Birleşik Krallık'tan Türkiye'ye Vekâletname: Başkonsoloslukta mı, İngiliz Noteri ve FCDO Apostiliyle mi?

Bu rehber, Londra, Manchester ve Edinburg başkonsolosluklarında düzenlenen vekâletnameyi İngiliz noteri ya da solicitor önünde imzalanıp FCDO apostili alınan vekâletnameyle karşılaştırır; tercümeyi, Türk hukukunun açıkça yazılmasını istediği yetkileri, T.C. kimlik kartı ve Mavi Kart konusunu ve azli anlatır.

Birleşik Krallık’tan Türkiye’de kullanılacak vekâletname iki yoldan verilir: Londra, Manchester ya da Edinburg’daki üç Türk başkonsolosluğundan birinde imzalanır ve apostil gerekmez; ya da bir İngiliz noteri (notary public) veya solicitor önünde imzalanır ve FCDO Legalisation Office belgeye apostil koyar. Başkonsoloslukta düzenlenen vekâletname bir Türk noterlik işlemidir: 1512 sayılı Noterlik Kanunu’na göre yabancı memleketlerde noterlik işleri konsoloslar tarafından görülür (m. 191) ve bu görev konsolosluk binası içinde yapılır (m. 192). İngiliz noteri önünde imzalanan vekâletname ise yabancı belgedir; HMK m. 224/1 yabancı resmî belgenin Türkiye’de bu vasfı taşımasını onaya bağlar, m. 224/2 Türkiye’nin taraf olduğu milletlerarası sözleşmelerin yabancı resmî belgelerin tasdikine ilişkin hükümlerini saklı tutar. 1961 tarihli Lahey Apostil Sözleşmesi bunlardan biridir, bu yüzden apostil yeterlidir. Vekil taşınmaz satacak ya da devredecekse bu yetki vekâletnamede açıkça yazılmalıdır; çünkü 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 504/3’e göre vekil, özel olarak yetkili kılınmadıkça taşınmazı devredemez.

Kuzey Londra’da yaşayan, hem Türk hem İngiliz vatandaşı bir hemşire, babasının vefatından sonra Kayseri’deki daireyle ilgilenmek zorunda; daire artık onunla iki erkek kardeşinin. Kent’te emekliliğini geçiren bir çiftin Fethiye’de villası var: eşlerden biri Türk vatandaşı, diğeri İngiliz. İskoçya’da kurulu, ortaklarından biri Türk olan bir limited şirket, faturalarını ödemeyen Türk müşterisine İstanbul’da dava açtırmak istiyor. Üçünün de Türkiye’de onların yerine imza atacak, başvuru yapacak ya da duruşmaya girecek birine ihtiyacı var; bunun için de karşıdaki makamın işlem yapacağı bir vekâletname gerekiyor.

Birleşik Krallık’ta bu vekâletname iki yoldan hazırlanabilir. Birincisi Londra, Manchester veya Edinburg başkonsolosluklarından birinde randevu almaktır: konsolos vekâletnameyi Türkçe ve Türk noterlik işlemi olarak düzenler. İkincisinde imza yaşadığınız yerde atılır: bir notary public ya da solicitor önünde imzalanan belgeye Dışişleri, Milletler Topluluğu ve Kalkınma Bakanlığının (FCDO) Legalisation Office birimi apostil koyar, belge Türkiye’ye ulaşınca Türkçeye çevrilir. İki ülke de Apostil Sözleşmesi’ne taraftır (Birleşik Krallık’ta 24 Ocak 1965, Türkiye’de 29 Eylül 1985 tarihinden beri yürürlükte); bu yüzden apostilli belgenin bir de Türk konsolosluğuna onaylatılması istenemez.

Hangi yolun uygun olduğu, vekilin vekâletnameyle ne yapacağına bağlıdır. Rehber önce bu soruyu ele alıyor, sonra üç dosyaya dönüyor.

Birleşik Krallık’tan Türkiye’de kullanılacak bir vekâletnameyi nasıl veririm, apostil gerekir mi?

Önce vekilin vekâletnameyle ne yapacağına bakın. Başkonsoloslukta konsolos vekâletnameyi bir Türk noteri gibi Türkçe düzenler; belge Türkiye’ye apostilsiz ve tercümesiz gider. İngiliz noteri ya da solicitor önünde imzalanan vekâletnameye FCDO apostili konur ve belge Türkiye’de Türkçeye çevrilir; ayrıca Türk konsolosluğu onayı aranmaz (HMK m. 224/2). Tapu işleminde tapu müdürlüğü, 1512 sayılı Noterlik Kanunu’na göre düzenlenmiş, istem konusu işi yapmaya yetki veren ve vekâlet verenin imzasını taşıyan bir vekâletname ister (Tapu Sicili Tüzüğü m. 18/4); İngiliz noteri yolunu seçmeden önce avukatınız aracılığıyla tapu müdürlüğüne sorun.

Vekâletnameyi Türkiye’de kim okuyacak?

Her vekâletname sonunda Türkiye’de bir makamın önüne gelir ve her makam kendi kuralını uygular. Belgenin nasıl hazırlanacağını o makam belirler.

• Tapu müdürlüğü. Tapuda işlem gerektiren vekâletname, yalnız imzası onaylanarak değil, noter tarafından düzenleme şeklinde hazırlanır (1512 sayılı Noterlik Kanunu m. 89). Vekil başvurduğunda tapu müdürlüğü, 1512 sayılı Kanuna göre düzenlenmiş ve istem konusu işleri yapmaya yetkili olduğunu içeren bir vekâletname ister; vekâletnamede vekâlet verenin imzası bulunmak zorundadır ve sicildeki hak sahibi ile vekâlet veren karşılaştırılır (Tapu Sicili Tüzüğü m. 18/4).
• Mahkeme. Avukat, dosyaya noterce onaylanmış ya da düzenlenmiş vekâletnamenin aslını veya aslına uygunluğunu kendisinin onayladığı örneği koymak zorundadır (HMK m. 76/1). Dava vekil aracılığıyla takip ediliyorsa, usulüne uygun düzenlenmiş vekâletname HMK m. 114/1-f’nin saydığı dava şartlarındandır.
• Miras işlerinde sulh mahkemesi ya da noter. Mirasçılık belgesi başvuru üzerine sulh mahkemesince veya noterlikçe verilir (TMK m. 598/1).
• Şirket. Limited şirkette pay devri ve devir borcu doğuran işlem yazılı yapılmalı, tarafların imzaları da noterce onaylanmalıdır (TTK m. 595/1); ortaklar genel kurulunun onayı gibi öteki şartlar da limited şirkette pay devri rehberimizde ele alınıyor. Anonim şirkette pay sahibi bir tüzel kişiyse, genel kurula gönderdiği temsilci vekâletname göstermek zorundadır (TTK m. 415/2).

Başkonsoloslukta imzalanan vekâletname

Türk hukukunda yurt dışındaki noter, konsolostur. Noterlik Kanunu m. 191 yabancı memleketlerdeki noterlik işlerini konsoloslara bırakır; m. 192 bu işlerin konsolosluk binasında ve Kanunun noterlik işlemlerine ilişkin hükümlerine göre görüleceğini söyler. Konsoloslara hangi hükümlerin uygulanacağını m. 193 belirler; listede tercüman kuralı (m. 74) ile düzenleme ve onaylama kurallarını da içeren m. 78-108 yer alır. Bu nedenle konsolos, m. 89’un tapu vekâletnamesi için aradığı düzenleme şeklini yerine getirebilir.

Düzenleme şeklindeki işlem bir tutanaktır. Tutanakta noterin adı ve noterliğin ismi, işlemin yeri ve tarihi, ilgilinin ve varsa tercüman, tanık ve bilirkişinin kimlik ve adresleri, ilgilinin vergi kimlik numarası, ilgilinin hakiki arzusu hakkındaki beyanı ve imzalar bulunur; tutanağın aslı dairede saklanır, ilgiliye örneği verilir (m. 84).

Hangi başkonsolosluk nereye bakıyor?

Başkonsoloslukların iletişim sayfalarındaki görev bölgeleri şöyle:

• Londra: Londra, Güney Doğu, Güney Batı ve Doğu İngiltere bölgeleri, Jersey ve Guernsey ile Birleşik Krallığa bağlı denizaşırı topraklar.
• Manchester: West Midlands, East Midlands, Yorkshire and the Humber, Kuzey Doğu ve Kuzey Batı İngiltere, Galler ve Man Adası.
• Edinburg: İskoçya ve Kuzey İrlanda.

Üç başkonsolosluğun iletişim sayfası da randevu için konsolosluk.gov.tr adresini gösterir. Londra Başkonsolosluğunun Temmuz 2026 tarihli notuna göre bir randevuyla bir noter işlemi yapılabilir; Edinburg’un Şubat 2020 tarihli notu da alınan randevuyla yalnızca başvuru sahibinin işlemlerinin yapılabileceğini söyler.

Londra Başkonsolosluğunun notu ne istiyor?

Londra Başkonsolosluğu noterlik bölümü için Temmuz 2026 tarihli bir bilgi notu yayımladı. Aşağıdaki maddeler bu nottan alındı; Manchester ve Edinburg’da ayrıntı farklı olabilir, randevu alırken kontrol edin.

• T.C. kimlik kartının aslı ibraz edilir. Tapu işlemlerini içeren vekâletnamelerde yeni tip T.C. kimlik kartı zorunludur; diğer vekâletnamelerde pasaport, sürücü belgesi, Mavi Kart, milletvekili veya avukat kimlik kartı ile de işlem yapılabilir.
• Vekil tayin edilecek kişinin adı soyadı, doğum tarihi, baba adı ve T.C. kimlik numarası bilinmelidir.
• Araç satışı, boşanma ve tapu işlemlerini içeren vekâletnamelerde başvuru sahibinin iki güncel vesikalık fotoğrafı gerekir.
• Gayrimenkul satış ve devir vekâletnamesi için tapu fotokopisi ya da tapu bilgileri (il, ilçe, mahalle, köy, mevki, pafta, ada, parsel, arsa payı, kat, blok, bağımsız bölüm no) istenir.
• Avukata verilecek genel dava veya boşanma vekâletnamesi için avukatın adı soyadı, bağlı olduğu baro, T.C. kimlik numarası ve doğum tarihi gerekir.
• Daha önce kullanılan bir metnin aynısı isteniyorsa metin Word formatında hazır bulundurulur ya da önceki vekâletnamenin yevmiye numarası, tarihi ve noterlik bilgisi verilir.
• T.C. vatandaşlığı bulunmayan yabancılar pasaport aslı ve yeminli Türkçe tercümanla şahsen başvurabilir; yeminli tercüman listesi konsolosluk.gov.tr’de.

Not, şirket işlemlerinden yalnızca Türkiye’de kurulu şirketler için söz ediyor ve bunlar için imza sirkülerinin aslını ya da noter onaylı örneğini istiyor. Birleşik Krallık’ta kurulu şirketlerin vekâletnamesi hakkında bir şey söylemiyor; böyle bir şirket randevudan önce sormalı ya da aşağıdaki noter yolunu kullanmalıdır.

Konsolosun işlemi baştan Türk işlemi olduğu için apostil söz konusu olmaz; Sözleşme, diplomatik ve konsolosluk memurlarının düzenlediği belgeleri kapsam dışında bırakır (m. 1). Türkiye’deki bir resmî kurum Londra’da düzenlenen bir vekâletnamenin imza ve mühür teyidini isterse, nota göre talep o kurumun resmî e-posta adresinden ve vekâletnamenin taranmış örneği eklenerek gönderilmelidir.

İngiliz noteri ya da solicitor ve FCDO apostili

İkinci yolda belge postaya verilene kadar her şey Birleşik Krallık’ta kalır. gov.uk, vekâletname gibi belgelerin noter veya solicitor gibi bir İngiliz kamu görevlisince onaylanmaları şartıyla apostillenebileceğini söyler; İngiltere ve Galler, İskoçya ve Kuzey İrlanda’daki noter ve solicitor’ların resmî listelerine bağlantı verir. Lahey Konferansı Birleşik Krallık için (denizaşırı topraklar ayrı tutularak) tek bir yetkili makam gösterir: FCDO Legalisation Office. Belfast’ta, Cardiff’te veya Aberdeen’de imzalanan vekâletname de aynı birime gider.

Apostil neyi doğrular, neyi doğrulamaz?

gov.uk’e göre Legalisation Office belgedeki imza, damga veya mührün kendi kayıtlarıyla uyuşup uyuşmadığına bakar; uyuşuyorsa apostili ekler. Sözleşmenin 3. ve 5. maddelerine göre apostil imzanın gerçekliğini, imzalayanın hangi sıfatla hareket ettiğini ve gerektiğinde belgedeki mühür veya damganın kime ait olduğunu doğrular. Belgenin kendisine ya da ek bir sayfaya (allonge) konur (m. 4). Metnin vekile yeterli yetkiyi verip vermediği apostilin konusu değildir; bu, Türk hukukunun sorusudur.

Türk konsolosluğu onayı neden aranmaz?

Noterlik Kanunu m. 195, yabancı memlekette usulü uyarınca yapılan noterlik işleminin altındaki o memleketin yetkili merciinin imza ve mührünün konsolos tarafından onanacağını düzenler ve özel kanun hükümlerini saklı tutar. HMK m. 224/1, yabancı resmî belgenin Türkiye’de resmî belge sayılmasını, belgeyi veren devletin yetkili makamının ya da ilgili Türk konsolosluğunun onayına bağlar; aynı maddenin ikinci fıkrası tasdik konusundaki milletlerarası sözleşme hükümlerini saklı tutar. Apostil Sözleşmesi’ne göre her taraf devlet kapsamdaki belgeleri konsolosluk onayından muaf tutar ve istenebilecek tek işlem apostildir (m. 2 ve 3).

Kâğıt apostil mi, e-Apostil mi?

gov.uk kâğıt apostil ve e-Apostil seçeneği sunar. e-Apostil için belgenin İngiliz noteri veya solicitor tarafından elektronik olarak imzalanmış PDF dosyası olması gerekir; gov.uk hangi türün istendiğini belgeyi isteyen kişiye sormayı önerir. Türk mahkemesinde avukat vekâletnamenin aslını ya da kendisinin onayladığı örneğini sunar (HMK m. 76/1). Elektronik türü seçmeden önce Türkiye’deki avukatınıza danışın.

Tapuda kullanılacaksa

Tapu vekâletnamesinde şekil, yol seçilmeden önce netleştirilmelidir. Tapu Sicili Tüzüğü m. 18/4, 1512 sayılı Kanuna göre düzenlenmiş vekâletname ister; yabancı uyruklu gerçek kişilerle yabancı ülkelerde kendi ülkelerinin kanunlarına göre kurulan tüzel kişiliğe sahip ticaret şirketlerinin tapu ve kadastro işlemlerinde kullanacağı belgeleri belirlemeye ise m. 18/8 uyarınca Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü yetkilidir. Bu rehber Genel Müdürlüğün iç düzenlemelerini anlatmıyor. İngiliz noterine satış ya da alış vekâletnamesi hazırlatmadan önce, taşınmazın kayıtlı olduğu tapu müdürlüğüne hangi şekli kabul edeceğini ve belgede neyi görmek istediğini Türkiye’deki avukatınız aracılığıyla sorun.

Lasting power of attorney ile karıştırmayın

İngiltere ve Galler’de yapılan lasting power of attorney (LPA), bu rehberin anlattığı vekâletnameden farklı bir belgedir. gov.uk, LPA’yı kişinin, karar vermesine yardım etmek ya da onun adına karar vermek üzere bir veya birden çok kişiyi atamasını sağlayan hukuki bir belge olarak tanımlar ve yalnızca İngiltere ve Galler’de hukuken bağlayıcı olduğunu belirtir. LPA’nın kendisine ilişkin sorular, Birleşik Krallık’ın ilgili bölgesinde yetkili bir hukukçunun işidir.

İki yolun karşılaştırması

Üç dosya, üç vekâletname

Kayseri’deki baba evi, Kuzey Londra’dan

Hemşire hem Türk hem İngiliz vatandaşı; Kuzey Londra, Londra Başkonsolosluğunun görev bölgesinde. Başkonsolosluk vekâletnamesini düzenler, ancak Temmuz 2026 tarihli notuna göre mirasçılık belgesi vermez. Belge Türkiye’de sulh mahkemesinden veya noterden alınır (TMK m. 598/1). Nüfus kayıtlarının yetersizliği, talebin yabancılarca yapılması, bilirkişi incelemesi veya tanık dinlenmesi gerekmesi ya da talebin yabancılık unsuru taşıması gibi yargılamayı gerektiren durumlarda noter mirasçılık belgesi veremez (Mirasçılık Belgesi Verilmesi ve Terk Eden Eşin Ortak Konuta Davet Edilmesi İşlemlerinin Noterler Tarafından Yapılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik m. 5/1).

Birden çok mirasçı varsa, mirasın geçmesiyle paylaşmaya kadar terekedeki bütün hak ve borçları kapsayan bir ortaklık doğar; mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahip olur ve sözleşme veya kanundan doğan temsil ya da yönetim yetkisi saklı kalmak üzere tereke hakları üzerinde birlikte tasarruf eder (TMK m. 640). Mirasçılardan her biri, sözleşme veya kanun gereğince ortaklığı sürdürmekle yükümlü olmadıkça her zaman paylaşma isteyebilir (TMK m. 642/1). Bu yüzden vekâletnamede mirasçılık belgesi başvurusu, mirasçılar adına tapu intikali ve kardeşleriyle varacağı satış ya da paylaşma tek tek yer almalıdır.

Borç ihtimali takvimi daraltır. Reddin süresi üç aydır (TMK m. 606/1); yasal mirasçılarda süre, mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri ispat edilmedikçe, ölümü öğrendikleri tarihten işler (m. 606/2). Ret beyanı sulh mahkemesine sözlü ya da yazılı olarak yapılır ve kayıt veya şart taşıyamaz (TMK m. 609). Ret beyanını vekilin vermesi isteniyorsa, bu yetki vekâletnamede ayrıca ve açıkça yer almalıdır. Mirasçılık belgesinden tapu intikaline ve paylaşmaya kadar adımlar Birleşik Krallık’taki mirasçılar rehberinde ayrıca anlatılıyor.

Kent’teki çiftin Fethiye villası

Villa iki eşin adına kayıtlı. Tapu sicilindeki hak sahibi vekâletnamedeki vekâlet verenle karşılaştırıldığından (Tapu Sicili Tüzüğü m. 18/4), her eş kendi payı için yetki vermelidir. Kent, Londra Başkonsolosluğunun görev bölgesindedir. Türk vatandaşı eş yeni tip T.C. kimlik kartıyla, İngiliz eş pasaport aslı ve yeminli tercümanla başvurur; ikisinden de iki fotoğraf ve villanın tapu bilgileri istenir. İngiliz eş Kent’te bir noter önünde imzalamayı tercih ederse, önce tapu müdürlüğünün kabul edeceği şekli öğrenin.

Yolun seçimi kadar metin de önemlidir. Vekil, özel olarak yetkili kılınmadıkça taşınmazı devredemez ve bir hak ile sınırlandıramaz (TBK m. 504/3); “Türkiye’deki işlerimi takip etmeye” gibi bir ifade yetmez. Metin villayı tapu bilgileriyle tanımlamalı, satışa, tapuda resmî senedi imzalamaya, bedeli belirli bir hesaba almaya ve devir masraflarını ödemeye yetki vermelidir. Vekilin bir başkasını tevkil etmesi isteniyorsa bu da yazılmalıdır: vekil tevkil yetkisine dayanarak başkasını vekil tayin etmişse tapu dayanak vekâletnameyi de arar (m. 18/4). Vekâletnameye yazılacak ada, parsel ve bağımsız bölüm bilgileri tapu kaydından alınır; bu bilgilerin kayıtta nerede durduğunu tapu kaydı nasıl okunur rehberi gösteriyor.

İskoçya’daki limited şirketin Türk müşteriye açacağı dava

Şirket müdürü vekâletnameyi Edinburg’da bir solicitor bürosunda notary public önünde imzalar, FCDO apostil koyar. Türk mahkemesi avukatın usulüne uygun bir vekâletnamesi olup olmadığına bakacağından (HMK m. 114/1-f), dosya imzalayanın şirketi temsile yetkili olduğunu da göstermelidir. gov.uk, Companies House’un verdiği şirket belgesini apostillenebilecek belgeler arasında sayar; notere onaylatılmış bir yönetim kurulu kararıyla birlikte Türk avukata gösterilecek bir dayanak oluşur.

HMK m. 73/1’e göre davaya vekâlet hüküm kesinleşene kadar sürer; davanın takibi için gereken bütün işlemleri, hükmün yerine getirilmesini ve yargılama giderlerinin tahsilini kapsar, kanunun özel yetki aradığı hususlar ise bunun dışında kalır. Özel yetki gerektiren işleri HMK m. 74/1 sayar; bunlar arasında sulh olmak, hâkimi reddetmek, davanın tamamını ıslah etmek, başkasını tevkil etmek, haczi kaldırmak, tahkim ve hakem sözleşmesi yapmak, alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurmak, davadan veya kanun yollarından feragat etmek ve karşı tarafı ibra etmek ile davasını kabul etmek vardır. Vekil, özel olarak yetkili kılınmadıkça dava da açamaz (TBK m. 504/3). HMK m. 77/1, gecikmenin zarar doğurabileceği hâllerde mahkemeye, vekâletnamenin verilecek kesin süre içinde getirilmesi şartıyla avukatın dava açmasına veya usul işlemi yapmasına izin verme imkânı tanır. Avukatın çıkardığı vekâletname örnekleri bütün yargı mercileri, resmî daire ve kurumlar ile gerçek ve tüzel kişiler için resmî örnek hükmündedir (1136 sayılı Avukatlık Kanunu m. 56).

Bir de teminat konusu var. Türk mahkemesinde dava açan, davaya katılan veya icra takibinde bulunan yabancı gerçek ve tüzel kişiler, mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermek zorundadır; mahkeme karşılıklılık esasına göre teminattan muaf tutar (5718 sayılı MÖHUK m. 48). İskoçya’da kurulu bir şirketin muafiyetten yararlanıp yararlanmayacağı, dava açılmadan önce ayrıca değerlendirilmesi gereken bir sorudur. Alacağın kendisi için İngiliz ihracatçıların alacak tahsili rehberine bakabilirsiniz.

Tercüme: belge Türkiye’ye ulaştıktan sonra

Yabancı dilde yazılmış belgeye dayanan taraf, tercümesini de mahkemeye sunmak zorundadır; mahkeme kendiliğinden veya diğer tarafın talebi üzerine resmî tercüme de isteyebilir (HMK m. 223). Çeviri, Noterlik Kanunu m. 60/6’da sayılan noter görevlerindendir; çeviride noter metnin altına şerh verir ve yeminli tercüman kullanmışsa şerh tercümanın kimliğini ve adresini içerir (m. 103). Edinburg Başkonsolosluğunun Şubat 2020 tarihli notu, başkonsolosluklarca tercüme işlemi yapılmadığını ve yeminli tercümana başvurulması gerektiğini yazar.

Apostilli vekâletnamede sayfalardaki her şeyi çevirtin: vekâletnameyi, noterin şerhini ve apostili. Türkiye’deki okuyucu imzalayandan FCDO’ya kadar zincirin tamamını görür. Başkonsoloslukta düzenlenen vekâletname zaten Türkçedir ve kendisi için ayrıca tercüme gerekmez.

İngiliz-Türk çifte vatandaşlar ve Mavi Kart sahipleri

Herhangi bir nedenle yabancı bir devlet vatandaşlığını kazanan kişiler bu duruma ilişkin belgeleri ibraz eder ve kayden aynı kişi oldukları tespit edilirse, nüfus aile kütüğündeki kayıtlarına çok vatandaşlığa sahip olduklarına dair açıklama yapılır (5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m. 44/1). İngiliz vatandaşlığını aldıktan sonra bu işlemi yaptırmadıysanız, vekâletname öncesinde nüfus kaydınızın güncel olup olmadığına bakın. Vekâletnamede Türk nüfus kaydındaki ad, soyad ve T.C. kimlik numarası kullanılmalıdır, çünkü tapu müdürlüğü ibraz edilen kimlik bilgilerini tescile esas belgelerdeki nüfus bilgileriyle karşılaştırarak istemde bulunanla hak sahibinin aynı kişi olup olmadığını tespit eder (Tapu Sicili Tüzüğü m. 18/2).

5901 sayılı Kanunun 28/1 maddesi, doğumla Türk vatandaşı olup çıkma izniyle vatandaşlıktan ayrılanlara ve üçüncü dereceye kadar altsoylarına, maddedeki istisnalar dışında Türk vatandaşlarının haklarından aynen yararlanma imkânı tanır. Talep edene Mavi Kart verilir (m. 28/6); kişiye verilen kimlik numarası, T.C. kimlik numarası istenen her yerde onun yerine geçer (m. 28/8). Londra Başkonsolosluğunun Temmuz 2026 tarihli notu Mavi Kartı tapu dışındaki vekâletnamelerde kabul ediyor, tapu işlemi içeren vekâletnamelerde ise yeni tip T.C. kimlik kartını zorunlu tutuyor. Mavi Kart sahibiyseniz ve tapu vekâletnamesi vereceksiniz, randevudan önce başkonsolosluğa işlemin nasıl yapılacağını sorun.

Vekâletin azli

TBK m. 42 temsil olunana yetkiyi her an sınırlama ya da geri alma hakkı verir ve bu haktan önceden feragat edilemeyeceğini söyler. TBK m. 512, vekâlet sözleşmesini iki tarafa da her zaman tek taraflı sona erdirme imkânı verir; uygun olmayan bir zamanda sona erdiren taraf ise karşı tarafın bundan doğan zararını gidermek zorundadır. Yetki sona erince vekil yetki belgesini geri vermek veya hâkimin belirleyeceği yere bırakmakla yükümlüdür (TBK m. 44).

Birleşik Krallık’tan azlin iki pratik yolu var. Başkonsoloslukta azilname düzenletilebilir; Londra notu bunun için azledilecek kişinin adı soyadı ve Türkiye’deki açık adresini, vekâletnamenin düzenlendiği noterliğin adını, tarihini ve yevmiye numarasını istiyor. Ya da azilname İngiliz noteri önünde imzalanır, apostil alınır, Türkiye’de çevrilir ve bir Türk noteri aracılığıyla vekile gönderilir; ihtarname ve ihbarname göndermek noterin görevleri arasındadır (Noterlik Kanunu m. 60/7).

Ardından vekâletnameyi gören herkese haber verin. TBK m. 45’e göre temsilci yetkisinin bittiğini bilmediği sürece yaptığı işlemlerin sonuçları temsil olunanı ve haleflerini bağlar; üçüncü kişi sona ermeyi biliyorsa kural işlemez. Vekilin sona ermeyi öğrenmeden önce yaptığı işlerden, TBK m. 514 uyarınca vekâlet veren ya da mirasçıları sözleşme sürüyormuş gibi sorumlu tutulur. Vekâlet verenin ölümü de kural olarak, aynı istisnalarla, temsil yetkisini ve vekâleti sona erdirir (TBK m. 43 ve 513/1); Kayseri örneğindeki gibi bir mirasçının kendi vekâletnamesine ihtiyaç duymasının sebebi budur.

Lex Lata ile Birleşik Krallık’tan çalışmak

Lex Lata, Birleşik Krallık’ta yaşayan kişiler ve oradaki şirketler için Türkiye’deki tapu, miras, dava ve şirket işlerini yürütür. Yalnızca Türk hukuku konusunda görüş verir; İngiltere ve Galler, İskoçya veya Kuzey İrlanda hukukuna ya da Birleşik Krallık vergisine ilişkin sorular orada yetkili bir danışmana yöneltilmelidir. Görüşme ve yazışma dili Türkçe ya da İngilizcedir; dosya Birleşik Krallık’tan uzaktan takip edilir. Türkiye yıl boyunca UTC+3’te kalır; Londra, İngiliz yaz saati uygulanırken İstanbul’un iki saat, kışın üç saat gerisindedir. Birleşik Krallık’ta saatler mart ve ekim aylarının son pazar günü değişir.

Uygulamada Lex Lata vekâletnamenin Türkçe metnini önce hazırlar, imzadan önce okunması için İngilizce bir çalışma metni gönderir ve aslı İstanbul’a ulaştığında tercümesi yapılmış, apostilli dosyayı gözden geçirir. Birleşik Krallık’tan yürütülen diğer işler için Birleşik Krallık’ta yaşayanlar için Türkiye’de avukat rehberine bakabilir, Lex Lata’ya iletişim sayfasından ulaşabilirsiniz.