2026 Çelik Ürün Listesi: İGV ve Ek Mali Yükümlülük

Kurumsal ithalatçılar için pratik bir rehber: ek mali yükümlülüğün hukuki dayanağı, gümrük vergisinden ayrı tahsili, noksan ödemenin yaptırımı ve on beş günlük itiraz yolu.

Av. Onur ÇalışıcıYayın 8 Eylül 2026 · Güncelleme 26 Ekim 2026 · 14 dk okuma
Gravür: yük konteynerinden çıkan oklu yol, üstüne kırmızı paralar eklenmiş bir para kulesine uzanıyor; yanda Türk çay takımı.

Ana noktalar

  1. Ek mali yükümlülük, 2976 sayılı Kanun'a dayanılarak Cumhurbaşkanı kararıyla konulan bir sınır yüküdür; kanun onu açıkça vergi ve benzeri yükümlülüklerin dışında konumlandırır.
  2. Ocak 2026 çelik listesi, 10791 sayılı Karar kapsamındaki ilave gümrük vergisi (İGV) ekidir. Tam GTİP, menşe sütunu ve dipnotlar esas alınır; EMY ayrı bir araçtır ve 10790 sayılı Kararla yenilenen İthalat Rejimi Kararı II sayılı listenin 72. fasıl tablosundaki (8) numaralı dipnot, işaretli satırlarda DTÖ üyesi olmayan ülkeler (Azerbaycan Cumhuriyeti hariç) için ton başına 200 ABD doları EMY uygular.
  3. Her önlem kendi Cumhurbaşkanı kararında yaşar; kapsanan GTİP'ler, menşe şartı ve oran o kararda gösterilir, bu nedenle tek güvenilir cevap, beyannamenin tescil edildiği gün yürürlükte olan karardan çıkar.
  4. Yükümlülük gümrük idarelerince, ithalatta alınan gümrük vergilerinden ayrı olarak tahsil edilir; gümrük mevzuatının tescil, tahakkuk, tahsil, geri verme ve teminat hükümleri ise yalnızca usul ve şekle ilişkin olarak uygulanır.
  5. Noksan ödeme iki ayrı yaptırım doğurabilir: 2976 sayılı Kanun m.4 uyarınca noksan yükümlülüğün iki katı para cezası ve beyanın hatalı olduğu hâllerde 4458 sayılı Gümrük Kanunu m.234 cezaları.
  6. İtiraz yolu kısa ve sıralıdır: m.242 uyarınca on beş gün içinde bir üst makama itiraz, reddi hâlinde 2577 sayılı Kanun m.7 uyarınca otuz gün içinde vergi mahkemesinde dava.

Ocak 2026 çelik listesinde hangi ürünler var?

Ocak listesi, ek mali yükümlülükten (EMY) ayrı bir araç olan ilave gümrük vergisine (İGV) ilişkindir; çelikte EMY de doğabilir, çünkü 1 Ocak 2026’dan itibaren 10790 sayılı Kararla yenilenen İthalat Rejimi Kararı II sayılı listenin 72. fasıl tablosundaki (8) numaralı dipnot, işaretli satırlarda DTÖ üyesi olmayan ülkeler (Azerbaycan Cumhuriyeti hariç) için ton başına 200 ABD doları EMY öngörür. 10791 sayılı Karar, 3351 sayılı Kararın eklerini değiştirir. 31 Aralık 2025 tarihli ve 33124 sayılı Resmî Gazete’nin üçüncü mükerrerinde yayımlanmıştır; 2. maddesi yürürlük tarihini 1 Ocak 2026 olarak belirler.

Aşağıdaki gruplar, 72 ve 73. fasıllardaki listelenmiş satırları özetler; pozisyonların bütün alt ürünlerini kapsamaz. Oran uygulamadan önce tam GTİP, menşe, ülke sütunu ve dipnotlar ek tablodan kontrol edilmelidir.

GTİP pozisyon grubuListelenmiş satır bulunan ürün grupları
7207Yarı mamuller
7208–7212Demir veya alaşımsız çelikten yassı ürünler
7214–7217Demir veya alaşımsız çelikten çubuk, profil ve teller
7219, 7220, 7223Paslanmaz çelikten yassı ürün ve teller
7225, 7226, 7228, 7229Diğer alaşımlı çelikten yassı ürün, çubuk, profil ve teller
7303, 7304, 7306, 7307Boru, içi boş profil ve boru bağlantıları
7308–7311İnşaat aksamı, tanklar ve gaz kapları
7312–7320Tel eşya, zincir, bağlantı elemanları, iğne ve yaylar
7321–7326Isıtma, ev ve sağlık gereçleri, dökme eşya ve diğer demir-çelik eşya

Resmî Gazete karar ve ekinin tam metnini veya Ticaret Bakanlığının duyuru ve ek dosyalarını açabilirsiniz. Bu özet Ocak listesini anlatır; sonraki bir sevkiyat için tarife kararı değildir.

Aşağıdaki bölümler ek mali yükümlülüklerin konulmasını, tahsilini ve bunlara itirazı açıklar. Ocak çelik listesi için yukarıdaki ürün grupları ile aşağıdaki ayrı İGV açıklaması birlikte okunmalıdır.

Bu yük, belirli eşyanın ithalinde, 2976 sayılı Dış Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’a dayanılarak çıkarılan bir Cumhurbaşkanı kararıyla konulan mali bir yüktür. Kanun’un 1. maddesi bu yükümlülüklerin ithalat, ihracat ve diğer dış ticaret işlemleri üzerine vergi ve benzeri yükümlülükler dışında konulmasına imkân tanır; yani EMY bir vergi, bir gümrük vergisi ya da bir ticaret politikası savunma aracı değildir, gümrük idaresi onu sınırda diğer yüklerle birlikte tahsil ediyor olsa bile. Eşyanız kapsama giriyorsa itiraz yolu iki aşamalıdır: 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 242. maddesi uyarınca tebliğden itibaren on beş gün içinde bir üst makama yazılı itiraz, ardından 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 7. maddesindeki süre içinde vergi mahkemesinde dava.

Yük konteynerinin önünde iki para kulesi duruyor; biri yalın, öteki aynı kulenin üstüne kırmızı paralar eklenmiş hâli.
Ek mali yükümlülük, ithalatta gümrük vergisinin üstüne eklenir.

Kurumsal bir ithalatçı için asıl zorluk kavramın kendisi değil, hedefin sürekli yer değiştirmesidir. Konsolide tek bir EMY listesi yoktur. Her önlem kendi Cumhurbaşkanı kararında yaşar; Resmî Gazete’de kendi on iki haneli GTİP listesi, kendi menşe şartı ve kendi oranıyla yayımlanır, ve bu kararlar sürekli eklenir, değiştirilir, yürürlükten kaldırılır.

Ek Mali Yükümlülük Nedir, Ne Değildir?

Başlangıç noktası 2976 sayılı Kanun’un 1. maddesinin lafzıdır: dış ticaretin ülke ekonomisinin yararına düzenlenmesini sağlamak amacıyla ithalat, ihracat ve diğer dış ticaret işlemleri üzerine “vergi ve benzeri yükümlülükler dışında” ek mali yükümlülükler konulması ve kaldırılması, bunlara ilişkin esasların tespiti ve oluşan fonların kullanılması bu Kanun’a göre yürütülür. Araç, esnek bir dış ticaret politikası kaldıracı olarak tasarlanmış ve bilinçli olarak vergi mevzuatının dışına yerleştirilmiştir; böylece kanun değişikliğine gerek kalmadan yürütme işlemiyle konulup kaldırılabilmektedir.

Bu hukuki nitelik, ithalatçıların sıklıkla yanıldığı üç noktayı açıklar. Birincisi, EMY olağan gümrük vergisinin bir türü değildir ve gümrük vergisinin tabi olduğu tercihli tarife rejimini izlemez; bir serbest ticaret anlaşmasının ilgili pozisyondaki gümrük vergisini sıfırlaması, EMY’yi kendiliğinden ortadan kaldırmaz, hangi menşelerin kapsam dışında kaldığını kararın kendisi belirler. İkincisi, EMY bir ticaret politikası savunma aracı değildir: anti-damping vergisi, 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun’un 3. maddesi uyarınca ancak dampingli ya da sübvansiyonlu ithalatın bir üretim dalında maddi zarara yol açtığı, maddi zarar tehdidi oluşturduğu veya bir üretim dalının kurulmasını fiziki olarak geciktirdiği soruşturmayla tespit edilirse konulabilir ve 13. madde uyarınca soruşturmada belirlenen damping marjını ya da zararı gidermeye yetecek daha düşük oranı aşamaz; EMY ise doğrudan Cumhurbaşkanı kararıyla ihdas edilir, bütün bir tarife pozisyonuna uygulanır ve öncesinde hiçbir soruşturma aşaması yoktur. Üçüncüsü, EMY maliyet tablosunda ayrı bir kalemdir; Türkiye’ye mal ithalatında doğan olağan yüklerin içinde değil, üzerinde durur.

Türkiye’de bunun yanında ilave gümrük vergisi adında ayrı bir araç daha uygulanmaktadır ve o da kendi Cumhurbaşkanı kararlarıyla değiştirilir; ilave gümrük vergisine ilişkin çerçeve Karar, 2026 yılı için 31 Aralık 2025 tarihli ve 33124 sayılı (3. Mükerrer) Resmî Gazete’de yayımlanan 10791 sayılı Kararla, İthalat Rejimi Kararında değişiklik yapan 10790 sayılı Kararla aynı sayıda güncellenmiştir. İkisinin hukuki dayanağı da beyannamedeki adı da farklıdır; karıştırılmaları sık rastlanan bir hata kaynağıdır.

Hukuki Dayanak: 2976 Sayılı Kanun ve Cumhurbaşkanı Kararı

2976 sayılı Kanun alışılmadık ölçüde kısadır, toplam altı madde, ve rejimin tamamı bunların üçüne dayanır.

2. madde düzenleme yetkisini verir: Cumhurbaşkanı bu Kanun kapsamındaki konularda düzenlemeler yapmaya yetkilidir. 3. madde ise herhangi bir önlemin asıl içeriğinin nerede aranacağını söyler: ek mali yükümlülüklerin nevi, miktarı, tahsili, takibi, iadesi, gerektiğinde bütçeye irat kaydedilmesi, bir fonda toplanması ve fonun kullanım esasları “Cumhurbaşkanı kararında gösterilir”. Aynı maddenin ikinci fıkrası buna şunu ekler: ek mali yükümlülüklerin tahsilinde 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun uygulanır.

İthalatçı bakımından sonuç açıktır ve hafife alınmaya çok müsaittir: önlemin hukuku, kararın kendisidir. Başvurulacak genel bir EMY mevzuatı yoktur. Kapsam, oran, matrah veya menşe hakkındaki bir uyuşmazlık, beyannamenin tescil edildiği tarihte yürürlükte olan tek bir Cumhurbaşkanı kararının metni hakkındaki uyuşmazlıktır.

Bu, dava stratejisini de biçimlendirir. 2577 sayılı Kanun’un 7. maddesi, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde sürenin ilan tarihini izleyen günden başlayacağını söyler; ancak hemen devam eder: bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilirler ve düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması, bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmaz. Uygulamada bu, Cumhurbaşkanı kararı ile bireysel tahakkukun aynı davada birlikte hedef alınabilmesi anlamına gelir.

Yükümlülük Nasıl Tahakkuk Eder ve Nasıl Tahsil Edilir?

4458 sayılı Kanun’un 15. maddesi zaman kuralını koyar: gümrük vergileri, gümrük yükümlülüğünün başladığı tarihte yürürlükte olan gümrük tarifesine göre hesaplanır. Aynı maddenin ikinci fıkrası mantığı bu tür önlemlere genişletir, eşya ticaretine ilişkin özel hükümlerle belirlenmiş diğer önlemler, gerektiği takdirde, söz konusu eşyanın tarife pozisyonuna göre uygulanır. Yani riski belirleyen şey sözleşme tarihi ya da yükleme tarihi değil, GTİP ile tescil tarihidir; gümrük idaresiyle ithalatçı GTİP’in kendisinde ayrışıyorsa mesele bir GTİP uyuşmazlığı ve bağlayıcı tarife bilgisi sorununa dönüşür.

Tahsilat gümrük idaresine aittir. Bu alandaki kararlar tipik olarak, yükümlülüğün gümrük idarelerince ithalatta alınan gümrük vergileri ve diğer mali yükümlülüklerden ayrı olarak tahsil edileceğini ve genel bütçeye irat kaydedileceğini; 4458 sayılı Kanun ile diğer gümrük mevzuatının tescil, tahakkuk, tahsil, geri verme, takip ve teminata bağlamaya ilişkin hükümlerinin ek mali yükümlülük için de usul ve şekle müteallik olarak uygulanacağını düzenler. Bu son kayıt dikkate değer: gümrük mekanizması usul için ödünç alınmıştır, esas için değil; dolayısıyla gümrük vergisi bakımından tanınan maddi bir kolaylık kendiliğinden EMY’ye taşınmaz.

İki köprü daha önemlidir. 4458 sayılı Kanun’un 3. maddesi “ithalat vergileri” deyimini, eşyanın ithalinde ödenecek gümrük vergisi ile diğer eş etkili vergiler ve mali yükler olarak tanımlar; EMY’nin gümrük ceza ve tahsil hükümleri bakımından ithalat vergileri paketinin parçası sayılmasının sebebi budur. Eşya bir şartlı muafiyet düzenlemesi altında işlem görüyorsa, örneğin dahilde işleme rejiminde ya da serbest bölgelerden birine alınmışsa, sorulacak soru, o pozisyon için bir EMY bulunup bulunmadığı değil, o hareket bakımından bir gümrük yükümlülüğünün doğup doğmadığıdır.

İşlenmiş Bir Örnek: 7480 Sayılı Karar ve Yürürlükten Kaldırılması

Mimariyi görmenin en açık yolu, ömrünün tamamı artık kamuya açık kayda geçmiş bir önlemi izlemektir.

“Bazı Ürünlerin İthalatında Ek Mali Yükümlülük Uygulanmasına Dair Karar” başlıklı 7480 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, 8 Ağustos 2023 tarihli ve 32273 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. 1. madde kapsamı, Avrupa Birliği ve Serbest Ticaret Anlaşması imzalanan ülkeler harici menşeli eşyayla sınırlamıştır. 2. madde, yükümlülüğün gümrük idarelerince ithalatta alınan gümrük vergileri ve diğer mali yükümlülüklerden ayrı olarak tahsil edileceğini ve genel bütçeye irat kaydedileceğini düzenlemiştir. 3. madde yukarıda anılan usul ve şekle ilişkin gümrük hükümlerini içeri almış, 4. madde ise Kararı yayımı tarihini takip eden üçüncü günde yürürlüğe sokmuştur.

Ekli tablosu, bu önlemlerin ne kadar dar çizildiğinin özlü bir örneğidir:

GTİPKararda geçen tanımOran
7113.19.00.00.11Altından olanlar%20
7113.19.00.00.12Pırlantalı altından olanlar%20
7113.20.00.00.00Kıymetli metallerle kaplama adi metallerden olanlar%20
7114.19.00.00.11Altından olanlar%20
7114.20.00.00.00Kıymetli metallerle kaplama adi metallerden olanlar%20
7115.90.00.00.21Altından olanlar%20

Kaynak: 7480 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, 8 Ağustos 2023 tarihli ve 32273 sayılı Resmî Gazete. Bu Karar, 31 Aralık 2025 tarihli ve 33124 sayılı (5. Mükerrer) Resmî Gazete’de yayımlanan 10804 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 1 Şubat 2026 tarihinde yürürlükten kaldırılmıştır. Tablo, yürürlükteki bir yük beyanı olarak değil, bir kararın nasıl kurgulandığını göstermek üzere işlenmiş örnek olarak verilmiştir.

Yürürlükten kaldırma, koymanın kendisi kadar öğreticidir. Altı tarife pozisyonunu yaklaşık iki buçuk yıl boyunca yöneten bir önlem, yıl sonu mükerrer sayısında yayımlanan tek bir kararda belirlenen tarihte sona ermiştir. 2024’te yazılmış bir özete güvenen ithalatçı, aynı eşya bakımından 2026’da yanılmış olurdu, 1 Şubat 2026’dan sonra tescil edilen bir beyanname üzerinden bu yükü ödeyen ithalatçının elinde ise bir politika şikâyeti değil, bir geri verme talebi bulunur. Değişkenlik ters yönde de işler: araç, misilleme amacıyla da kullanılmıştır; nitekim Amerika Birleşik Devletleri menşeli bazı ürünlere ilişkin önlem, 15 Ağustos 2018 tarihli ve 30510 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 21 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile değiştirilmiştir.

Buradan çıkan işletme kuralı yalındır: kararı, GTİP ve menşe üzerinden, önünüzdeki beyannamenin tescil tarihine göre doğrulayın. Başka hiçbir yol güvenli değildir.

Ocak 2026 listesi ve İGV ile EMY ayrımı

10791 sayılı Karar, ilave gümrük vergisi kararının eklerini değiştirir. Ek-1 tablosunun başlığı “İlave Gümrük Vergisi (İGV) Oranı”dır. Sayfanın başındaki ürün grupları listede yer alan pozisyonları özetler. Resmî Gazete’nin özgün Ek-1 çelik satırları basılı 657–666. sayfalardadır; uygulamada dört haneli pozisyon değil tam tarife kodu esas alınır.

Basılı 702. sayfadaki (12) numaralı dipnot, Azerbaycan hariç DTÖ üyesi olmayan ülkeler için yüzde 15 uygulanacağını söyler. İGV tablosundaki 7325.91.00.00.00 ve 7326.11.00.00.00 öğütücü bilya satırlarına bağlıdır; EMY hükmü değildir. (1), (10) ve (11) numaralı dipnotlar ise işaretli satırlarda ton başına EMY’yi ayrıca ve açıkça düzenler; çelikte EMY ayrıca 10790 sayılı Kararla yenilenen II sayılı listenin 72. fasıl tablosundaki (8) numaralı dipnottan doğabilir. Bu nedenle iki araç tek bir çelik yükü gibi anlatılmamalı, ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Geçici 1. madde, bu Karar kapsamında İGV ve/veya EMY ihdas edilen ya da artırılan eşyada, ithalat beyannamesi 31 Ocak 2026 dâhil bu tarihe kadar tescil edilmişse 1 Ocak öncesi oran veya yükümlülükleri uygular. Bu koşullu geçiş hükmü, bütün Ocak ithalatına tanınmış bir muafiyet değildir. Geçici 2. madde ise belirli A.TR ithalatında tercihli menşenin ispatını ayrıca düzenler. Tam kapsam ve sonraki değişiklikler için yukarıdaki resmî karar ve Bakanlık bağlantıları kullanılmalıdır.

Konteynerin yanında yan yana yığılmış çelik I profil kirişler, arkada bir ilan panosu ve kirişlerden biri yeşil biri kırmızı iki para kulesine giden oklu yol.
Listedeki çelik ürünlere ithalatta uygulanan ek yük.

Noksan ödeme hangi cezayı doğurur?

Aynı eksiklikten iki ayrı yaptırım doğabilir ve bunlar farklı kanunlardan gelir.

2976 sayılı Kanun’un 4. maddesi, Cumhurbaşkanı kararıyla tahsil edilen ek mali yükümlülükleri yerine getirmeden ithalat, ihracat veya diğer dış ticaret işlemlerini gerçekleştirenlerin noksan ek mali yükümlülüğün iki katı para cezasına çarptırılacağını düzenler. Bu, doğrudan EMY rejiminin kendi yaptırımıdır.

4458 sayılı Kanun’un 234. maddesi ise beyan üzerinde işler ve birinci fıkrası yalnızca serbest dolaşıma giriş rejimine veya kısmi muafiyet suretiyle geçici ithalat rejimine tabi tutulan eşyayı kapsar. Muayene veya teslimden sonra kontrol sonucunda, 15. maddede belirtilen Gümrük Tarifesini oluşturan unsurlarda veya vergilendirmeye esas olan sayı, baş, ağırlık gibi ölçülerde aykırılık görülmesi ve beyana göre hesaplanan ithalat vergileri ile alınması gereken ithalat vergileri arasındaki farkın %5’i aşması hâlinde, ithalat vergilerinden ayrı olarak bu farkın üç katı para cezası alınır. Kıymeti üzerinden ithalat vergisine tabi eşyanın beyan edilen kıymetinin, 23 ila 31. maddelere göre belirlenen kıymete göre noksan bulunması hâlinde de aynı kat uygulanır. Miktar itibarıyla fark satış birimine göre %5’i geçmiyorsa ya da noksanlık maddi hesap hatasından doğuyorsa ceza vergi farkının yarısıdır. Eşya bunun yerine dahilde işleme rejimine, gümrük kontrolü altında işleme rejimine ya da tam muafiyet suretiyle geçici ithalat rejimine tabi tutulmuşsa, aynı aykırılıklar için 234. maddenin ikinci fıkrası cezayı vergi farkının yarısı olarak belirler, yani risk, hatanın büyüklüğüne değil, rejime göre değişir. En önemlisi, aynı madde, aykırılığın gümrük idaresi tespit etmeden önce beyan sahibince bildirilmesi hâlinde bu cezaların yüzde on nispetinde uygulanacağını öngörür, kendi kayıtlarında bir sınıflandırma hatası bulan şirket için maddedeki en değerli hüküm budur. Beyannameyi bir gümrük müşaviri verdiyse, eksikliğin nasıl paylaşılacağı gümrük müşavirinin müşterek sorumluluğu ve ithalatçının rücu hakkı yazısında ele alınır.

Ek Mali Yükümlülüğe Nasıl İtiraz Edilir?

Yol önce idari, sonra yargısaldır ve süreler kısadır.

AşamaSüreDayanak
Bir üst makama (üst makam yoksa aynı makama) yazılı itirazTebliğden itibaren 15 gün4458 s.K. m.242/1
İdarenin itirazı karara bağlayıp tebliğ etmesi30 gün4458 s.K. m.242/2
Ek tahakkuk ve ceza kararlarında uzlaşma talebiTebliğden itibaren 15 gün4458 s.K. m.244/1
İtirazın reddi üzerine vergi mahkemesinde davaÖzel süre yoksa 30 gün2577 s.K. m.7/1
Geri verme veya kaldırma başvurusuTebliğden itibaren 3 yıl4458 s.K. m.211/2
Hiç alınmamış veya noksan alınmış vergilerin sonradan tebliğiGümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihten itibaren 3 yıl4458 s.K. m.197/2

Sonucu belirleyen üç ayrıntı, sürelerin kendisinden daha çok dosya kaybettirir ya da kazandırır. Birincisi, 242. madde, süresi içinde yanlış makama verilen itiraz dilekçesinin süresinde verilmiş sayılacağını ve idarece yetkili makama ulaştırılacağını düzenler. İkincisi, 244. madde tebliğden itibaren on beş gün içinde uzlaşma talebine imkân tanır ve talepte bulunulması hâlinde itiraz veya dava açma süresinin duracağını açıkça söyler; uzlaşma vaki olmaz veya temin edilemezse süre kaldığı yerden işlemeye başlar, ancak sürenin bitimine beş günden az kalmışsa süre beş güne tamamlanır. Buna karşılık uzlaşma tutanakları kesindir: uzlaşılan hususlarda dava açılamaz ve şikâyette bulunulamaz; ayrıca fiil 5607 sayılı Kanun’daki kaçakçılık suçlarıyla ilişkiliyse madde uygulanmaz. Üçüncüsü, 197. madde uyarınca tebliğ edilen vergiler, 242. maddedeki sürelerde itiraz edilmemesi veya süresinde idari yargıya başvurulmaması hâlinde kesinleşir. Aynı maddenin ikinci fıkrasındaki üç yıllık tebligat süresi bakımından ise şu kayda dikkat edilmelidir: gümrük yükümlülüğünün doğduğu olayla ilgili olarak dava açılması zamanaşımını durdurur.

Görevli yargı yeri, yükün niteliğini izler. 2576 sayılı Kanun’un 6. maddesi uyarınca vergi mahkemeleri, genel bütçeye ait vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezalarına ilişkin davaları çözümler; genel bütçeye irat kaydedilen bir EMY de buraya düşer. 4458 sayılı Kanun’un 242. maddesi yetkili yargı yerini işlemin yapıldığı yerdeki idari yargı mercii olarak belirlediğinden, görevli mahkemeyi şirketin merkezi değil, işlemi yapan gümrük idaresi tayin eder. Sıralamanın teknik olması ve sürelerin öğrenme tarihinden değil tebliğ tarihinden işlemesi nedeniyle bu tür uyuşmazlıklar, tek başına değil, şirketin genel gümrük hukuku dosyasının parçası olarak yürütülür.

Tahsilat bakımından 2577 sayılı Kanun’un 27. maddesi, dava açılmasının kural olarak yürütmeyi durdurmayacağını, ancak vergi mahkemelerinde vergi uyuşmazlığından doğan davaların açılmasının, tarh edilen vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümlerin ve bunların zam ve cezalarının dava konusu edilen bölümünün tahsil işlemlerini durduracağını söyler. Hüküm sonra kendini daraltır: 26. maddenin üçüncü fıkrasına göre işlemden kaldırılan dosyalarda tahsil devam eder; ihtirazi kayıtla verilen beyannameler üzerine yapılan işlemlerden ve tahsilat işlemlerinden dolayı açılan davalar ise tahsil işlemini durdurmaz, bu hâllerde yürütmenin durdurulması ayrıca istenmelidir. Otomatik durmanın her hâlde işlediğini varsaymak, sık yapılan ve pahalıya mal olan bir hatadır.

Hiç Doğmamış Bir Yükümlülüğün Geri Alınması

Kararın kapsamı dışında kalan eşya için EMY ödenmişse, yanlış GTİP, kararın muaf tuttuğu bir menşe ya da önlem yürürlükten kaldırıldıktan sonra tescil edilmiş bir beyanname, başvurulacak yol 4458 sayılı Kanun’un 211. maddesidir. Kanunen ödenmemesi gerektiği hâlde ödenmiş gümrük vergileri geri verilir, tahakkuk ettirilmemesi gerekirken tahakkuk ettirilenler kaldırılır; bunun için tebliğ tarihinden itibaren üç yıl içinde gümrük idaresine başvurulması gerekir. Geri verme veya kaldırma hâli bir kontrol ya da denetim sonucunda tespit edilirse idare aynı süre içinde re’sen işlem yapar; süre mücbir sebep ve beklenmeyen hâllerde uzatılabilir.

Madde burada bitmez. Devamında, vergilerin ilgili kişinin kasten yaptığı bir tahrifat sonucunda ya da ticaret politikası önlemlerine tabi eşyanın gümrük kıymetinin yükümlünün kendi beyanıyla artırılması sonucunda ödenmiş veya tahakkuk ettirilmiş olması hâlinde geri verme ve kaldırma taleplerinin kabul edilmeyeceği düzenlenir. Geçmiş beyanlarını düzelten bir şirket, başvurusunu kurgulamadan önce bu sınırlamayı okumalıdır; çünkü düzeltmenin nasıl nitelendirileceği, geri verme kapısının hiç açılıp açılmayacağını belirleyebilir.

Beyanname Tescil Edilmeden Önce Yapılması Gerekenler

Ek mali yükümlülükler hazırlığı ödüllendirir, varsayımı cezalandırır. GTİP ve menşe eşya sevk edilmeden önce netleştirilmeli, yürürlükteki karar sipariş tarihine göre değil, öngörülen tescil tarihine göre kontrol edilmelidir. Bir aykırılık şirket içinde tespit edilmişse, 234. madde kendiliğinden bildirimi idarenin tespitine kıyasla belirgin biçimde ucuz kılar. Bir tahakkuk zaten tebliğ edilmişse, 242. maddedeki on beş günlük süre o tebliğden işlemeye başlar, muhasebenin kaydı fark ettiği günden değil. Oranlar, tarife pozisyonları ve kapsanan menşeler Cumhurbaşkanı kararıyla, çoğu zaman Resmî Gazete’nin yıl sonu mükerrer sayılarında değişir; yukarıdaki veriler künyeleriyle birlikte tam da bu nedenle verilmiştir: canlı bir sevkiyat için yürürlükteki karar üzerinden yeniden doğrulanabilsinler. 4458 sayılı Kanun’un 3. maddesi yükümlülüğü ithalat vergileri paketinin bir parçası saydığından, eksik ödeme doğrudan bir gümrük idari para cezasına yol açar; on beş günlük itiraz ile uzlaşma arasındaki tercih gümrük idari para cezasına itiraz ve uzlaşma yazısında ayrıntılandırılmıştır. Ticaret politikası savunma vergileri ise 2976 sayılı Kanun’a değil 3577 sayılı Kanun’a dayanan ayrı bir araçtır ve eşya önlemlerin etkisiz kılınmasına karşı soruşturma kapsamına giriyorsa aynı sevkiyata birlikte uygulanabilir.

Rakamlarla

2976 sayılı
Dış Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun, dayanak kanun
15 gün
m.242 uyarınca bir üst makama itiraz süresi
30 gün
2577 sayılı Kanun m.7 uyarınca vergi mahkemesinde dava açma süresi
3 yıl
m.211 uyarınca geri verme veya kaldırma başvurusu süresi

İlgili araç Gümrük vergisi hesaplama ve A.TR

Tebliğ edilen bir ek mali yükümlülükte izlenecek yol

  1. Tarife pozisyonunu ve menşei kesinleştirin

    Eşyanın on iki haneli GTİP'ini ve menşeini tespit edin; her karar kapsamını yalnızca bu iki değişkenle tanımlar.

  2. Tescil tarihinde yürürlükte olan kararı okuyun

    Beyannamenin tescil edildiği gün yürürlükte olan Cumhurbaşkanı kararını, oranı veya kapsanan pozisyonları değiştiren her değişiklik ve yürürlükten kaldırma işlemiyle birlikte kontrol edin.

  3. Hesaplamayı denetleyin

    İdarenin kullandığı matrahı kararın öngördüğü matrahla karşılaştırın ve uygulanan oranın sizin GTİP'iniz ile menşeinize bağlanmış oran olduğunu doğrulayın.

  4. On beş gün içinde itiraz edin

    4458 sayılı Kanun m.242 uyarınca yazılı itirazı, kararı alan makamın bir üst makamına verin ve tebliğ tarihini ispatlayacak belgeyi saklayın.

  5. Uzlaşma ile dava arasında tercih yapın

    m.244 kapsamında uzlaşma talebinin uygun olup olmadığını değerlendirin; talep itiraz ve dava açma süresini durdurur, ancak uzlaşma tutanakları kesindir.

  6. İtiraz reddedilirse süresinde dava açın

    2577 sayılı Kanun m.7'deki süre içinde görevli vergi mahkemesinde dava açın ve tahsilat konusunu varsayıma bırakmadan açıkça ele alın.

Sıkça sorulan sorular

İthalatta ek mali yükümlülük nedir?

Belirli eşyanın ithalinde sınırda alınan ve dayanağını 2976 sayılı Dış Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'a göre çıkarılan bir Cumhurbaşkanı kararından alan mali bir yüktür. Kanun'un 1. maddesi, ithalat, ihracat ve diğer dış ticaret işlemleri üzerine vergi ve benzeri yükümlülükler dışında ek mali yükümlülükler konulmasına imkân tanır; yükümlülüğün 'vergi' değil 'ek mali yükümlülük' olarak adlandırılmasının sebebi budur. Tahsili ithalat aşamasında gümrük idaresince, gümrük vergisinden ayrı olarak yapılır.

2026'da Türkiye'ye çelik ithalatında ek mali yükümlülük var mı?

Evet, 72. faslın bazı satırlarında. 1 Ocak 2026’da yürürlüğe giren 10790 sayılı Kararla yenilenen İthalat Rejimi Kararı II sayılı listenin 72. fasıl tablosundaki (8) numaralı dipnota göre, bu dipnotla işaretli satırlarda DTÖ üyesi olmayan ülkeler (Azerbaycan Cumhuriyeti hariç) için ton başına 200 ABD doları ek mali yükümlülük uygulanır. Bundan ayrı olarak, yine 1 Ocak 2026’da yürürlüğe giren 10791 sayılı Kararın çelik listesi ilave gümrük vergisi (İGV) listesidir. 72 ve 73. fasılların belirli satırlarını kapsar; bütün çelik ürünlerini değil. Tam tarife satırı ve menşe, bu sayfanın başında bağlantısı verilen resmî ekten kontrol edilmelidir. (12) numaralı dipnot, işaretli satırlarda Azerbaycan hariç DTÖ üyesi olmayan menşelere yüzde 15 İGV uygular; bu oranı EMY olarak adlandırmaz.

Ek mali yükümlülük ile anti-damping vergisi aynı şey midir?

Hayır. Anti-damping vergisi 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun'a dayanır. Bu Kanun'un 3. maddesi önlem alınmasını gerektiren hâlleri, dampinge veya sübvansiyona konu ithalatın Türkiye'de bir üretim dalında maddi zarara yol açması, maddi zarar tehdidi oluşturması ya da bir üretim dalının kurulmasını fiziki olarak geciktirmesiyle sınırlar; 10. madde ithalatın ve ondan kaynaklanan zararın varlığı konusunda yeterli delil bulunması hâlinde soruşturma açılmasını öngörür; 13. madde ise vergiyi, soruşturma sonucunda belirlenen damping marjı kadar veya zararı ortadan kaldıracak daha düşük bir oranda alınacak şekilde tavanlar. Ek mali yükümlülük ise doğrudan Cumhurbaşkanı kararıyla ihdas edilir, tarife pozisyonu ve menşe esasına göre uygulanır ve arkasında böyle bir soruşturma bulunmaz.

Ürünümün kapsama girip girmediğini nasıl anlarım?

Eşyanın on iki haneli gümrük tarife istatistik pozisyonundan (GTİP) ve menşeinden hareket edin, ardından gümrük beyannamesinin tescil edildiği tarihte yürürlükte olan Cumhurbaşkanı kararına bakın. 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 15. maddesi gümrük vergilerinin, gümrük yükümlülüğünün başladığı tarihte yürürlükte olan tarifeye göre hesaplanacağını; eşya ticaretine ilişkin özel hükümlerle belirlenmiş diğer önlemlerin ise gerektiği takdirde eşyanın tarife pozisyonuna göre uygulanacağını düzenler.

Ek mali yükümlülüğe itiraz süresi ne kadardır?

4458 sayılı Kanun'un 242. maddesi, tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde, kararı alan makamın bir üst makamına, üst makam yoksa aynı makama yazılı olarak itiraz edilmesini öngörür. İdare itirazı otuz gün içinde karara bağlayıp ilgilisine tebliğ etmek zorundadır. Yargı yoluna ancak itirazın reddinden sonra gidilebilir.

Uyuşmazlığa hangi mahkeme bakar ve süre nedir?

4458 sayılı Kanun'un 242. maddesi davayı işlemin yapıldığı yerdeki idari yargı mercilerine yönlendirir; 2576 sayılı Kanun'un 6. maddesi ise genel bütçeye ait vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümlere ilişkin davaları vergi mahkemelerinin çözeceğini söyler. 2577 sayılı Kanun'un 7. maddesine göre dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde vergi mahkemelerinde otuz gündür.

Dava açmak tahsilatı durdurur mu?

Kural olarak evet, ancak istisnasız değil. 2577 sayılı Kanun'un 27. maddesi, vergi mahkemelerinde vergi uyuşmazlığından doğan dava açılmasının, tarh edilen benzeri mali yükümlerin dava konusu edilen bölümünün tahsil işlemlerini durduracağını düzenler. Aynı fıkra hemen ardından istisnaları sayar: ihtirazi kayıtla verilen beyannameler üzerine yapılan işlemlerden ve tahsilat işlemlerinden doğan davalar tahsili durdurmaz; bu hâllerde ayrıca yürütmenin durdurulması istenmelidir. Hangi hâlin geçerli olduğu, tam olarak neyin dava edildiğine bağlıdır.

Hiç doğmamış bir ek mali yükümlülük geri alınabilir mi?

4458 sayılı Kanun'un 211. maddesi, kanunen ödenmemesi gerektiği hâlde ödenmiş gümrük vergilerinin geri verileceğini, tahakkuk ettirilmemesi gerekirken tahakkuk ettirilenlerin kaldırılacağını; bunun için tebliğ tarihinden itibaren üç yıl içinde gümrük idaresine başvurulması gerektiğini öngörür. Aynı madde devamında, ödemenin ilgili kişinin kasten yaptığı bir tahrifat sonucu ya da ticaret politikası önlemlerine tabi eşyanın gümrük kıymetinin yükümlünün kendi beyanıyla artırılması sonucu doğduğu hâllerde geri verme ve kaldırma talebini kabul etmez.

Ek mali yükümlülük ile ilave gümrük vergisi arasındaki fark nedir?

Ek mali yükümlülük 2976 sayılı Kanun'a dayanır: 1. madde onu vergi ve benzeri yükümlülüklerin dışında konumlandırır, 3. madde nevi, miktarı ve tahsilini Cumhurbaşkanı kararına bırakır, 4. madde ise yükümlülüğü yerine getirmeyen ithalatçıya noksan tutarın iki katı para cezası öngörür. İlave gümrük vergisi ise 3351 sayılı Karara dayanır; Kararın 2. maddesinin beşinci fıkrası gümrük vergisinin tabi olduğu usul ve hükümleri ona da uygular, üçüncü fıkrası ise gümrük vergisi ile ilave gümrük vergisinin toplamını 474 sayılı Kanunda gösterilen hadlerin yüzde 50 artırılmış düzeyiyle sınırlar. Her ikisini de gümrük idaresi olağan gümrük vergisinden ayrı tahsil eder, ancak beyannamede ayrı kalemler olarak yer alırlar.

2026'da çelik çivilere (GTİP 7317) ve tel örgü ile çitlere (GTİP 7314) hangi oran uygulanır?

10791 sayılı Kararla (31 Aralık 2025 tarihli ve 33124 sayılı Resmî Gazete, 3. mükerrer) yenilenen 3351 sayılı Kararın Ek-1 tablosuna göre 7317 pozisyonundaki sekiz GTİP satırının tamamında diğer ülkeler sütunundaki ilave gümrük vergisi oranı yüzde 25'tir. 7314 pozisyonundaki on satırın dokuzunda oran yüzde 25, 7314.50 satırında (genişletilmiş metal) yüzde 10'dur. Avrupa Birliği, EFTA ve serbest ticaret anlaşması ülkeleri menşeli eşyada her iki pozisyonda oran yüzde 0'dır. Bu yük, 2976 sayılı Kanun kapsamında bir ek mali yükümlülük değil, olağan gümrük vergisine ek olarak alınan ilave gümrük vergisidir.

Bu içerik genel bilgilendirmedir, hukuki tavsiye değildir. Durumunuza özel danışmanlık için bir avukatla görüşün. Lex Lata Consulting & Law tarafından hazırlanmıştır.

Av. Onur Çalışıcı

Yazar hakkında

Av. Onur Çalışıcı

Kurucu Avukat · İstanbul Barosu · Baro sicil no 83426

Lex lata Latincede “yürürlükteki hukuk” demektir. Büroyu Av. Onur Çalışıcı kurdu; ilk görüşmeden dosyanın sonuna kadar doğrudan onunla görüşürsünüz. Yabancı müvekkillerle yazışmalar İngilizce yapılır, Türkçe belgelerin ne dediği ayrıca anlatılır.

Ne olduğunu kısaca yazın, size dönüş yapalım. Bu yazı genel bilgidir; dosyanıza özel görüş değildir.

Son gözden geçirme: Ekim 2026 · LinkedIn: linkedin.com/in/onurcalisici

OfisKarataş Sk. No:6, SNS Plaza Kat:3, Kağıthane, İstanbul

Ekranda

Beyaz TV · Beyaz Ana Haber · Eylül 2026

Huzuru bozan kiracıya tahliye

Kiracının davranışının çekilmez hale geldiğinin somut delillerle ortaya konması ve şartlar oluştuğunda 30 günlük sürenin aranmadığı istisnai durumlar.

Ofis ve etkinlikler

Gürsel Mah., Karataş Sk. No:6, SNS Plaza Kat:3, Kağıthane / İstanbul · Adres ve yol tarifi

Lex Lata'nın Kağıthane'deki ofisi: çalışma masaları ve duvardaki ekranlarda Lex Lata logosu
Ofis · Kağıthane, İstanbul
Av. Onur Çalışıcı, Blockchain Expo World İstanbul'da blokzincir hukuku panelinde, Temmuz 2024
Blokzincir hukuku paneli · Blockchain Expo World, İstanbul · Temmuz 2024
Lex Lata toplantı odasında masa başında bir görüşme
Toplantı odası · Kağıthane, İstanbul

SNS Plaza, Kağıthane, İstanbulİletişim sayfası