul etmek bunlardan bazılarıdır. Bir şirketin dava vekâletnamesi bu işleri açıkça saymalıdır; sulh masaya geldiğinde yeni bir vekâletname ve apostil hazırlamak zaman alır.
HMK m. 76/1 uyarınca avukat, dava ya da takip dosyasına noterce onaylanan veya düzenlenen vekâletnamenin aslını ya da kendi onayladığı aslına uygun örneğini koymak zorundadır; avukatın çıkardığı vekâletname örnekleri bütün yargı mercileri, resmî daire ve kurumlar ile gerçek ve tüzel kişiler için resmî örnek hükmündedir (1136 sayılı Avukatlık Kanunu m. 56). Vekil aracılığıyla takip edilen davalarda usulüne uygun düzenlenmiş bir vekâletnamenin bulunması dava şartıdır (HMK m. 114/1-f). Gecikmesinde zarar doğabilecek hâllerde mahkeme, vereceği kesin süre içinde vekâletnamenin getirilmesi koşuluyla avukatın dava açmasına veya usul işlemlerini yapmasına izin verebilir (HMK m. 77/1). Bu bir emniyet supabıdır, plan değildir.
ABD’ye özgü iki nokta var. Birincisi, New York ve Los Angeles başkonsoloslukları yabancı şirketler için vekâletname düzenlemediklerini belirttiğinden LLC vekâletnameyi ABD noterinde imzalar ve apostil alır. İkincisi, dosya imzalayanın şirketi temsile yetkili olduğunu göstermelidir: eyalet sicilinden şirketin varlığını gösteren bir belge ile imzalayanı belirten karar ya da yetkili beyanı, her biri belgeyi düzenleyen ya da onaylayan eyaletin apostiliyle. Türk mahkemesinde dava açan yabancı gerçek ve tüzel kişiler, yargılama giderleriyle karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılamak üzere mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermek zorundadır; MÖHUK m. 48/2’ye göre mahkeme dava açanı karşılıklılık esasına göre teminattan muaf tutar (5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun m. 48). Alacak davaları için ABD’li ihracatçıların Türk alıcıdan alacak tahsili rehberine, uyuşmazlıkta zaten bir ABD kararı varsa ABD mahkeme kararının Türkiye’de tenfizi rehberine bakılabilir.
Teksas’taki dul eşin miras işleri
Eşin sağlığında verdiği vekâletname, kural olarak onun ölümünden sonra kullanılamaz. Hukuki işlemden doğan temsil yetkisi, aksi kararlaştırılmadıkça veya işin özelliğinden anlaşılmadıkça temsil olunanın ölümüyle sona erer (TBK m. 43/1); vekâlet sözleşmesi de sözleşmeden veya işin niteliğinden aksi anlaşılmadıkça taraflardan birinin ölümüyle kendiliğinden sona ermiş olur (m. 513/1). Temsilcinin yetkisinin sona erdiğini bilmeden yaptığı işlemler, üçüncü kişi bunu bilmiyorsa mirasçıları bağlar (m. 45); vekilin sona ermeyi öğrenmeden önce yaptığı işlerden mirasçılar sözleşme devam ediyormuş gibi sorumludur (m. 514).
Dul eşin bu yüzden kendi vekâletnamesine ihtiyacı vardır. Türkiye’deki ilk adım genellikle mirasçılık belgesidir (veraset ilamı): başvurusu üzerine yasal mirasçı oldukları belirlenenlere sulh mahkemesince veya noterlikçe mirasçılık sıfatlarını gösteren bir belge verilir (Türk Medeni Kanunu, 4721 sayılı Kanun m. 598/1). Nüfus kayıtlarının yeterli olmaması, belgenin yabancılar tarafından talep edilmesi, bilirkişi incelemesi veya tanık dinlenmesi gerekmesi ya da talebin yabancılık unsuru taşıması gibi yargılamayı gerektiren durumlarda noterlerce mirasçılık belgesi verilemez (Mirasçılık Belgesi Verilmesi ve Terk Eden Eşin Ortak Konuta Davet Edilmesi İşlemlerinin Noterler Tarafından Yapılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik m. 5/1); bu durumlarda belge sulh mahkemesinden istenir. Vekâletname her adımı saymalıdır: mirasçılık belgesi başvurusu, tapuda mirasçılar adına intikal, payın satışı ve bankalardaki işlemler.
Terekede borç olabilecekse süre önem taşır. Miras üç ay içinde reddolunabilir (TMK m. 606/1); bu süre yasal mirasçılar için, mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri ispat edilmedikçe mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten işlemeye başlar (m. 606/2). Ret, sulh mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla yapılır ve kayıtsız şartsız olmalıdır (m. 609). Reddi kapsaması istenen vekâletnamede bu yetki açık sözlerle yazılmalıdır. Terekenin kendisi için ABD’deki mirasçılar için Türkiye’de miras ve tapu intikali rehberine bakılabilir.
Şirket işleri
Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK, 6102 sayılı Kanun) iki hükmü şirket vekâletnamelerini sık gündeme getirir. Anonim şirket genel kurulunda tüzel kişilerin temsilcilerinin vekâletname ibraz etmeleri şarttır (m. 415/2). Limited şirkette esas sermaye payının devri ve devir borcunu doğuran işlemler yazılı şekilde yapılır ve tarafların imzaları noterce onanır (m. 595/1). Türkiye’deki bir yavru şirkette pay sahibi olan ABD şirketi ya da aile şirketindeki payını satan bir Türk-Amerikalı, şirketi, payları ve işlemleri sayan bir vekâletnameye ihtiyaç duyar. Ayrıntı için: limited şirkette pay devrinin geçerlilik şartları.
ABD vatandaşlığı, T.C. kimlik numarası ve Mavi Kart
Türk vatandaşlığını koruyan Türk-Amerikalılar, Türk makamları için Türk vatandaşıdır. Tapuda istemde bulunan hak sahibi gerçek kişiyse Türkiye Cumhuriyeti kimlik numaralı nüfus cüzdanı istenir ve ibraz edilen kimlik bilgileri tescile esas belgelerdeki nüfus bilgileriyle karşılaştırılır (Tapu Sicili Tüzüğü m. 18/2). Vekâletnamede bu yüzden vekâlet verenin T.C. kimlik numarası ve nüfus kaydındaki adı yer almalıdır. Los Angeles Başkonsolosluğunun notu, tapu işlemlerini içerenler dahil düzenleme şeklinde yapılması zorunlu bütün vekâletnamelerde yalnız nüfus cüzdanı ya da T.C. kimlik kartıyla işlem yapıldığını, pasaportun kullanılamayacağını belirtir.
ABD vatandaşlığını kazandıysanız Türk Vatandaşlığı Kanunu (5901 sayılı Kanun), bu durumunuza ilişkin belgeleri ibraz etmeniz ve yapılacak inceleme sonucunda kayden aynı kişi olduğunuzun tespiti hâlinde nüfus aile kütüğündeki kaydınıza çok vatandaşlığa sahip olduğunuza dair açıklama yapılacağını öngörür (m. 44/1). Soyadınız ABD’de değiştiyse bu kaydın güncel olması, tapudaki ad ile vekâletnamedeki adın uyuşması bakımından ayrıca önem taşır.
Doğumla Türk vatandaşı olup çıkma izniyle vatandaşlığını kaybedenler ve üçüncü dereceye kadar altsoyları, m. 28’de sayılan istisnalar dışında Türk vatandaşlarına tanınan haklardan aynen yararlanmaya devam eder (m. 28/1). Talep hâlinde bu kişilere Mavi Kart düzenlenir (m. 28/6); kendilerine verilen kimlik numarası, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası aranan yerlerde kullanılır (m. 28/8). Kimlik bilgileri değişmişse, uyruğundaki devlet makamından alınmış eski ve yeni kimlik bilgilerini gösteren belgenin usulüne göre tasdik edilmiş Türkçe tercümesiyle birlikte ibrazı zorunludur (m. 28/7). Başkonsoloslukların notları, Mavi Kart sahiplerinin vekâletname işlemlerini Mavi Kartla yapmalarını ister.
Vekâleti ABD’den sona erdirmek
Temsil olunan, hukuki işlemden doğan temsil yetkisini her zaman sınırlayabilir veya geri alabilir ve bu hakkından önceden feragat edemez (TBK m. 42/1 ve 42/2). Vekâlet veren ve vekil her zaman sözleşmeyi tek taraflı olarak sona erdirebilir; ancak uygun olmayan zamanda sona erdiren taraf, diğerinin bundan doğan zararını gidermekle yükümlüdür (m. 512).
Azletmek, vekâletnamenin etkisini kendiliğinden bitirmez. Yetkisinin sona erdiğinden habersiz temsilcinin yaptığı işlemlerin sonuçlarıyla temsil olunan bağlıdır; işlemin karşı tarafı sona ermeyi biliyorsa bu kural uygulanmaz (m. 45). Vekilin sona ermeyi öğrenmeden önce yaptığı işlerden vekâlet veren sözleşme devam ediyormuş gibi sorumludur (m. 514). Yetkiyi bir bankaya, tapuya ya da iş ortağına bildirdiyseniz geri aldığınızı da onlara bildirmelisiniz; aksi hâlde yetkinin geri alındığını iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri süremezsiniz (m. 42/3). Temsilci yetki belgesini geri vermekle yükümlüdür; belgenin geri verilmesi için gerekeni yapmazsanız iyiniyetli üçüncü kişilerin zararından sorumlu olursunuz (m. 44).
ABD’den azilname konsoloslukta düzenletilebilir; Chicago Başkonsolosluğunun notu, iptal edilecek vekâletnamenin düzenlendiği noterliğin adı, tarihi ve numarası ile vekilin T.C. kimlik numarası, kimlik bilgileri ve açık adresini ister. Azilname ABD noterinde imzalanıp apostil de alınabilir. Her iki durumda da azilnamenin vekile Türk noteri aracılığıyla tebliği yerinde olur; protesto, ihbarname ve ihtarname göndermek noterin kanuni görevlerindendir (Noterlik Kanunu m. 60/7). Derdest bir davada avukatı azlederseniz, azil beyanının dilekçeyle bildirilmesi veya tutanağa geçirilmesi ve gerektiğinde tebligat giderinin peşin ödenmesi gerekir; azil mahkeme ve karşı taraf bakımından ancak bu şekilde hüküm ifade eder (HMK m. 81/1).
Randevudan önce beş kontrol
- İşi adıyla yazın. Vekilin ne yapacağını somut yazın: belli bir dairenin satışı, belli bir şirkete karşı dava, mirasçılık belgesi başvurusu, belli bir genel kurul. Metnin TBK m. 504/3 ve HMK m. 74’teki işleri de kapsadığını kontrol edin.
- Ad ve numaraları eşleştirin. Nüfus kaydındaki adınızı, T.C. kimlik numaranızı ya da Mavi Kart numaranızı; vekilin adı, soyadı, T.C. kimlik numarası ve doğum tarihini hazır edin.
- Sınırları baştan belirleyin. Süre, dar kapsam ve vekilin noterden örnek alma yetkisi vekâletname düzenlenirken istenmelidir.
- Eyaletinizin zincirini öğrenin. Noter yolunda eyaletinizin apostilden önce County Clerk onayı isteyip istemediğini ve apostili hangi ofisin verdiğini kontrol edin.
- Tercümeyi ve postayı planlayın. Aslı takipli postayla gönderin; apostil dahil bütün paket Türkiye’de çevrilip onaylansın.
ABD’den Lex Lata ile çalışmak
Lex Lata, ABD’de yaşayan müvekkillerin Türkiye’deki tapu, dava, miras ve şirket işlerinde çalışır. Yalnız Türk hukuku konusunda görüş verir; ABD vergisi dahil ABD hukukuna ilişkin sorular ABD’de yetkili bir danışmanın alanıdır. İşlerin çoğu uzaktan, Türkçe ya da İngilizce yürür. Türkiye saat uygulamasını yıl boyunca değiştirmez: New York, ABD yaz saati döneminde İstanbul’un yedi saat, kışın sekiz saat gerisindedir; Chicago sekiz ve dokuz, Los Angeles on ve on bir saat geridedir.
Lex Lata, konsolosluk randevusundan ya da noter imzasından önce vekâletnamenin Türkçe metnini ve İngilizce çalışma tercümesini hazırlar; böylece metin kapsaması gereken işle örtüşür. Apostilli paket Türkiye’ye ulaştığında da kontrol edilir. ABD’den Türkiye’deki bir hukuki işi yürütmenin genel çerçevesi için ABD’de yaşayanlar için Türkiye’de avukat rehberini okuyabilir, bize iletişim sayfasından yazabilirsiniz.
